Hội thảo khoa học “Xuất bản ấn phẩm thông tin trong bối cảnh chuyển đổi số”

Sáng ngày 09/10/2026, Viện Thông tin khoa học thuộc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề “Xuất bản ấn phẩm thông tin trong bối cảnh chuyển đổi số”. TS Phạm Thị Thành, Viện trưởng Viện Thông tin khoa học dự và chủ trì Hội thảo

Tham dự Hội thảo có đại diện lãnh đạo các tạp chí thuộc Học viện; đại diện lãnh đạo Trung tâm Công nghệ và Chuyển đổi số; các nhà khoa học, chuyên gia, cán bộ nghiên cứu và những người làm công tác thông tin, xuất bản.

Đổi mới hoạt động xuất bản ấn phẩm thông tin trước yêu cầu chuyển đổi số

TS Phạm Thị Thành, Viện trưởng Viện Thông tin khoa học phát biểu khai mạc và đề dẫn Hội thảo

Trình bày báo cáo đề dẫn Hội thảo, TS Phạm Thị Thành, Viện trưởng Viện Thông tin khoa học nhấn mạnh, sự phát triển mạnh mẽ của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, đặc biệt là dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo, điện toán đám mây và các nền tảng số đang làm thay đổi căn bản phương thức tạo lập, xử lý, lưu trữ, chia sẻ và sử dụng thông tin. Trong bối cảnh đó, hoạt động xuất bản nói chung và xuất bản ấn phẩm thông tin nói riêng đứng trước yêu cầu đổi mới toàn diện cả về nội dung, hình thức, quy trình tổ chức và phương thức phân phối, nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả và khả năng đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của người sử dụng.

Theo TS Phạm Thị Thành, nếu trước đây giá trị của một ấn phẩm chủ yếu được xác định bởi chất lượng nội dung và hình thức trình bày thì trong môi trường số, giá trị của sản phẩm thông tin còn gắn với khả năng cập nhật, tìm kiếm, tương tác, kết nối dữ liệu và cá nhân hóa theo nhu cầu người sử dụng. Vì vậy, chuyển đổi số trong xuất bản không đơn thuần là chuyển đổi ấn phẩm từ dạng in sang dạng điện tử mà phải được nhìn nhận là quá trình đổi mới tổng thể mô hình tổ chức, quản trị, quy trình nghiệp vụ, công nghệ, nguồn nhân lực và phương thức tạo lập, phân phối sản phẩm thông tin.

Định hướng các nội dung trao đổi tại Hội thảo, TS Phạm Thị Thành đề nghị các đại biểu, nhà khoa học tập trung thảo luận năm nhóm vấn đề trọng tâm: (1) Đánh giá thực trạng và xác định định hướng chuyển đổi số trong xuất bản ấn phẩm thông tin; (2) Đổi mới mô hình quản lý, tổ chức và quy trình xuất bản trong môi trường số; (3) Khai thác dữ liệu và trí tuệ nhân tạo nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động xuất bản; (4) Đổi mới sản phẩm và phương thức tạo dựng, phân phối ấn phẩm thông tin trên các nền tảng số; (5) Phát triển nguồn nhân lực và xây dựng hệ thống tiêu chí đánh giá hiệu quả chuyển đổi số trong hoạt động xuất bản.

Quang cảnh Hội thảo

Đặc biệt, đối với việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong hoạt động xuất bản, TS Phạm Thị Thành cho rằng, bên cạnh những cơ hội nâng cao năng suất, hỗ trợ tìm kiếm, tổng hợp, phân loại, biên tập và xử lý thông tin, cần quan tâm đúng mức đến tính chính xác, độ tin cậy của dữ liệu, vấn đề bản quyền, bảo mật thông tin và trách nhiệm đối với sản phẩm xuất bản. Việc ứng dụng công nghệ phải gắn với vai trò kiểm chứng, thẩm định và chịu trách nhiệm của con người, đồng thời bảo đảm các chuẩn mực khoa học, tính chính xác và tính định hướng, nhất là đối với các ấn phẩm thông tin khoa học, lý luận và chính trị.

Hướng tới nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động thông tin, xuất bản trong môi trường số

Trên cơ sở những vấn đề đặt ra từ báo cáo đề dẫn, Hội thảo tập trung vào yêu cầu đổi mới hoạt động xuất bản ấn phẩm thông tin theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp, dựa trên dữ liệu và ứng dụng hiệu quả các thành tựu khoa học, công nghệ. Trong đó, trọng tâm là nghiên cứu các giải pháp chuẩn hóa, liên thông dữ liệu; tái cấu trúc quy trình nghiệp vụ; phát triển nền tảng quản trị và công cụ dùng chung; đa dạng hóa sản phẩm thông tin, đồng thời nâng cao năng lực số cho đội ngũ cán bộ làm công tác thông tin, biên tập và xuất bản.

Đại biểu tham luận tại Hội thảo

Đại biểu tham luận tại Hội thảo

Đại biểu tham luận tại Hội thảo

Bên cạnh các ấn phẩm truyền thống, việc nghiên cứu phát triển báo cáo dữ liệu, sản phẩm trực quan hóa thông tin, chuyên đề tương tác và cơ sở dữ liệu chuyên ngành có ý nghĩa thiết thực trong nâng cao khả năng tiếp cận, khai thác và lan tỏa tri thức. Đối với các cơ quan nghiên cứu, đào tạo lý luận chính trị, đổi mới hình thức và phương thức xuất bản phải gắn chặt với yêu cầu bảo đảm chất lượng khoa học, chiều sâu nội dung và giá trị phục vụ công tác nghiên cứu, tham mưu, lãnh đạo và quản lý.

Hội thảo cũng đặt ra yêu cầu tăng cường phối hợp giữa các đơn vị làm công tác thông tin khoa học, xuất bản và công nghệ, chuyển đổi số trong quá trình xây dựng, phát triển các sản phẩm thông tin số. Việc kết hợp năng lực chuyên môn về nội dung với hạ tầng công nghệ, cơ sở dữ liệu và các công cụ số được xác định là hướng tiếp cận cần thiết nhằm nâng cao hiệu quả quản trị, khai thác và phân phối thông tin, đồng thời hạn chế tình trạng đầu tư phân tán, thiếu đồng bộ trong hoạt động xuất bản.

Đại biểu tham luận tại Hội thảo

Đức Mạnh, HG