Giới thiệu sách: “Thành công và bài học đắt giá của doanh nghiệp nhà nước”

Trong quá trình ra đời và phát triển, DNNN ở nước ta đóng vai trò quan trọng trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước. Những năm qua, về cơ bản, DNNN, nhất là các tập đoàn, tổng công ty, ngân hàng thương mại nhà nước đã có đóng góp quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, hình thành các ngành công nghiệp, ngành kinh tế quan trọng, then chốt của nền kinh tế, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Nhiều tập đoàn, tổng công ty, ngân hàng thương mại nhà nước có vai trò quan trọng góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, tham gia nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, kết hợp phát triển kinh tế với đảm bảo quốc phòng, an ninh, chủ quyền quốc gia, thực hiện chính sách an sinh xã hội, khắc phục hậu quả thiên tai.

Tuy nhiên, trước những biến động khủng hoảng của nền kinh tế thế giới, nền kinh tế nước ta đã gặp không ít khó khăn, các doanh nghiệp nhà nước cũng gặp khó khăn không nhỏ. Việc mở rộng quá mức về quy mô hoạt động với đa ngành nghề kinh doanh đã đưa đến những đổ bể đáng tiếc của một số tập đoàn, tổng công ty và doanh nghiệp. Năng suất lao động, hiệu quả sản xuất kinh doanh còn thấp, chưa đóng góp tương xứng với nguồn lực mà DNNN đang nắm giữ. Một số DNNN yếu kém, làm ăn thua lỗ, tiêu cực, tham nhũng, lãng phí, làm thất thoát lớn tài sản nhà nước, gây bức xúc cho xã hội. Kết quả tái cơ cấu DNNN còn khiêm tốn. Nhiều lời chỉ trích và phê phán đối với các DNNN đã được nêu ra, nhiều tiếng nói kêu gọi cổ phần hóa, tư nhân hóa và thậm chí giải tán các doanh nghiệp nhà nước đang ngày một gia tăng. Các doanh nghiệp nhà nước đang đứng trước thách thức to lớn hiện nay khi nền kinh tế nước ta ngày càng hội nhập sâu rộng và sức ép của dư luận xã hội đối với loại hình doanh nghiệp này ngày càng lớn.

Với mục tiêu đi tìm một câu trả lời tường minh về lối ra cho doanh nghiệp nhà nước, cuốn sách “Thành công và những bài học đắt giá của doanh nghiệp nhà nước” do PGS,TS Lê Quốc Lý chủ biên, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia phát hành năm 2014 đã tập hợp và hệ thống hóa nhiều bài viết và phân tích chuyên sâu của các học giả, các nhà khoa học hàng đầu trong nước, cũng như của chính các nhà lãnh đạo doanh nghiệp nhà nước. Cuốn sách tập trung phân tích và nêu bật những vấn đề được và chưa được của DNNN và những vấn đề cần phải đổi mới, cải cách để DNNN phát triển, tập trung vào các nội dung sau: những khó khăn gây ra cho DNNN xuất phát từ thể chế và thể chế kinh tế; vai trò của DNNN trong nền kinh tế Việt Nam: lý luận, thực tiễn và những vấn đề đặt ra; quan hệ giữa nhà nước với DNNN ở Việt Nam; mô hình tổ chức thực hiện quyền của chủ sở hữu nhà nước; mô hình tổ chức thực hiện chức năng đại diện chủ sở hữu của nhà nước với DNNN,…

Cuốn sách cũng đề cập đến những vấn đề cụ thể đối với DNNN như: đặc quyền của các tập đoàn kinh tế nhà nước; những thất bại của Vinashin và Vinaline và những bài học kinh nghiệm; những thành công của Vinamilk, của Dược Hậu Giang; quản lý tài chính trong DNNN và những kẽ hở trong quản lý; vấn đề sử dụng người lãnh đạo và quản lý con người trong các DNNN; những nguyên nhân sâu xa đưa đến năng suất lao động và hiệu quả của DNNN thấp; những điểm nghẽn trong nền kinh tế gây khó khăn cho các DNNN, lợi ích nhóm chi phối hoạt động của DNNN,… Với những nội dung đó, cuốn sách được kết cấu gồm 3 phần:

  1. Phần thứ nhất: “Đổi mới nhận thức về doanh nghiệp nhà nước trong nền kinh tế thị trường”, đã tập trung phân tích, đánh giá vai trò của doanh nghiệp nhà nước trong nền kinh tế thị trường ở Việt Nam và hội nhập quốc tế, góp phần làm rõ những thay đổi về nhận thức, cơ chế quản lý và tái cấu trúc doanh nghiệp nhà nước hiện nay, từ đó từng bước tháo gỡ nút thắt để doanh nghiệp nhà nước phát triển.
  2. Phần thứ hai: “Đổi mới, sắp xếp lại doanh nghiệp nhà nước - Những lợi ích thiết thực”. Trong phần này, các bài viết đã phân tích sâu sắc những điển hình thành công như thực tiễn cổ phần hóa tại Công ty cổ phần Sữa Việt Nam - Vinamilk (VNM) và Công ty cổ phần Dược Hậu Giang (DHG); những bài học thất bại đắt giá của Vinashin và Vinalines; quá trình cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước giai đoạn 2014 - 2015; thực trạng tái cơ cấu, đổi mới sắp xếp doanh nghiệp nhà nước nói chung và ở từng địa phương, khu vực cụ thể như ở Thành phố Hồ Chí Minh, trong khối doanh nghiệp Trung ương… Qua đó, các tác giả nêu ra những vấn đề cần phải đổi mới và cải cách để DNNN phát triển, tập trung cụ thể vào các nội dung cụ thể sau: thể chế và thể chế kinh tế, quản lý tài chính, sử dụng người lãnh đạo và quản lý con người, khoa học – công nghệ, tổ chức bộ máy và những vấn đề lợi ích khác.
  3. Phần thứ ba: “Những đề xuất chính sách, kiến nghị”. Trên cơ sở phân tích các mô hình quản lý, điều hành doanh nghiệp nhà nước về chủ sở hữu, quản lý vốn…cùng những kinh nghiệm tái cơ cấu DNNN của các nước trên thế giới, nhất là của những nước có đặc điểm nền kinh tế tương đối gần gũi với Việt Nam như Trung Quốc, Hàn Quốc, Nga và các nước Đông Âu, những bài viết trong phần này đã đề xuất nhiều cơ chế chính sách đổi mới đối với DNNN và xây dựng môi trường kinh doanh thông thoáng, thuận lợi và hiệu quả cho DNNN phát triển về vấn đề quản lý của chủ sở hữu đối với DNNN, nợ xấu của DNNN ở Việt Nam, minh bạch hóa thông tin về DNNN, trách nhiệm giải trình và giám sát của Nhà nước đối với DNNN, áp dụng quản trị doanh nghiệp hiện đại tại các DNNN ở Việt Nam…

Có thể thấy, việc phân tích làm rõ nguyên nhân của những hạn chế, yếu kém trong quá trình hoạt động, tìm ra những giải pháp phù hợp, nâng cao hiệu quả hoạt động, phát huy hơn nữa vai trò của DNNN đang là một trong những vấn đề lớn, có ý nghĩa cấp bách trước mắt, vừa có ý nghĩa chiến lược của Đảng, Nhà nước ta hiện nay. Vì vậy, cuốn sách này với những bài viết phân tích khoa học, chuyên sâu từ nhiều góc độ nghiên cứu khác nhau về thực trạng DNNN, nguyên nhân của những thành công cũng như những thất bại và các giải pháp tăng cường hiệu quả hoạt động của DNNN là một đóng góp lớn cho việc nghiên cứu đầy đủ hơn hoạt động của DNNN thời gian qua và là cơ sở quan trọng để Đảng và Nhà nước đánh giá, nhìn nhận và có sự điều chỉnh phù hợp quá trình tái cơ cấu và cổ phần hóa doanh nghiệp hiện nay.

Phòng Thông tin điện tử

Gửi cho bạn bè

Phản hồi

Thông tin người gửi phản hồi

Các tin khác

ALBUM ẢNH

THỐNG KÊ TRUY CẬP

Đang truy cập: 220 Hôm nay: 104 Tháng hiện tại: 93541 Tổng lượt truy cập: 8300814

Mọi ý kiến đóng góp xin gửi về Phòng Thông tin điện tử
Số 135 Nguyễn Phong Sắc, Cầu Giấy, Hà Nội
Email: ttdt@npa.org.vn;
Trân trọng cảm ơn!
LÊN ĐẦU TRANG