Thông tin chuyên đề "Tư duy mới về tự chủ chiến lược theo báo cáo chính trị tại Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng"

Ngày 03/02/2026, tại Hà Nội, Viện Thông tin khoa học, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức thông tin chuyên đề “Tư duy mới về tự chủ chiến lược theo báo cáo chính trị tại Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng” nhằm triển khai nội dung Chỉ thị số 01-CT/TW ngày 23/01/2026 của Bộ Chính trị về nghiên cứu, học tập, quán triệt, tuyên truyền và triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.

Chủ trì hội nghị có TS Phạm Thị Thành, Viện trưởng Viện Thông tin khoa học, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh. Báo cáo viên tại hội nghị là Trung tướng, PGS,TS Phan Xuân Tuy, Giám đốc Học viện Chính trị Công an nhân dân, Bộ Công an.

Tham dự hội nghị có lãnh đạo, cán bộ, giảng viên Viện Thông tin khoa học và các đơn vị thuộc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; cùng đại diện các đơn vị của Học viện Chính trị Công an nhân dân. Hội nghị được kết nối trực tuyến đến các học viện trực thuộc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh.

Toàn cảnh buổi thông tin chuyên đề

Tại hội nghị, Trung tướng, PGS,TS Phan Xuân Tuy đã phân tích sự xuất hiện, hình thành và những đặc trưng cơ bản của tư duy tự chủ chiến lược từ thực tiễn thế giới, đồng thời liên hệ sâu sắc với bối cảnh và điều kiện cụ thể của Việt Nam.

Theo đồng chí, “tự chủ chiến lược” là khái niệm chính thức được đưa vào chủ đề Đại hội XIV của Đảng. Tuy nhiên, tư duy về tự chủ chiến lược không phải là hoàn toàn mới, mà là kết quả của một quá trình phát triển lâu dài, có tính kế thừa và nâng cao từ truyền thống độc lập, tự chủ của dân tộc và tư duy lý luận của Đảng.

Trung tướng Phan Xuân Tuy nhấn mạnh, trong suốt chiều dài lịch sử dựng nước và giữ nước, tinh thần độc lập, tự chủ luôn là “sợi chỉ đỏ” xuyên suốt tư duy và hành động của dân tộc Việt Nam. Từ thời Văn Lang – Âu Lạc đến các triều đại phong kiến, tư tưởng dựng nước đi đôi với giữ nước, lấy dân làm gốc, tự quyết vận mệnh quốc gia đã hình thành nên bản lĩnh chính trị và văn hóa đặc thù của dân tộc. Đây chính là nền tảng tinh thần – lịch sử sâu xa của tư duy tự chủ chiến lược.

Kế thừa truyền thống đó, ngay từ khi ra đời, Đảng Cộng sản Việt Nam đã xác lập độc lập dân tộc là mục tiêu chiến lược tối thượng, gắn liền với chủ nghĩa xã hội. Trong thời kỳ đấu tranh giành độc lập và thống nhất đất nước (1930–1975), tư duy độc lập, tự chủ được thể hiện tập trung trong đường lối kháng chiến toàn dân, toàn diện, trường kỳ, tự lực cánh sinh, với tinh thần “đem sức ta mà tự giải phóng cho ta”. Đây là giai đoạn tư duy tự chủ của Đảng mang đậm tính sinh tồn dân tộc, tập trung vào bảo vệ và giành lại quyền tự quyết căn bản của quốc gia.

Trung tướng, PGS,TS Phan Xuân Tuy, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Học viện Chính trị Công an nhân dân, Bộ Công an báo cáo thông tin chuyên đề

Sau năm 1975, đặc biệt từ công cuộc đổi mới năm 1986, tư duy độc lập, tự chủ của Đảng tiếp tục được phát triển trong điều kiện mới, vừa giữ vững chủ quyền, chế độ chính trị, vừa chủ động mở cửa, hội nhập quốc tế. Đại hội VI của Đảng và các văn kiện tiếp theo đã thể hiện bước chuyển quan trọng, khi độc lập, tự chủ không chỉ là “tự đứng vững” mà gắn với yêu cầu chủ động hợp tác, tranh thủ nguồn lực bên ngoài để phát triển đất nước.

Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (năm 1991) và Cương lĩnh bổ sung, phát triển (năm 2011) đã nâng tầm tư duy độc lập, tự chủ từ phạm vi chính trị – chủ quyền sang tự chủ toàn diện trên các lĩnh vực kinh tế, quốc phòng, an ninh, đối ngoại, văn hóa và phát triển con người. Ở giai đoạn này, Đảng đã hình thành rõ tư duy tự lực, tự cường gắn với hội nhập, coi nội lực là quyết định, ngoại lực là quan trọng nhưng phải đặt dưới sự chủ động của quốc gia.

Theo Trung tướng, PGS,TS Phan Xuân Tuy, tư duy mới về tự chủ chiến lược trong Văn kiện Đại hội XIV của Đảng thể hiện ở việc gắn chặt tự chủ chiến lược với yêu cầu giữ vững thế chủ động chiến lược, không chỉ trong lĩnh vực quốc phòng, an ninh mà trên tất cả các lĩnh vực trọng yếu của đời sống quốc gia. Văn kiện Đại hội XIV đặt tự chủ chiến lược trong mối quan hệ biện chứng với hội nhập quốc tế sâu rộng, đồng thời nhấn mạnh vai trò trung tâm của nội lực và sức mạnh tổng hợp quốc gia.

Cán bộ, giảng viên Học viện và khách mời tại buổi thông tin chuyên đề

Bước vào kỷ nguyên phát triển mới, với vị thế, tiềm lực và uy tín quốc tế ngày càng được nâng cao, tư duy độc lập, tự chủ tiếp tục được Đảng phát triển lên tầm cao mới – tự chủ chiến lược. Đây là sự phát triển ở trình độ cao hơn của tư duy lãnh đạo và quản trị quốc gia, kế thừa và phát triển biện chứng giá trị nền tảng của độc lập, tự chủ trong lịch sử cách mạng Việt Nam, Trung tướng, PGS,TS Phan Xuân Tuy nhấn mạnh.

Theo đó, đồng chí khẳng định, tự chủ chiến lược là để Việt Nam tiến bước mạnh mẽ trong kỷ nguyên mới. Đại hội XIV của Đảng là kỳ đại hội của trí tuệ, bản lĩnh và hành động, nơi những quyết sách lịch sử được thông qua nhằm đưa đất nước bước vào kỷ nguyên vươn mình. Xuyên suốt các văn kiện Đại hội XIV, tư duy tự chủ chiến lược nổi lên như trục xoay cốt lõi cho hành trình phát triển mới của đất nước.

Về định hướng xây dựng và phát huy tự chủ chiến lược, Trung tướng Phan Xuân Tuy nhấn mạnh một số nhiệm vụ trọng tâm: kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, đặt lợi ích quốc gia – dân tộc lên trên hết; phát huy mạnh mẽ nội lực quốc gia, coi nội lực là nền tảng quyết định; chủ động hội nhập quốc tế sâu rộng trên cơ sở giữ vững độc lập, tự chủ; nâng cao năng lực dự báo, hoạch định và điều hành chiến lược của hệ thống chính trị; tăng cường sự phối hợp đồng bộ giữa các lĩnh vực và các chủ thể; phát huy vai trò nòng cốt của lực lượng Công an nhân dân trong bảo đảm tự chủ chiến lược.

Các đại biểu chụp ảnh tại buổi thông tin chuyên đề

Biên tập và dẫn tin từ vov.vn