Trong không khí cả nước đang hướng tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Viện Thông tin Khoa học đã xuất bản hai ấn phẩm: Tạp chí Thông tin Khoa học Lý luận Chính trị số 11 (124)-2025 và Chuyên san “Những vấn đề lý luận - Phục vụ lãnh đạo” số 11-2025.
Hai ấn phẩm tập trung vào những vấn đề cốt lõi nhất của đất nước trong giai đoạn hiện nay: Từ việc xác lập mô hình tăng trưởng mới dựa trên nền tảng khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, đến việc hoàn thiện lý luận về đường lối đổi mới, củng cố quốc phòng an ninh và khẳng định vị thế Việt Nam trên trường quốc tế. Dưới đây là những nội dung trọng tâm và các bài viết nổi bật trong hai ấn phẩm này.
Ấn phẩm Tạp chí số 11 (124) tập trung vào các vấn đề nền tảng, mở đầu bằng chuyên mục Hướng tới Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, tiếp nối bằng các phân tích sâu sắc về bảo vệ nền tảng tư tưởng và nghiên cứu lý luận - thực tiễn.
Chuyên mục Hướng tới Đại hội XIV của Đảng mang đến cái nhìn toàn diện về những bước phát triển mới nhất trong tư duy lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam. Tiêu biểu như bài viết “Những điểm mới trong chủ đề Đại hội XIV của Đảng" (PGS, TS. TRẦN VĂN PHÒNG) đã phân tích và làm rõ ba thành tố cấu thành trong Chủ đề Đại hội XIV, làm nổi bật những điểm mới so với các kỳ Đại hội trước, đặc biệt là Đại hội XII và XIII. Chủ đề Đại hội XIV được đánh giá là có tính kế thừa, ngắn gọn, súc tích hơn, phản ánh được vai trò, ý nghĩa bước ngoặt quan trọng của Đại hội XIV.
Bài viết Bổ sung “lý luận về đường lối đổi mới” là một bộ phận cấu thành nền tảng tư tưởng của Đảng - Bước phát triển tư duy lý luận của Đảng ta (PGS, TS. BÙI ĐÌNH PHONG) đi sâu phân tích việc Đảng ta đưa “lý luận về đường lối đổi mới” vào vị trí cấu thành nền tảng tư tưởng của Đảng, bên cạnh Chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh. Đây là một bước phát triển mới, khẳng định giá trị và tính khoa học của con đường đổi mới do Đảng khởi xướng, đồng thời củng cố tính chính danh và sức mạnh nội tại của nền tảng tư tưởng trong bối cảnh mới.
Chuyên mục Tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và nghiên cứu lý luận tiếp tục nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong môi trường thông tin mới. Bài viết Thanh niên Quân đội tích cực bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong kỷ nguyên phát triển mới" (TS. ĐỖ ANH VINH) khẳng định Thanh niên Quân đội là lực lượng chính trị đông đảo, có bản lĩnh chính trị vững vàng, nhận thức sâu sắc về Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch. Được trang bị kiến thức, kỹ năng về công nghệ hiện đại (nhất là AI, Big Data, IoT), lực lượng này có khả năng thích ứng nhanh, sẵn sàng xung kích, đi đầu trong mọi nhiệm vụ. Tác giả đề xuất các giải pháp để lực lượng này tiếp tục phát huy vai trò tiên phong, sử dụng công nghệ số để đổi mới nội dung, hình thức giáo dục chính trị, tư tưởng, đồng thời tích cực tham gia đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái.
Trong Chuyên mục Nghiên cứu lý luận – thực tiễn, bài viết “Ngoại giao kinh tế trong vai trò bảo vệ tổ quốc từ sớm, từ xa” (TS. NGÔ CHÍ NGUYỆN) đưa ra một cách tiếp cận mới: bảo vệ Tổ quốc không chỉ bằng sức mạnh quân sự mà còn bằng sự tổng hòa của các công cụ chính trị, kinh tế, ngoại giao, văn hóa, trong đó kinh tế được xem là một công cụ then chốt. Ngoại giao kinh tế là hoạt động nhằm “thúc đẩy quan hệ kinh tế đối ngoại, tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức, cá nhân Việt Nam trong hoạt động kinh tế, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, bảo hộ quyền và lợi ích kinh tế hợp pháp của tổ chức, cá nhân Việt Nam ở nước tiếp nhận”. Tư duy này phản ánh sự gắn bó biện chứng giữa an ninh và phát triển, qua đó giải thích vai trò đắc lực, đa chiều của ngoại giao kinh tế trong việc bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa.
Bài viết “Đảng và Nhà nước Việt Nam trong hành trình ứng phó với biến đổi khí hậu và thực hiện cam kết phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050" (TS. VŨ THẾ TÙNG, PGS,TS. ĐỖ THỊ THẠCH) là một nghiên cứu chuyên sâu về quyết tâm chính trị của Đảng và Nhà nước trong việc dẫn dắt đất nước thực hiện cam kết Net-Zero vào năm 2050. Bài viết đã phân tích vai trò chỉ đạo sát sao của Đảng, Quốc hội và Chính phủ trong việc xây dựng và cập nhật các chiến lược quốc gia hướng tới tăng trưởng xanh và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Chuyên mục Thông tin – Tư liệu cũng đã đem đến nhiều bài viết có giá trị như: “Bẫy gia công trong chuỗi giá trị toàn cầu: Thực trạng từ ngành dệt may và da giày Việt Nam”, “Chính sách hỗ trợ khởi nghiệp tại Đức: Kinh nghiệm thực tế và hàm ý cho Việt Nam” v.v..
Ấn phẩm Chuyên san số 11-2025 cung cấp các phân tích chuyên biệt, tập trung giải quyết các bài toán lớn về kinh tế và công nghệ phục vụ công tác hoạch định chiến lược và lãnh đạo, quản lý ở cấp cao.
Bài viết “Những thành tố góp phần xác lập mô hình tăng trưởng mới, lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia làm động lực chính” (PGS, TS. TRẦN KIM CHUNG) khẳng định mô hình tăng trưởng mới, lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia làm động lực chính, là một nội dung mới của Dự thảo các văn kiện Đại hội XIV. Tác giả nhận diện năm thành tố quan trọng góp phần xác lập mô hình này, đồng thời xác định mô hình mới là sự kết hợp hài hòa giữa ba động lực vừa nêu, khác biệt căn bản so với mô hình truyền thống dựa vào tài nguyên và lao động giá rẻ.
Trong bài viết “Những nhận thức mới từ Dự thảo các văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng về mô hình liên kết giữa doanh nghiệp, cơ sở giáo dục đại học và cơ quan quản lý để thúc đẩy ứng dụng công nghệ mới, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm” (TS. ĐỖ TẤT CƯỜNG), tác giả phân tích mô hình liên kết ba bên (Doanh nghiệp - Đại học - Cơ quan quản lý) trong bối cảnh đổi mới sáng tạo quốc gia. Bài viết chỉ ra rằng, sự tương tác giữa ba bên có tiềm năng lớn trong thúc đẩy ứng dụng công nghệ, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, nhưng hiện vẫn bị kìm hãm bởi các rào cản về nhận thức và cơ chế.
Bên cạnh đó còn có nhiều công trình nghiên cứu nổi bật khác. Nghiên cứu “Chủ nghĩa xã hội kỹ thuật số: Góc nhìn duy vật lịch sử và hành trình hiện thực hóa - Khảo luận từ các lý thuyết quốc tế” (GS, TS. MẠNH PHI, TS. PHÙNG MINH VŨ) đặt Chủ nghĩa xã hội kỹ thuật số vào góc nhìn duy vật lịch sử, phân tích sự thay thế tất yếu của chủ nghĩa xã hội đối với chủ nghĩa tư bản trong thời đại kinh tế số. Nghiên cứu “Chính sách đổi mới định hướng nhiệm vụ tại Hàn Quốc: Thách thức và cơ hội” (CHARLES MCIVOR, PHILIPPE LARRUE) đã phân tích cách Hàn Quốc khái niệm hóa và vận hành Chính sách đổi mới định hướng nhiệm vụ (Mission Oriented Innovation Policies - MOIP) như một khuôn khổ chiến lược nhằm giải quyết các thách thức xã hội, đồng thời duy trì năng lực cạnh tranh công nghệ quốc gia.
Ngoài ra, trên cả 2 ấn phẩm còn giới thiệu một số đề tài khoa học cấp Bộ, cấp Nhà nước, sách tham khảo nhằm cung cấp thông tin hữu ích cho các độc giả quan tâm, nghiên cứu.
Xin trân trọng giới thiệu!
Như Mai