Sau hơn 15 năm thực hiện Luật an toàn thực phẩm năm 2010, những thay đổi của thị trường, công nghệ chế biến và sự xuất hiện ngày càng đa dạng của các dòng sản phẩm mới đặt ra yêu cầu hoàn thiện khung pháp lý quản lý lĩnh vực này. Dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) (dự thảo Luật) do Bộ Y tế chủ trì xây dựng sẽ được xem xét, cho ý kiến tại Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI.
Dự thảo Luật gồm 9 Chương, 74 Điều và 02 Phụ lục quy định về an toàn thực phẩm; quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của tổ chức, cá nhân trong bảo đảm an toàn thực phẩm; hệ thống thông tin dữ liệu an toàn thực phẩm; thử nghiệm về an toàn thực phẩm; điều kiện bảo đảm an toàn đối với sản xuất, kinh doanh thực phẩm; điều kiện bảo đảm an toàn đối với thực phẩm; biện pháp quản lý an toàn thực phẩm, phân tích nguy cơ; phòng ngừa, khắc phục sự cố về an toàn thực phẩm; hậu kiểm an toàn thực phẩm; thông tin, truyền thông về an toàn thực phẩm, quảng cáo, ghi nhãn thực phẩm; quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm.
Trong đó:
Chương I: Những quy định chung gồm 07 Điều (từ Điều 1 đến Điều 7);
Chương II: Quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của tổ chức, cá nhân trong bảo đảm an toàn thực phẩm gồm 06 Điều (từ Điều 8 đến Điều 13);
Chương III: Hệ thống thông tin dữ liệu an toàn thực phẩm gồm 06 Điều (từ Điều 14 đến Điều 19);
Chương IV: Thử nghiệm về an toàn thực phẩm gồm 03 Điều (từ Điều 20 đến Điều 22);
Chương V: Điều kiện bảo đảm an toàn đối với sản xuất, kinh doanh thực phẩm, điều kiện bảo đảm an toàn đối với thực phẩm gồm 19 Điều (từ Điều 23 đến Điều 41);
Chương VI: Biện pháp quản lý an toàn thực phẩm gồm 17 Điều (từ Điều 42 đến Điều 58);
Chương VII: Thông tin, truyền thông về an toàn thực phẩm, quảng cáo, ghi nhãn thực phẩm gồm 04 Điều (từ Điều 59 đến Điều 62);
Chương VIII: Quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm gồm 09 Điều (từ Điều 63 đến Điều 71);
Chương IX: Điều khoản thi hành gồm 03 Điều (từ Điều 72 đến Điều 74).
Dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) tập trung vào một số nhóm chính sách lớn như sau:
Thứ nhất, tăng cường quản lý an toàn thực phẩm dựa trên việc kiểm soát nguy cơ trong toàn bộ chuỗi cung ứng, từ sản xuất, chế biến, bảo quản, vận chuyển, lưu thông đến khi sản phẩm đến tay người tiêu dùng.
Thứ hai, đổi mới phương thức quản lý, kiểm tra và hậu kiểm theo hướng tập trung nguồn lực đối với các sản phẩm, cơ sở và lĩnh vực có nguy cơ cao, nâng cao hiệu quả quản lý và giảm thủ tục không cần thiết.
Thứ ba, đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực an toàn thực phẩm thông qua xây dựng hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu, phục vụ quản lý, truy xuất nguồn gốc, cảnh báo và xử lý kịp thời các nguy cơ mất an toàn thực phẩm.
Thứ tư, nâng cao hiệu quả quản lý đối với thức ăn đường phố, bếp ăn tập thể và suất ăn tập thể nhằm bảo đảm sức khỏe cho cộng đồng.
Thông tin từ Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) cho biết, những điểm mới mang tính chất đột phá với mục đích bảo vệ người tiêu dùng của dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) lần này là giải quyết vấn đề nhức nhối đối với nhóm thực phẩm bổ sung; Giấy đăng ký công bố sản phẩm không phải có hiệu lực vĩnh viễn, các cơ sở phải tăng cường tính tuân thủ pháp luật; Công khai "Số giấy đăng ký bản công bố sản phẩm" và "Số tiếp nhận công bố tiêu chuẩn sản phẩm" – Minh chứng lưu hành hợp pháp của sản phẩm, biện pháp tự hậu kiểm từ chính người tiêu dùng.
Dự thảo Luật yêu cầu trên nhãn bao bì sản phẩm phải in thông tin "Số giấy đăng ký bản công bố sản phẩm" và "Số tiếp nhận công bố tiêu chuẩn sản phẩm". Đây là căn cứ quan trọng giúp cơ quan quản lý và lực lượng chức năng trong công tác hậu kiểm, kiểm tra nhanh tính hợp pháp của sản phẩm trên thị trường. Đồng thời giúp người tiêu dùng nhận diện sản phẩm đã hoàn thành thủ tục pháp lý trước khi lưu thông, gắn liền nghĩa vụ công khai thông tin với trách nhiệm trực tiếp của tổ chức, cá nhân đứng tên công bố hồ sơ. Hơn nữa, người tiêu dùng hoàn toàn có thể dựa vào các số này để tra cứu thông tin công khai của sản phẩm tại hệ thống thông tin về an toàn thực phẩm.
Dự thảo Luật cũng đưa ra quy định về thời gian chuyển tiếp từ 24-36 tháng nhằm tạo điều kiện cho các doanh nghiệp tiếp tục sản xuất, kinh doanh thực phẩm không bị gián đoạn và có thời gian để chuẩn bị triển khai cho các quy định tại dự thảo Luật mới như thời gian để cập nhật số đăng ký bản công bố sản phẩm, số tiếp nhận công bố tiêu chuẩn sản phẩm; cập nhật hồ sơ lên hệ thống thông tin về an toàn thực phẩm; thời gian sử dụng bao bì cũ đã in ấn...
Thực phẩm là một hàng hóa đặc biệt, tác động của an toàn thực phẩm có thể là ngay lập tức, cũng có thể có tác động âm thầm đối với cả thế hệ. Dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) thể hiện định hướng đổi mới toàn diện phương thức quản lý an toàn thực phẩm, lấy người dân làm trung tâm phục vụ, lấy sự phát triển bền vững của doanh nghiệp làm động lực và lấy các tiêu chuẩn khoa học quốc tế làm thước đo chất lượng, đồng thời đề cao trách nhiệm của tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh thực phẩm.
Ban Thanh tra Học viện tổng hợp, biên soạn từ https://duthaoonline.quochoi.vn/