Kiểm tra công tác nghiên cứu, biên soạn lịch sử Đảng và nghiên cứu thực tế tại tỉnh Sơn La.

Thực hiện kế hoạch công tác, từ ngày 7/1 đến ngày 11/1/2026, Đoàn cán bộ của Viện Lịch sử Đảng, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức kiểm tra công tác nghiên cứu, biên soạn lịch sử Đảng theo Chỉ thị số 20-CT/TW ngày 18/01/2018 của Ban Bí thư Trung ương Đảng và nghiên cứu thực tế tại tỉnh Sơn La.

Trong chương trình, Đoàn đã nghe báo cáo, trao đổi nội dung nghiên cứu với Thường trực Tỉnh ủy Sơn La, Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Sở Khoa học và công nghệ.

Tại buổi làm việc với Tỉnh ủy Sơn La, tiếp và chủ trì làm việc với Đoàn có đồng chí Chá A Của, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh. Tham gia buổi làm việc có các đồng chí: Hà Trung Chiến, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh; Đinh Thị Bích Thảo, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy; đại diện lãnh đạo các sở, ngành của tỉnh. Tại buổi làm việc, Đoàn công tác đã được nghe “Báo cáo tóm tắt tình hình kinh tế - xã hội của tỉnh Sơn La”; “Báo cáo tóm tắt kết quả thực hiện Chỉ thị số 20-CT/TW ngày 18/1/2018 của Ban Bí thư Trung ương “về tiếp tục tăng cường, nâng cao chất lượng nghiên cứu, biên soạn, tuyên truyền, giáo dục Lịch sử Đảng” trên địa bàn tỉnh Sơn La”; “Báo cáo tóm tắt công tác quản lý, phát huy các giá trình văn hóa tốt đẹp của các dân tộc trên địa bàn tỉnh”; “Báo cáo tóm tắt về chuyển đổi số trong nông nghiệp và nông thôn trên địa bàn tỉnh”.

Hiện nay, tỉnh Sơn La có 75 đơn vị hành chính cấp xã (gồm 67 xã và 8 phường), trong đó có 54 xã đặc biệt khó khăn, 13 xã biên giới. Đảng bộ tỉnh có 79 đảng bộ trực thuộc (gồm 75 đảng bộ xã, phường; 2 đảng bộ lực lượng vu trang, Đảng bộ các cơ quan Đảng tỉnh, Đảng bộ Ủy ban nhân dân tỉnh; có 1.086 tổ chức cơ sở đảng (89 đảng bộ và 988 chi bộ), 2.865 chi bộ trực thuộc đảng ủy cơ sở [2].

Nhận thức rõ vai trò và tầm quan trọng của công tác lịch sử Đảng, những năm qua, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Sơn La xác định đây là nhiệm vụ quan trọng, góp phần xây dựng Đảng mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức, chú trọng lãnh đạo tiếp tục nâng cao chất lượng công tác nghiên cứu, biên soạn, tuyên truyền, giáo dục lịch sử Đảng và đã đạt được nhiều kết quả quan trọng. Sau gần 8 năm triển khai thực hiện Chỉ thị số 20-CT/TW của Ban Bí thư và Kế hoạch số 11-KH/TU ngày 2-10-2018 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Sơn La “Về thực hiện Chỉ thị số 20-CT/TW”; các huyện ủy, thành ủy (trước ngày 1-7-2025) và Đảng ủy trực thuộc đã cụ thể hóa, xây dựng chương trình, kế hoạch và tổ chức triển khai thực hiện tới các chi, đảng bộ trực thuộc kịp thời, nghiêm túc, hiệu quả. Dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, công tác sưu tầm, biên soạn lịch sử Đảng, tuyên truyền, giáo dục lịch sử Đảng, lịch sử truyền thống cách mạng trong toàn tỉnh đã có nhiều chuyển biến tích cực, phát triển cả bề rộng và chiều sâu. Nhiều nhiệm vụ nghiên cứu về lịch sử Đảng có nội dung quan trọng, ý nghĩa khoa học và thực tiễn được tổ chức triển khai. Nhận thức về vị trí, vai trò, tính cấp thiết của công tác nghiên cứu, biên soạn lịch sử Đảng và giáo dục truyền thống yêu nước, truyền thống cách mạng của các cấp ủy, các cơ quan quản lý nhà nước, cán bộ, phối hợp giữa đảng viên và nhân dân các dân tộc trong tỉnh nói chung, đội ngũ cán bộ làm công tác lịch sử Đảng nói riêng ngày càng được nâng cao và triển khai thực hiện có hiệu quả hơn.

Đoàn công tác Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh làm việc với Tỉnh uỷ Sơn La

Qua nghiên cứu, trao đổi cho thấy, tính đến tháng 6/2025, 12/12 huyện, thị xã, thành phố đã hoàn thành nghiên cứu, biên soạn, xuất bản lịch sử Đảng bộ cấp huyện, trong đó có 2 huyện đã biên soạn đến năm 2024; đến thời điểm thực hiên mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, đã có 7 huyện, thành phố (gồm: Quỳnh Nhai, Thuận Châu, Mai Sơn, Sông Mã, Phù Yên, Mường La và thành phố Sơn La) tiếp tục triển khai công tác biên soạn lịch sử Đảng bộ địa phương đến thời điểm tháng 6-2025; các địa phương chưa hoàn thành nhiệm vụ này, Ban thường vụ Huyện ủy thực hiện bàn giao công việc nghiên cứu, biên soạn, chỉnh lý, bổ sung, xuất bản cho các Đảng ủy xã trung tâm tiếp tục triển khai, thực hiện. Đối với các công trình lịch sử đảng bộ cấp xã, đến ngày 30-6-2024, 201/204 xã, phường, thị trấn đã biên soạn, phát hành ấn phẩm; trong năm 2025 có 01 xã tổ chức xuất bản và phát hành ấn phẩm [3]. Với 16 ấn phẩm lịch sử Đảng đã hoàn thành biên soạn và xuất bản, phát hành trong năm 2025 (gồm 9 công trình cấp tỉnh, 6 công trình cấp huyện và 1 công trình cấp xã) [4], các công trình đều đảm bảo chất lượng, phục vụ tốt nhiệm vụ tuyên truyền, giáo dục.

Công tác thẩm định các công trình lịch sử Đảng bộ, lịch sử truyền thống được Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy, cấp ủy các cấp triển khai đúng với Hướng dẫn số 90-HD/HVCTQG ngày 15-3-2021 của Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh “về Quy trình thẩm định các công trình lịch sử đảng bộ, lịch sử truyền thống các ban, bộ, ngành, Mặt trận Tổ quốc, đoàn thể chính trị - xã hội, đơn vị ở Trung ương và địa phương”.

Công tác tuyên truyền, giáo dục lịch sử địa phương được các cấp ủy, các cơ quan chức năng quan tâm, chỉ đạo triển khai phù hợp với điều kiện thực tiễn trong các trường học, hệ đào tạo trung cấp, sơ cấp; các lớp bồi dưỡng lý luận chính trị trên địa bàn với nhiều hình thức phong phú, đa dạng, đơn cử như: ngành Giáo dục - Đào tạo tổ chức hội thi tìm hiểu về nhân vật, sự kiện lịch sử địa phương; tham quan thực tế tại các khu di tích lịch sử; tổ chức hoạt động ngoại khóa cho học sinh tham gia hoạt động trải nghiệm tại các điểm di tích lịch sử - văn hóa trên địa bàn… 

Việc xây dựng đội ngũ cán bộ làm công tác lịch sử Đảng tiếp tục được quan tâm. Hiện tại, ở cấp tỉnh, Phòng Lý luận chính trị - Lịch sử Đảng (Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy) có 4/5 cán bộ, chuyên viên; cán bộ được phân công công tác lịch sử Đảng thường xuyên cử cán bộ tham gia các lớp bồi dưỡng nghiệp vụ. Đối với cấp xã, từ khi tổ chức thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, công tác lịch sử Đảng do Ban Xây dựng Đảng các xã tham mưu, theo dõi và triển khai thực hiện.

** Khảo sát nghiên cứu, tìm hiểu quá trình lãnh đạo, chỉ đạo thực Chỉ thị số 20-CT/TW ngày 18-1-2018 Ban Bí thư Trung ương Đảng “về tiếp tục tăng cường, nâng cao chất lượng nghiên cứu, biên soạn, tuyên truyền, giáo dục lịch sử Đảng” trên địa bàn phường Tô Hiệu, Đoàn công tác đã nắm bắt các thông tin khái quát về những kết quả nổi bật từ khi phường Tô Hiệu chính thức đi vào hoạt động theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. 

PGS, TS Nguyễn Danh Tiên, Viện trưởng Viện Lịch sử Đảng phát biểu tại buổi làm việc với Đảng ủy phường Tô Hiệu

Để tiếp tục thực hiện tốt Chỉ thị số 20-CT/TW ngày 18/01/2018 của Ban Bí thư về “Tiếp tục tăng cường, nâng cao chất lượng nghiên cứu, biên soạn, tuyên truyền, giáo dục lịch sử Đảng” trong tình hình mới, Ban Thường vụ Tỉnh ủy yêu cầu các cấp ủy, chính quyền cần tiếp tục tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo công tác nghiên cứu, biên soạn tuyên truyền, giáo dục lịch sử Đảng, lịch sử truyền thống trong địa phương, cơ quan, đơn vị; nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục lịch sử đảng bộ, lịch sử truyền thống địa phương vào giảng dạy tại Trường Chính trị tỉnh, Trung tâm Chính trị cấp xã; hệ thống giáo dục phổ thông trên địa bàn với hình thức, nội dung phù hợp. Chú trọng ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, tăng cường đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục lịch sử đảng bộ, trên các phương tiện thông tin đại chúng, các nền tảng Internet, mạng xã hội; tích cực, chủ động đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, phản bác các thông tin sai trái, thù địch, giúp cán bộ, đảng viên và nhân dân, nhất là thế hệ trẻ nhận thức sâu sắc, toàn diện giá trị lịch sử Đảng, lịch sử truyền thống, góp phần củng cố niềm tin vào sự lãnh đạo của các cấp ủy đảng, chính quyền trong thời kỳ mới.

Tại phường Tô Hiệu, công tác tuyên truyền lịch sử Đảng, lịch sử địa phương được quan tâm triển khai bằng nhiều hình thức đa dạng, phù hợp với từng đối tượng, nhất là đối với thanh thiếu niên. Các nhà trường tổ chức hoạt động ngoại khóa, tìm hiểu về di tích Nhà ngục Sơn La và sự ra đời của Chi bộ nhà tù: tổ chức sinh hoạt với chủ đề “Tìm hiểu thân thế, sự nghiệp cách mạng của đồng chí Tô Hiệu”, chương trình ngoài khóa “Em yêu lịch sử”, tham quan di tích lịch sử “Nhà tù Sơn La- Bia Quế lâm Ngự chế, đền thờ vua Lê Thái Tông”… Quan tâm số hóa tài liệu lịch sử (tạo mã QRcode), đưa nội dung tuyên truyền lịch sử đảng, lịch sử đảng bộ địa phương vào sinh hoạt chi bộ.Trung tâm Chính trị Tô Hiệu tham mưu thực hiện có hiệu quả việc lồng ghép dạy và học lịch sử địa phương trong chương trình bồi dưỡng đối tượng kết nạp Đảng và bồi dưỡng lý luận cho đảng viên mới; các Trường THCS trên địa bàn lồng ghép nội dung lịch sử địa phương vào giảng dạy ở các khối lớp,…

Công tác bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị các di tích lịch sử, văn hóa dân tộc gắn với phát triển du lịch bền vững tiếp tục được sự quan tâm của cấp ủy, chính quyền địa phương. Các hoạt động lễ hội như: Lễ hội “Mùa hoa Ban”, “Hội Xuân dâng Bác” được tổ chức hiệu quả; phát động phong trào mặc trang phục dân tộc đến trường, đến công sở ngày đầu tuần, dịp lễ lớn và các sự kiện quan trọng của cơ quan, đơn vị, nhà trước được đông đảo cán bộ, công chức, viên chức của các cơ quan, đơn vị và giáo viên, học sinh các nhà trường trên địa bàn hưởng ứng, góp phần gìn giữ, phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc.

Đoàn công tác làm việc với Đảng ủy xã Tà Xùa

*** Trong chương trình, Đoàn nghiên cứu thực tế tại xã Tà Xùa: xã Tà Xùa gồm toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số của toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của 3 xã Làng Chếu, Háng Đồng và Tà Xùa trước đây), xã có tổng diện tích tự nhiên là 23.367ha, gồm 13 bản với dân số 11.800 người, dân tộc Mông chiếm 99,8% dân số[8]. Đảng bộ xã Tà Xùa có 26 tổ chức đảng với 601 đảng viên.

Thực hiện Chỉ thị số 20-CT/TW của Trung ương Đảng và sự chỉ đạo của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, công tác biên soạn, tuyên truyền, giáo dục lịch sử Đảng được cấp ủy, chính quyền địa phương quan tâm, triển khai bằng nhiều hình thức phù hợp với điều kiện thực tiễn và đặc điểm dân cư trên địa bàn. Công trình lịch sử đảng bộ của cả 3 xã Làng Chếu, Háng Đồng và Tà Xùa (cũ) nghiên cứu đến năm 2020 đều đã được xuất bản.

**** Trong khuôn khổ hoạt động kiểm tra việc thực hiện Chỉ thị số 20-CT/TW của Ban Bí thư và nghiên cứu thực tế tại tỉnh Sơn La, Đoàn công tác đã tới dâng hương tưởng niệm các liệt sĩ Nhà tù Sơn La, trường học cách mạng trong những năm kháng chiến gian khổ, nơi đào tạo, bồi dưỡng cho đảng những chiến sĩ cách mạng xuất sắc và là địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cách mạng cho cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân về tinh thần yêu nước, lòng tự hào, tự tôn dân tộc; Dâng hương tại Khu di tích lịch sử Ngã ba Cò Nòi - địa danh lịch sử khắc ghi một thời kỳ chiến đấu oanh liệt của lực lượng thanh niên xung phong trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1945-1954); Dâng hương tại Đền thờ Bác Hồ và Tượng đài Bác Hồ với đồng bào các dân tộc Tây Bắc tại Quảng trường Tây Bắc, bày tỏ lòng thành kính, biết ơn vô hạn đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh, ghi nhớ công lao của các Anh hùng liệt sĩ đã hy sinh vì độc lập dân tộc; và, tổ chức hoạt động trải nghiệm, tìm hiểu công tác bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa các dân tộc gắn với phát triển du lịch trên địa bàn phường Thảo Nguyên.

Đoàn công tác và lãnh đạo Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy dâng hương tưởng niệm các liệt sỹ Nhà tù Sơn La

Đoàn công tác chụp ảnh kỷ niệm tại Thung lũng mận Nà Ka - điểm du lịch cộng đồng trên địa bàn phường Thảo Nguyên

------------------- 

TS ĐÀO THỊ HOÀN, Viện Lịch sử Đảng