Hội thảo khoa học cấp Bộ “Kinh tế sức khỏe – Động lực tăng trưởng bền vững gắn với công bằng xã hội trong kỷ nguyên mới”

Sáng ngày 02/10/2026, tại Hà Nội, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức Hội thảo khoa học cấp Bộ với chủ đề: “Kinh tế sức khỏe – Động lực tăng trưởng bền vững gắn với công bằng xã hội trong kỷ nguyên mới”. PGS,TS Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hội đồng Lý luận Trung ương chủ trì Hội thảo.

Quang cảnh Hội thảo

Cùng chủ trì có PGS,TS Hoàng Anh, Vụ trưởng Vụ Quản lý khoa học; PGS,TS Bùi Văn Huyền, Viện trưởng Viện Kinh tế - Xã hội và Môi trường.

Dự Hội thảo có đại diện lãnh đạo các bộ, ban, ngành; đại diện lãnh đạo các đơn vị chức năng; đơn vị nghiên cứu, giảng dạy trực thuộc hệ thống Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; các chuyên gia, nhà khoa học trong và ngoài Học viện.

Đặt con người làm trung tâm của chiến lược phát triển

Phát biểu khai mạc và đề dẫn Hội thảo, PGS,TS Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hội đồng Lý luận Trung ương cho biết, kinh tế sức khỏe có thể quan niệm là tổng thể các hoạt động và quan hệ kinh tế hình thành trong quá trình huy động, phân bổ, sử dụng nguồn lực để bảo vệ, chăm sóc, nâng cao sức khỏe con người, đồng thời tạo ra giá trị gia tăng, việc làm và các lợi ích xã hội. Nghiên cứu kinh tế sức khỏe, vì vậy, cần đặt trong tổng thể lý luận về phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, về quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế với tiến bộ, công bằng xã hội và về phát triển con người toàn diện, con người là trung tâm của chiến lược phát triển, đồng thời là chủ thể phát triển.

PGS,TS Nguyễn Mạnh Hùng phát biểu khai mạc và đề dẫn Hội thảo

PGS,TS Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh, Báo cáo chính trị tại Đại hội XIV của Đảng đã xác định: “Xây dựng hệ thống y tế công bằng, chất lượng, hiệu quả, bền vững”. Định hướng này đặt ra yêu cầu đồng thời nâng cao chất lượng dịch vụ và bảo đảm khả năng tiếp cận. Về phương diện lý luận, đây là cơ sở để xem xét hiệu quả kinh tế và công bằng xã hội trong sự thống nhất của mục tiêu phát triển, thay vì xử lý công bằng như một nhiệm vụ bổ sung sau khi đã lựa chọn phương án tăng trưởng. Từ đó, phát triển kinh tế sức khỏe theo định hướng xã hội chủ nghĩa đòi hỏi mỗi chính sách khuyến khích đầu tư, đổi mới tài chính hoặc ứng dụng công nghệ phải được đánh giá về tác động đối với các nhóm dân cư.

Đồng chí Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh, phát triển kinh tế sức khỏe là một hướng nghiên cứu và hành động nhằm cụ thể hóa quan điểm phát triển vì con người trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Lĩnh vực này có khả năng kết nối giữa tăng trưởng kinh tế với nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, phát triển năng lực sản xuất và đổi mới sáng tạo với cải thiện phúc lợi, bảo vệ sinh kế và mở rộng cơ hội thụ hưởng thành quả phát triển.

Là trung tâm quốc gia đào tạo, bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, quản lý và nghiên cứu khoa học lý luận chính trị, PGS,TS Nguyễn Mạnh Hùng khẳng định, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh luôn xác định rõ trách nhiệm trong nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn và cung cấp luận cứ khoa học phục vụ hoạch định chủ trương, chính sách phát triển. Với Hội thảo “Kinh tế sức khỏe – Động lực tăng trưởng bền vững gắn với công bằng xã hội trong kỷ nguyên mới”, Học viện kỳ vọng sẽ tiếp tục gợi mở thêm những luận cứ cho việc xây dựng và hoàn thiện nền tảng phát triển cho kinh tế sức khỏe.

Kinh tế sức khoẻ: Điều kiện và kết quả của phát triển

Tại Hội thảo, kinh tế sức khỏe (Health Economy) được tiếp cận theo nghĩa rộng như một hệ sinh thái kinh tế - xã hội tổng thể. Hệ sinh thái này không chỉ bao gồm mạng lưới khám chữa bệnh, mà còn liên kết chặt chẽ với công nghiệp dược phẩm, sinh phẩm, thiết bị y tế, bảo hiểm y tế, y tế số, kinh tế chăm sóc, du lịch chữa bệnh, dinh dưỡng, thể dục thể thao và môi trường sống.

PGS,TS Bùi Văn Huyền điều hành Hội thảo

Làm rõ nội hàm của kinh tế sức khoẻ, Hội thảo cho biết, cấu trúc của kinh tế sức khỏe bao gồm hoạt động phòng bệnh, khám bệnh, chữa bệnh, phục hồi chức năng và chăm sóc dài hạn; sản xuất, phân phối dược phẩm, vắc-xin, sinh phẩm, thiết bị y tế; nghiên cứu, đào tạo, chuyển giao công nghệ và các dịch vụ hỗ trợ chăm sóc sức khỏe. Những lĩnh vực như dinh dưỡng, vận động thể chất, thể dục thể thao, sức khỏe tinh thần, môi trường sống và môi trường lao động, du lịch chữa bệnh, du lịch chăm sóc sức khỏe, sản xuất nông nghiệp, dược liệu…đều có quan hệ trực tiếp với hệ sinh thái này và ngày càng có nhiều đóng góp vào tăng trưởng kinh tế.

Về vai trò của kinh tế sức khỏe với ý nghĩa là động lực của tăng trưởng kinh tế và phát triển bền vững, các đại biểu nhấn mạnh, kinh tế sức khỏe chuyển hóa thành động lực phát triển quốc gia thông qua hai cơ chế cốt lõi. Một là cơ chế tích lũy vốn con người và nâng cao năng suất lao động. Hai là cơ chế mở rộng các thị trường, các ngành kinh tế và thúc đẩy phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo.

Đại biểu tham luận tại Hội thảo

Đại biểu tham luận tại Hội thảo

Đại biểu tham luận tại Hội thảo

Toạ đàm bàn tròn tại Hội thảo

Theo các đại biểu tham dự, kinh tế sức khỏe có những đặc điểm như thông tin bất cân xứng, tính độc quyền… làm cho vấn đề điều tiết thị trường trở nên quan trọng. Người sử dụng thường không có đầy đủ thông tin để tự đánh giá nhu cầu, chất lượng và mức độ cần thiết của dịch vụ. Bệnh tật có tính bất định, có thể gây chi phí lớn trong thời gian ngắn. Một số hoạt động phòng, chống dịch và bảo vệ môi trường tạo lợi ích vượt ra ngoài từng cá nhân. Vì vậy, cần vận dụng cơ chế thị trường để thúc đẩy phát triển nhưng đồng thời xây dựng các thiết chế để bảo đảm lợi ích công cộng và quyền lợi của người dân. Từ đó, Hội thảo đi sâu phân tích vai trò của nhà nước và sự tham gia của khu vực tư nhân trong lĩnh vực kinh tế đặc thù như kinh tế sức khỏe để vừa thúc đẩy kinh tế sức khỏe phát triển thành động lực của tăng trưởng, vừa khắc phục thất bại thị trường, đảm bảo công bằng xã hội.

Hội thảo khẳng định, đối với kinh tế sức khỏe là lĩnh vực mới, cần chuyển từ nhận thức về sức khỏe như một lĩnh vực của riêng ngành y tế, chi tiêu, an sinh xã hội sang nhận thức đầy đủ về sức khỏe như một điều kiện và kết quả của phát triển. Kinh tế sức khỏe như một ngành kinh tế tổng hợp, với sự tham gia của nhiều ngành, ngày càng đóng góp nhiều cho tăng trưởng kinh tế, tạo thêm nhiều việc làm. Sự chuyển biến này phải được thể hiện trong kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội, lựa chọn dự án, phân bổ ngân sách và đánh giá trách nhiệm thực hiện.

Những nhận định này cung cấp căn cứ chính trị và thực tiễn để các đại biểu tham dự Hội thảo phân tích sâu hơn về thực trạng kinh tế sức khỏe ở Việt Nam trong bối cảnh già hoá dân số hiện nay, cũng như cơ chế, chính sách để phát triển kinh tế y tế ở Việt Nam trong thời gian tới. Trong đó, trục tiếp cận xương sống là chăm sóc sức khỏe theo vòng đời và từ nền tảng này hình thành các ngành, lĩnh vực của kinh tế y tế phù hợp, phục vụ nhu cầu sức khỏe trong từng giai đoạn của đời sống con người.

Đại biểu trao đổi tại Hội thảo

Đại biểu trao đổi tại Hội thảo

Đại biểu trao đổi tại Hội thảo

Đại biểu trao đổi tại Hội thảo

Đại biểu tham dự chụp ảnh chung

MT; MH