Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2026 (Luật số 12/2026/QH16) được Quốc hội ban hành và chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 3 năm 2027, thay thế Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2012.
Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2026 gồm 05 chương, 39 Điều.
Trong đó, Chương I. Những quy định chung gồm 09 Điều; Chương II. Nội dung, hình thức phổ biến, giáo dục pháp luật, truyền thông chính sách gồm 13 Điều; Chương III. Trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong phổ biến, giáo dục pháp luật gồm 13 Điều; Chương IV. Các điều kiện bảo đảm cho công tác phổ biến, giáo dục pháp luật gồm 02 Điều; Chương V. Điều khoản thi hành gồm 02 Điều.
So với Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2012, Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2026 có một số nội dung mới đáng chú ý như sau:
1. Bổ sung cơ chế "Truyền thông chính sách"
Nếu như Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2012 chỉ quy định về việc phổ biến, giáo dục pháp luật sau khi các văn bản quy phạm pháp luật đã được thông qua hoặc ban hành thì Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2026 chính thức đưa "truyền thông chính sách" vào phạm vi điều chỉnh. Khái niệm này được xác định là hoạt động cung cấp thông tin và tương tác đa chiều về chính sách, dự thảo văn bản ngay từ khi đề xuất và soạn thảo. Cơ quan đề xuất chính sách, cơ quan soạn thảo có trách nhiệm chủ trì truyền thông và bắt buộc phải tiếp nhận, tổng hợp, phản hồi, giải trình đầy đủ, công khai các ý kiến đóng góp của người dân.
2. Đột phá về chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI)
Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2026 đặt ưu tiên vào việc chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và bồi dưỡng kỹ năng số cho người làm công tác pháp luật. Luật quy định các hình thức trực tuyến tiên tiến bao gồm:
Cổng Pháp luật quốc gia: Nền tảng số quốc gia về pháp luật dùng chung cho toàn bộ các ngành, lĩnh vực.
Định danh mạng xã hội: Các cơ quan, tổ chức, cá nhân phổ biến pháp luật trên mạng xã hội phải thực hiện qua các tài khoản chính thức đã được định danh và xác thực.
Ứng dụng AI: Cho phép dùng AI để phổ biến pháp luật nhưng dữ liệu đầu vào phải được kiểm chứng dựa trên nguồn thông tin chính thức của cơ quan nhà nước.
Luật khuyến khích tổ chức, cá nhân thực hiện phổ biến, giáo dục pháp luật thông qua nền tảng số, mạng xã hội, trí tuệ nhân tạo; đồng thời bổ sung yêu cầu kiểm soát, kiểm chứng, quản lý chặt chẽ, hiệu quả việc phổ biến, giáo dục pháp luật thông qua nền tảng số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo.
3. Bổ sung hành vi bị nghiêm cấm mới liên quan đến công nghệ
Điều 9, Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2026 đã quy định 05 hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật:
(1)Cung cấp, trích dẫn, chỉnh sửa, sử dụng, truyền đạt nội dung pháp luật, nội dung chính sáchnhằm làmsai ý nghĩa, nội dung pháp luật, nội dung chính sách; cung cấp thông tin, tài liệu sai sự thật, trái pháp luật, trái đạo đức xã hội và truyền thống tốt đẹp của dân tộc.
(2) Sử dụng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo hoặc các phương tiện khác để tạo lập, phát tán thông tin, tài liệu giả mạo hoặc làm sai lệch nội dung pháp luật, nội dung chính sách.
(3) Lợi dụng hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật, truyền thông chính sách để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật, xuyên tạc chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; kích động, gây chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc; ảnh hưởng chính trị, quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội; ảnh hưởng kinh tế, xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân.
(4) Cản trở tổ chức, cá nhân tiếp cận, tìm hiểu pháp luật; cản trở việc thực hiện hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật, truyền thông chính sách của cơ quan, tổ chức, cá nhân.
(5) Lợi dụng hoạt động xã hội hóa công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, chính sách ưu tiên, khuyến khích, hỗ trợ của Nhà nước về phổ biến, giáo dục pháp luật, truyền thông chính sách để trục lợi hoặc thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật khác.
Trong đó có hành vi bị nghiêm cấm mới liên quan đến công nghệ:"Sử dụng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo hoặc các phương tiện khác để thiết lập, phát tán thông tin, tài liệu giả mạo hoặc làm sai lệch nội dung pháp luật, nội dung chính sách".
4. Cơ cấu lại hệ thống Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật (Điều 7)
Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2012 quy định Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật được tổ chức ở Trung ương, cấp tỉnh và cấp huyện; không có Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật cấp xã.
Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2026 quy định Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật được thành lập ở Trung ương, cấp tỉnh và cấp xã (do Chủ tịch UBND cấp xã quyết định thành lập để trực tiếp chỉ đạo ở cơ sở).
Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật có thể được thành lập ở Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan, tổ chức ở trung ương do người đứng đầu cơ quan, tổ chức đó quyết định.
5. Bổ sung đội ngũ Báo cáo viên pháp luật (Điều 33)
Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2026 mở rộng đối tượng Báo cáo viên pháp luật, theo đó ngoài cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan trong lực lượng vũ trang nhân dân thì bổ sung: luật sư, luật gia tham gia công tác phổ biến, giáo dục pháp luật.
Ban Thanh tra tổng hợp, biên soạn