Nội dung cơ bản của Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở

14:12 22/11/2023

xem cỡ chữ
T
T
In trang

Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở năm 2022 được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XV thông qua tại kỳ họp thứ 4 ngày 10/11/2022, gồm có 6 Chương và 91 Điều. Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở quy định một số nội dung cơ bản sau đây:

- Về phạm vi, đối tượng điều chỉnh:

Luật quy định về nội dung, cách thức thực hiện dân chủ ở cơ sở, quyền và nghĩa vụ của công dân trong thực hiện dân chủ ở cơ sở và trách nhiệm của cơ quan, đơn vị, tổ chức, cá nhân trong việc bảo đảm thực hiện dân chủ ở cơ sở.

Luật xác định phạm vi điều chỉnh việc thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn và cộng đồng dân cư trên địa bàn cấp xã; cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập; tổ chức có sử dụng lao động.

Về phạm vi, luật quy định mọi công dân thực hiện dân chủ tại xã, phường, thị trấn, tại thôn, tổ dân phố nơi mình cư trú; cán bộ, công chức, viên chức, người lao động thực hiện dân chủ tại cơ quan, đơn vị nơi mình công tác; Công dân là người lao động thực hiện dân chủ tại tổ chức có sử dụng lao động nơi mình có giao kết hợp đồng lao động (Điều 4).

- Về quyền của công dân trong thực hiện dân chủ ở cơ sở: Được công khai thông tin và yêu cầu cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác, kịp thời; Đề xuất sáng kiến, tham gia ý kiến, bàn và quyết định đối với các nội dung thực hiện dân chủ ở cơ sở theo quy định của pháp luật; kiểm tra, giám sát, kiến nghị, phản ánh, khiếu nại, tố cáo, khởi kiện đối với các quyết định, hành vi vi phạm pháp luật về thực hiện dân chủ ở cơ sở (Điều 5).

- Quyền thụ hưởng của công dân: Được Nhà nước và pháp luật công nhận, tôn trọng, bảo vệ, bảo đảm thực hiện quyền con người, quyền công dân về chính trị, dân sự, kinh tế, văn hóa, xã hội. Được bảo đảm thực hiện các quyền về thực hiện dân chủ ở cơ sở theo quy định của Luật này và quy định khác của pháp luật có liên quan; Được thông tin đầy đủ, kịp thời về các quyền và lợi ích hợp pháp, chính sách an sinh xã hội, phúc lợi xã hội theo quy định của pháp luật và quyết định của chính quyền địa phương, cơ quan, đơn vị, tổ chức ở nơi mình cư trú, công tác, làm việc; Được thụ hưởng thành quả đổi mới, phát triển kinh tế - xã hội, chế độ an sinh xã hội, sự an toàn, ổn định của đất nước, của địa phương, cơ quan, đơn vị, tổ chức có sử dụng lao động và kết quả thực hiện dân chủ ở nơi mình cư trú, công tác, làm việc; Được tạo điều kiện để tham gia học tập, công tác, lao động, sản xuất, kinh doanh, cải thiện và nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của bản thân, gia đình và cộng đồng (Điều 7).

- Nghĩa vụ của công dân trong thực hiện dân chủ ở cơ sở: Tham gia ý kiến về các nội dung được đưa ra lấy ý kiến ở cơ sở; chấp hành quyết định của cộng đồng dân cư, chính quyền địa phương, cơ quan, đơn vị, tổ chức có sử dụng lao động; kịp thời kiến nghị, phản ánh, tố cáo đến cơ quan có thẩm quyền khi phát hiện hành vi vi phạm pháp luật về thực hiện dân chủ ở cơ sở (Điều 6).

- Về thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn:

Luật quy định cụ thể nội dung, hình thức Nhân dân bàn và quyết định tại các điều 15, 17; Nội dung, hình thức để Nhân dân tham gia ý kiến tại Điều 25, 26; Nội dung, hình thức để Nhân dân kiểm tra, giám sát tại Điều 30, 31.

- Về thực hiện dân chủ ở cơ quan, đơn vị: gồm 18 điều (từ Điều 46 đến Điều 63) quy định những nội dung người đứng đầu cơ quan, đơn vị phải công khai thông tin trong cơ quan, đơn vị (Điều 46); Hình thức và thời điểm công khai thông tin ở cơ quan, đơn vị (Điều 47); Trách nhiệm tổ chức thực hiện việc công khai thông tin ở cơ quan, đơn vị (Điều 48); Những nội dung cán bộ, công chức, viên chức, người lao động bàn và quyết định (Điều 49). Những nội dung cán bộ, công chức, viên chức, người lao động tham gia ý kiến trước khi người đứng đầu cơ quan, đơn vị quyết định (Điều 53); Nội dung cán bộ, công chức, viên chức, người lao động kiểm tra, giám sát (Điều 56); Đồng thời Luật cũng quy định Hình thức cán bộ, công chức, viên chức, người lao động được bàn và quyết định, tham gia ý kiến, kiểm tra, giám sát; quy định cụ về trách nhiệm của các chủ thể trong việc bảo đảm để cán bộ, công chức, viên chức, người lao động thực hiện quyền bàn và quyết định, tham gia ý kiến, kiểm tra, giám sát.

- Về quy định Ban Thanh tra nhân dân và Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng: Luật quy định chức năng, nhiệm vụ của Ban Thanh tra nhân dân và Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng, giao Chính phủ quy định chi tiết về tổ chức và hoạt động của Ban Thanh tra nhân dân và Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng.

- Về trách nhiệm tổ chức thực hiện Luật thực hiện dân chủ ở cơ sở: Luật quy định rõ trách nhiệm của Chính phủ, Bộ, cơ quan ngang Bộ, Ủy ban nhân dân các cấp; Quốc hội; Hội đồng nhân dân; Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội trong đảm bảo thực hiện dân chủ ở cơ sở.

Luật thực hiện dân chủ ở cơ sở có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/7/2023.

Truy cập để xem toàn văn Luật thực hiện dân chủ ở cơ sở:

https://tuyentruyenphapluat.tphcm.gov.vn/index.php/attachment/download/?id=759

Ban Thanh tra Học viện

Bình luận

Tin bài liên quan

Tin tức tổng hợp liên quan

Thông báo về việc điều chỉnh Kế hoạch tuyển sinh trình độ tiến sĩ đợt 1 năm 2026

11:10 13/08/2026

Cổng Thông tin điện tử Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh đăng tải toàn văn Thông báo số 650-TB/HVCTQGHCM về việc điều chỉnh Kế hoạch tuyển sinh trình độ tiến sĩ đợt 1 năm 2026

Hội thảo khoa học cấp Bộ “Cơ sở lý luận và chính sách về ứng dụng AI, dữ liệu lớn trong các hoạt động bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trên không gian mạng”

10:13 13/08/2026

Sáng ngày 13/8/2026, tại tỉnh Lạng Sơn, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh phối hợp với Tỉnh ủy Lạng Sơn tổ chức Hội thảo khoa học cấp Bộ với chủ đề “Cơ sở lý luận và chính sách của Việt Nam về ứng dụng AI, dữ liệu lớn trong các hoạt động bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trên không gian mạng”. PGS,TS Lê Hải Bình, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Giám đốc thường trực Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh dự và chủ trì hội thảo.

Một số điểm mới về tuyển sinh và đào tạo trình độ tiến sĩ theo Thông tư số 53/2026/TT-BGDĐT

19:16 12/08/2026

Ngày 30/6/2026, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Thông tư số 53/2026/TT-BGDĐT ban hành Quy chế tuyển sinh và đào tạo sau đại học (Quy chế). Quy chế này tích hợp và thay thế các quy chế: Quy chế đào tạo thạc sĩ theo Thông tư số 23/2021/TT-BGDĐT và Quy chế đào tạo tiến sĩ theo Thông tư số 18/2021/TT-BGDĐT. Quy chế gồm có 5 Chương, 34 điều quy định về tuyển sinh, tổ chức đào tạo sau đại học trình độ thạc sĩ và trình độ tiến sĩ.

Viện Chủ nghĩa xã hội khoa học tập huấn nâng cao năng lực, kỹ năng hoạt động cho đại biểu HĐND cấp xã tại tỉnh Nghệ An

19:14 12/08/2026

Sáng 11/8, Viện Chủ nghĩa xã hội khoa học, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh phối hợp với Thường trực HĐND tỉnh Nghệ An tổ chức Hội nghị tập huấn kỹ năng hoạt động dân cử cho đại biểu HĐND cấp xã, nhiệm kỳ 2026 - 2031.

Đồng chí Uỷ viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh dự Ngày hội toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc tại phường Hoàng Mai, tỉnh Nghệ An

18:23 12/08/2026

Chiều 12/8, PGS,TS Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh đã về dự, động viên và chung vui Ngày hội toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc năm 2026 tại phường Hoàng Mai, tỉnh Nghệ An.

Đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh thăm các dự án tại phường Hoàng Mai, tỉnh Nghệ An

15:08 12/08/2026

Sáng 12/8, trong chương trình công tác tại tỉnh Nghệ An, đồng chí Đoàn Minh Huấn - Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh đến thăm Nhà máy Xi măng Hoàng Mai, Khu Công nghiệp Hoàng Mai I và Khu Công nghiệp Hoàng Mai II tại phường Hoàng Mai.

Họp Hội đồng thẩm định công nhận Trường Chính trị tỉnh Lào Cai đạt chuẩn mức 2

14:57 12/08/2026

Sáng ngày 12/8/2026, tại Hà Nội, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức phiên họp Hội đồng thẩm định công nhận Trường Chính trị tỉnh Lào Cai đạt chuẩn mức 2. PGS,TS Hoàng Phúc Lâm, Phó Bí thư Đảng ủy, Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội đồng dự và chủ trì phiên họp.

Toạ đàm “Fidel Castro Ruz – Từ tuổi thơ đến huyền thoại”

14:40 12/08/2026

Sáng ngày 12/8/2026, tại Hà Nội, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh phối hợp với Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia Sự thật tổ chức toạ đàm “Fidel Castro Ruz – Từ tuổi thơ đến huyền thoại” nhân dịp kỷ niệm 100 năm Ngày sinh Tổng Tư lệnh Fidel Castro Ruz (13/8/1926 - 13/8/2026).

Quyết định về việc cấp chứng chỉ Công nhận hoàn thành bổ sung kiến thức dự tuyển đào tạo trình độ tiến sĩ đợt 1 năm 2026

18:05 11/08/2026

Cổng Thông tin điện tử Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Mính trân trọng đăng tải toàn văn Quyết định số 4638-QĐ/HVCTQGHCM về việc cấp chứng chỉ Công nhận hoàn thành bổ sung kiến thức dự tuyển đào tạo trình độ tiến sĩ đợt 1 năm 2026

Mục lục Tạp chí Lãnh đạo và Chính sách, số 1 (5/2023)

17:56 11/08/2026

Trân trọng giới thiệu Mục lục Tạp chí Lãnh đạo và Chính sách, số 1 (5/2023)

Đoàn đại biểu Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh viếng đồng chí Saysomphone Phomvihane, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào

16:49 11/08/2026

Chiều ngày 11/8/2026, tại Đại sứ quán nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào tại Việt Nam, Đoàn đại biểu Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh do PGS,TS Hoàng Phúc Lâm, Phó Bí thư Đảng ủy, Phó Giám đốc Học viện làm Trưởng đoàn đã đến viếng và ghi sổ tang tưởng niệm đồng chí Saysomphone Phomvihane, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào.

Đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Giám đốc thường trực Học viện tiếp Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Israel tại Việt Nam chào kết thúc nhiệm kỳ

15:39 11/08/2026

Sáng ngày 11/8/2026, tại Hà Nội, PGS,TS Lê Hải Bình, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Giám đốc thường trực Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh chủ trì buổi tiếp Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Israel tại Việt Nam Yaron Mayer đến chào kết thúc nhiệm kỳ công tác.

(Ảnh) Lớp tập huấn giáo trình Cao cấp lý luận chính trị và mô hình đồng kiến tạo tri thức, giá trị mới (đợt 2 năm 2026)

14:59 11/08/2026

Sáng ngày 11/8/2026, tại Hà Nội, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức Lễ khai giảng các Lớp tập huấn giáo trình Cao cấp lý luận chính trị và mô hình đồng kiến tạo tri thức, giá trị mới dành cho cán bộ, viên chức, giảng viên của các viện chuyên ngành và Học viện trực thuộc (Học viện Chính trị khu vực I, II, III, IV) giảng dạy môn Chính trị học và môn Quan hệ quốc tế; Xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam; Kinh tế chính trị; Kinh tế phát triển, Quản lý kinh tế và Xã hội học trong lãnh đạo, quản lý; Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam; Triết học Mác – Lênin; Tư tưởng Hồ Chí Minh.