Hội thảo khoa học cấp Bộ “Thực trạng, thách thức và yêu cầu năng lực số của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp xã trong tiến trình chuyển đổi số và sắp xếp đơn vị hành chính”

Sáng ngày 28/10/2026, tại xã Bằng Luân, tỉnh Phú Thọ, Vụ Các trường chính trị, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh phối hợp với Đảng ủy, HĐND, UBND xã Bằng Luân tổ chức hội thảo khoa học “Thực trạng, thách thức và yêu cầu năng lực số của đội ngũ lãnh đạo, quản lý cấp xã trong tiến trình chuyển đổi số và sắp xếp đơn vị hành chính”. Đồng chí Phạm Thị Hồng Nhung, Tỉnh ủy viên, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Tổ chức Tỉnh ủy Phú Thọ; PGS,TS Hoàng Văn Hoan, Phó Vụ trưởng Vụ Các trường chính trị, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; và đồng chí Nguyễn Thị Bích Thủy, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân xã Bằng Luân đồng chủ trì Hội thảo.

Tham dự Hội thảo có các chuyên gia, nhà khoa học, cán bộ lãnh đạo, quản lý, đại diện các cơ sở đào tạo, bồi dưỡng cán bộ và địa phương.

Trong bối cảnh đẩy mạnh chuyển đổi số quốc gia, sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, yêu cầu đối với đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp xã đang có những thay đổi căn bản. Cấp xã không chỉ là nơi trực tiếp tổ chức thực hiện chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước mà còn là cấp chính quyền gần dân, trực tiếp giải quyết những vấn đề phát sinh trong thực tiễn, đòi hỏi năng lực lãnh đạo, quản lý, điều hành ngày càng toàn diện, chuyên nghiệp và thích ứng với môi trường số.

PGS,TS Hoàng Văn Hoang trao tặng bức ảnh Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh cho xã Băng Luân

Khai mạc Hội thảo, đồng chí Nguyễn Thị Bích Thủy nhấn mạnh những vấn đề đặt ra đối với đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp xã trong bối cảnh chuyển đổi số, sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp; đồng thời định hướng thảo luận vào việc nhận diện thực trạng, khoảng trống, rào cản và những yêu cầu mới về năng lực số từ thực tiễn cơ sở.

Phát biểu đề dẫn, PGS,TS Hoàng Văn Hoan làm rõ mục đích, yêu cầu và những nội dung trọng tâm của Hội thảo, định hướng các trao đổi vào đánh giá thực chất năng lực số của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp xã, xác định những vấn đề cần giải quyết và đề xuất giải pháp phù hợp với yêu cầu đổi mới phương thức lãnh đạo, quản lý trong giai đoạn hiện nay.

Trên tinh thần đó, Hội thảo tập trung phân tích, đánh giá thực trạng năng lực số của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp xã, làm rõ khoảng cách giữa yêu cầu chuyển đổi số với khả năng đáp ứng trong thực tiễn thực thi công vụ.

Các ý kiến trao đổi cho thấy, mặc dù việc ứng dụng công nghệ số trong hoạt động của chính quyền cơ sở đã đạt được những kết quả nhất định, song năng lực số của đội ngũ cán bộ vẫn còn những hạn chế, chưa đồng đều giữa các nhóm chức danh, vị trí việc làm và lĩnh vực công tác. Những khó khăn được nhận diện không chỉ nằm ở điều kiện hạ tầng kỹ thuật, nguồn nhân lực công nghệ thông tin, kinh phí và khả năng khai thác các nền tảng số, mà còn thể hiện ở tư duy lãnh đạo, phương thức tổ chức công việc, năng lực quản trị dữ liệu, khả năng phối hợp và dẫn dắt sự thay đổi trong môi trường số.

Đặc biệt, thực tiễn vận hành chính quyền cấp xã sau sắp xếp đơn vị hành chính đặt ra yêu cầu phải đánh giá năng lực số một cách toàn diện, gắn với chức năng, nhiệm vụ của từng cơ quan, từng nhóm chức danh trong hệ thống chính trị ở cơ sở. Sự khác biệt về nhiệm vụ giữa các cơ quan Đảng, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội và lực lượng chức năng đòi hỏi cách tiếp cận phù hợp, tránh áp dụng một bộ tiêu chí chung mang tính hình thức, thiếu khả năng phản ánh năng lực thực tế.

Từ những phân tích đó, Hội thảo nhấn mạnh yêu cầu chuyển từ đánh giá khả năng sử dụng công nghệ đơn thuần sang đánh giá năng lực thực chất trong lãnh đạo, quản lý và thực thi công vụ trên môi trường số. Đây là cơ sở quan trọng để xác định đúng những khoảng trống năng lực, nhu cầu đào tạo, bồi dưỡng và các điều kiện cần thiết nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cấp xã.

Các đại biểu thamdự cũng trao đổi, làm rõ cơ sở khoa học và thực tiễn, định hướng xây dựng khung năng lực số cho cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp xã có cấu trúc rõ ràng, xác định các nhóm năng lực cốt lõi, phân chia mức độ thành thạo và cụ thể hóa yêu cầu đối với từng nhóm chức danh, vị trí việc làm. Khung năng lực cần bảo đảm tính khoa học, khả thi, có khả năng đo lường và phản ánh đúng những yêu cầu đặt ra trong thực tiễn hoạt động của chính quyền cơ sở. Một yêu cầu được nhấn mạnh là việc đánh giá năng lực số phải dựa trên minh chứng và kết quả thực thi nhiệm vụ, thay vì chỉ căn cứ vào trình độ, chứng chỉ hoặc khả năng sử dụng các phần mềm, nền tảng công nghệ. Hiệu quả xử lý công việc, chất lượng tham mưu và ra quyết định, khả năng tổ chức phối hợp, khai thác dữ liệu, giải quyết thủ tục hành chính và phục vụ người dân cần trở thành những căn cứ quan trọng để đánh giá mức độ đáp ứng năng lực số. Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo và các công nghệ mới trong hoạt động lãnh đạo, quản lý cấp xã cũng được đặt ra trong mối quan hệ với yêu cầu quản trị dữ liệu, bảo đảm an toàn, kiểm soát rủi ro và trách nhiệm giải trình.

Các đại biểu tham dự chụp ảnh lưu niệm

Từ việc nhận diện thực trạng và xác định các yêu cầu về năng lực số, Hội thảo tập trung thảo luận những giải pháp nhằm thu hẹp khoảng cách giữa năng lực hiện có và yêu cầu thực tiễn, hướng tới nâng cao hiệu quả lãnh đạo, quản lý của đội ngũ cán bộ cấp xã.

Các ý kiến thống nhất nhấn mạnh sự cần thiết phải đổi mới nội dung, chương trình và phương pháp đào tạo, bồi dưỡng theo hướng lấy vị trí việc làm, yêu cầu thực hiện nhiệm vụ và những khoảng trống năng lực làm căn cứ xác định nội dung bồi dưỡng. Quá trình đào tạo cần tăng cường tính thực hành, gắn với tình huống quản lý, điều hành và giải quyết công việc cụ thể, giúp cán bộ không chỉ nắm vững kiến thức mà còn có khả năng vận dụng hiệu quả trong thực tiễn. Trong đó, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh và các trường chính trị có vai trò quan trọng trong nghiên cứu, nhận diện nhu cầu, xây dựng chương trình và tổ chức bồi dưỡng năng lực số cho đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp xã. Việc tăng cường phối hợp giữa cơ sở nghiên cứu, đào tạo với địa phương, phát triển đội ngũ giảng viên, báo cáo viên và đổi mới phương thức đánh giá kết quả bồi dưỡng được xác định là những giải pháp cần được quan tâm.

Phát biểu kết luận Hội thảo, PGS,TS Hoàng Văn Hoan đánh giá cao tinh thần làm việc nghiêm túc, trách nhiệm và những đóng góp của các chuyên gia, nhà khoa học, đại biểu và đại diện địa phương. Đồngchí khẳng định, nâng cao năng lực số của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp xã là yêu cầu cấp thiết, gắn trực tiếp với đổi mới phương thức lãnh đạo, quản lý, điều hành và nâng cao chất lượng thực thi công vụ trong điều kiện vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Các ý kiến trao đổi tại Hội thảo là nguồn tư liệu quan trọng để tiếp tục nghiên cứu, đánh giá thực trạng, nhận diện những vấn đề đặt ra, xác định các yêu cầu và đề xuất giải pháp phát triển năng lực số của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp xã vùng Trung du và miền núi phía Bắc. Mục tiêu cuối cùng không chỉ là nâng cao trình độ số của cán bộ, mà là tạo chuyển biến thực chất trong năng lực lãnh đạo, quản trị, điều hành và chất lượng phục vụ Nhân dân, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số và xây dựng chính quyền cơ sở hiện đại, hoạt động hiệu lực, hiệu quả.

Vụ Các trường chính trị