Quyền và nghĩa vụ của cử tri trong bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031

Ngày 15-3-2026, cử tri cả nước sẽ tham gia bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 - sự kiện chính trị trọng đại, có ý nghĩa sâu sắc trong việc lựa chọn những đại biểu đủ đức, đủ tài, đại diện cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân trên cả nước.

1. Về quyền của cử tri

- Công dân đủ mười tám tuổi trở lên có quyền bầu cử và đủ hai mươi mốt tuổi trở lên có quyền ứng cử vào Quốc hội, Hội đồng nhân dân (Điều 27 - Hiến pháp 2013); Tính đến ngày bầu cử được công bố, công dân nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đủ 18 tuổi trở lên có quyền bầu cử và đủ 21 tuổi trở lên có quyền ứng cử vào Quốc hội, Hội đồng nhân dân các cấp theo quy định của pháp luật (Điều 2 - Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2025).

- Mọi công dân Việt Nam đủ 18 tuổi trở lên tính đến ngày bầu cử có quyền được ghi tên vào danh sách cử tri và được phát Thẻ cử tri bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031. Mỗi công dân chỉ được ghi tên vào một danh sách cử tri ở nơi mình thường trú và tạm trú.

Cử tri là người tạm trú và có thời gian đăng ký tạm trú tại địa phương chưa đủ 12 tháng, cử tri là quân nhân ở các đơn vị vũ trang nhân dân được ghi tên vào danh sách cử tri để bầu đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân ở nơi tạm trú hoặc đóng quân.

Công dân Việt Nam ở nước ngoài trở về Việt Nam trong khoảng thời gian từ sau khi danh sách cử tri đã được niêm yết đến trước thời điểm bắt đầu bỏ phiếu 24 giờ, thì đến Ủy ban nhân dân cấp xã nơi đăng ký tạm trú xuất trình Hộ chiếu có ghi quốc tịch Việt Nam để được ghi tên vào danh sách cử tri và nhận thẻ cử tri bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân.

Trong thời gian từ sau khi danh sách cử tri đã được niêm yết đến trước thời điểm bắt đầu bỏ phiếu 24 giờ, những người chuyển đến tạm trú ở nơi khác với đơn vị hành chính cấp xã mà mình đã được ghi tên vào danh sách cử tri và có nguyện vọng tham gia bầu cử ở nơi tạm trú mới thì được xóa tên trong danh sách cử tri ở nơi cư trú cũ và bổ sung vào danh sách cử tri tại nơi tạm trú mới để bầu đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân.

- Cử tri được tự mình lựa chọn, quyết định và bỏ phiếu kín đối với những người đủ tiêu chuẩn đại diện cho ý chí, nguyện vọng của Nhân dân. Việc bầu cử được thực hiện theo nguyên tắc phổ thông, bình đẳng, trực tiếp và bỏ phiếu kín, bảo đảm mọi cử tri đều bình đẳng trong thực hiện quyền công dân.

2. Về nghĩa vụ của cử tri

- Cử tri có trách nhiệm và nghĩa vụ tham gia bầu cử đúng thời gian, đúng địa điểm và chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật về bầu cử.

- Cử tri có trách nhiệm tìm hiểu kỹ danh sách, tiểu sử tóm tắt của người ứng cử; tham gia các hội nghị tiếp xúc cử tri; nghiên cứu chương trình hành động của từng ứng cử viên để lựa chọn người xứng đáng. Danh sách cử tri do Ủy ban nhân dân cấp phường/xã lập theo từng khu vực bỏ phiếu.

- Khi đi bầu cử, cử tri cần mang theo thẻ cử tri, tuân thủ hướng dẫn của Tổ bầu cử, thực hiện đúng quy trình bỏ phiếu, không nhờ người khác bỏ phiếu thay, trừ trường hợp cử tri vì khuyết tật không tự bỏ phiếu được thì nhờ người khác bỏ phiếu vào hòm phiếu. Cử tri không thể tự viết được phiếu bầu thì được nhờ người khác viết hộ, nhưng phải tự mình bỏ phiếu; người viết hộ phải bảo đảm bí mật phiếu bầu của cử tri. Cử tri không vận động trái quy định trong khu vực bỏ phiếu.

 

Ban Thanh tra tổng hợp, biên soạn từ https://hoidongbaucu.quochoi.vn/