Nội dung cơ bản của Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở

14:12 22/11/2023

xem cỡ chữ
T
T
In trang

Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở năm 2022 được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XV thông qua tại kỳ họp thứ 4 ngày 10/11/2022, gồm có 6 Chương và 91 Điều. Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở quy định một số nội dung cơ bản sau đây:

- Về phạm vi, đối tượng điều chỉnh:

Luật quy định về nội dung, cách thức thực hiện dân chủ ở cơ sở, quyền và nghĩa vụ của công dân trong thực hiện dân chủ ở cơ sở và trách nhiệm của cơ quan, đơn vị, tổ chức, cá nhân trong việc bảo đảm thực hiện dân chủ ở cơ sở.

Luật xác định phạm vi điều chỉnh việc thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn và cộng đồng dân cư trên địa bàn cấp xã; cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập; tổ chức có sử dụng lao động.

Về phạm vi, luật quy định mọi công dân thực hiện dân chủ tại xã, phường, thị trấn, tại thôn, tổ dân phố nơi mình cư trú; cán bộ, công chức, viên chức, người lao động thực hiện dân chủ tại cơ quan, đơn vị nơi mình công tác; Công dân là người lao động thực hiện dân chủ tại tổ chức có sử dụng lao động nơi mình có giao kết hợp đồng lao động (Điều 4).

- Về quyền của công dân trong thực hiện dân chủ ở cơ sở: Được công khai thông tin và yêu cầu cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác, kịp thời; Đề xuất sáng kiến, tham gia ý kiến, bàn và quyết định đối với các nội dung thực hiện dân chủ ở cơ sở theo quy định của pháp luật; kiểm tra, giám sát, kiến nghị, phản ánh, khiếu nại, tố cáo, khởi kiện đối với các quyết định, hành vi vi phạm pháp luật về thực hiện dân chủ ở cơ sở (Điều 5).

- Quyền thụ hưởng của công dân: Được Nhà nước và pháp luật công nhận, tôn trọng, bảo vệ, bảo đảm thực hiện quyền con người, quyền công dân về chính trị, dân sự, kinh tế, văn hóa, xã hội. Được bảo đảm thực hiện các quyền về thực hiện dân chủ ở cơ sở theo quy định của Luật này và quy định khác của pháp luật có liên quan; Được thông tin đầy đủ, kịp thời về các quyền và lợi ích hợp pháp, chính sách an sinh xã hội, phúc lợi xã hội theo quy định của pháp luật và quyết định của chính quyền địa phương, cơ quan, đơn vị, tổ chức ở nơi mình cư trú, công tác, làm việc; Được thụ hưởng thành quả đổi mới, phát triển kinh tế - xã hội, chế độ an sinh xã hội, sự an toàn, ổn định của đất nước, của địa phương, cơ quan, đơn vị, tổ chức có sử dụng lao động và kết quả thực hiện dân chủ ở nơi mình cư trú, công tác, làm việc; Được tạo điều kiện để tham gia học tập, công tác, lao động, sản xuất, kinh doanh, cải thiện và nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của bản thân, gia đình và cộng đồng (Điều 7).

- Nghĩa vụ của công dân trong thực hiện dân chủ ở cơ sở: Tham gia ý kiến về các nội dung được đưa ra lấy ý kiến ở cơ sở; chấp hành quyết định của cộng đồng dân cư, chính quyền địa phương, cơ quan, đơn vị, tổ chức có sử dụng lao động; kịp thời kiến nghị, phản ánh, tố cáo đến cơ quan có thẩm quyền khi phát hiện hành vi vi phạm pháp luật về thực hiện dân chủ ở cơ sở (Điều 6).

- Về thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn:

Luật quy định cụ thể nội dung, hình thức Nhân dân bàn và quyết định tại các điều 15, 17; Nội dung, hình thức để Nhân dân tham gia ý kiến tại Điều 25, 26; Nội dung, hình thức để Nhân dân kiểm tra, giám sát tại Điều 30, 31.

- Về thực hiện dân chủ ở cơ quan, đơn vị: gồm 18 điều (từ Điều 46 đến Điều 63) quy định những nội dung người đứng đầu cơ quan, đơn vị phải công khai thông tin trong cơ quan, đơn vị (Điều 46); Hình thức và thời điểm công khai thông tin ở cơ quan, đơn vị (Điều 47); Trách nhiệm tổ chức thực hiện việc công khai thông tin ở cơ quan, đơn vị (Điều 48); Những nội dung cán bộ, công chức, viên chức, người lao động bàn và quyết định (Điều 49). Những nội dung cán bộ, công chức, viên chức, người lao động tham gia ý kiến trước khi người đứng đầu cơ quan, đơn vị quyết định (Điều 53); Nội dung cán bộ, công chức, viên chức, người lao động kiểm tra, giám sát (Điều 56); Đồng thời Luật cũng quy định Hình thức cán bộ, công chức, viên chức, người lao động được bàn và quyết định, tham gia ý kiến, kiểm tra, giám sát; quy định cụ về trách nhiệm của các chủ thể trong việc bảo đảm để cán bộ, công chức, viên chức, người lao động thực hiện quyền bàn và quyết định, tham gia ý kiến, kiểm tra, giám sát.

- Về quy định Ban Thanh tra nhân dân và Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng: Luật quy định chức năng, nhiệm vụ của Ban Thanh tra nhân dân và Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng, giao Chính phủ quy định chi tiết về tổ chức và hoạt động của Ban Thanh tra nhân dân và Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng.

- Về trách nhiệm tổ chức thực hiện Luật thực hiện dân chủ ở cơ sở: Luật quy định rõ trách nhiệm của Chính phủ, Bộ, cơ quan ngang Bộ, Ủy ban nhân dân các cấp; Quốc hội; Hội đồng nhân dân; Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội trong đảm bảo thực hiện dân chủ ở cơ sở.

Luật thực hiện dân chủ ở cơ sở có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/7/2023.

Truy cập để xem toàn văn Luật thực hiện dân chủ ở cơ sở:

https://tuyentruyenphapluat.tphcm.gov.vn/index.php/attachment/download/?id=759

Ban Thanh tra Học viện

Bình luận

Tin bài liên quan

Tin tức tổng hợp liên quan

Tọa đàm ứng dụng AI nội bộ trong công việc

19:43 15/07/2026

Chiều ngày 15/7/2026, Trung tâm Công nghệ và Chuyển đổi số, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh phối hợp với Viện Đổi mới sáng tạo, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Tọa đàm về ứng dụng trí tuệ nhân tạo nội bộ trong công việc. PGS,TS Trần Quang Diệu, Giám đốc Trung tâm Công nghệ và Chuyển đổi số dự và chủ trì tọa đàm.

Hội nghị sơ kết hoạt động Cụm Thi đua Các trường chính trị khu vực Đông Bắc Bộ 6 tháng đầu năm 2026, triển khai phương hướng, nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026

19:38 15/07/2026

Sáng ngày 15/7/2026, Cụm Thi đua các trường chính trị khu vực Đông Bắc Bộ tổ chức Hội nghị sơ kết 6 tháng đầu năm 2026, triển khai phương hướng, nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026 bằng hình thức trực tuyến.

Một số nội dung của Nghị định số 266/2026/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Tiết kiệm, chống lãng phí

17:54 15/07/2026

Ngày 01/7/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 266/2026/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Tiết kiệm, chống lãng phí (Nghị định). Nghị định này quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Điều 4, Điều 5, khoản 2 Điều 9, khoản 3 Điều 12, Điều 13, Điều 15, khoản 2 Điều 16, Điều 17 và khoản 2 Điều 24 Luật Tiết kiệm, chống lãng phí số 110/2025/QH15.

Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh triển khai Kế hoạch hành động 100 ngày thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW

16:46 15/07/2026

Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh vừa ban hành Kế hoạch hành động 100 ngày nhằm cụ thể hóa việc triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia (Kế hoạch số 992-KH/HVCTQG, ngày 15/7/2026).

Luận án và tóm tắt luận án của Nghiên cứu sinh Trịnh Thị Phượng sau bảo vệ cấp Học viện

16:39 15/07/2026

Nội dung đính kèm:

Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh thực hành giảng dạy thí điểm Chương trình Cao cấp Lý luận chính trị theo mô hình giảng viên – học viên đồng kiến tạo tri thức, giá trị mới

08:00 15/07/2026

Trong các ngày 14 và 15/7/2026, tại Hà Nội, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức thực hành giảng dạy thí điểm Chương trình Cao cấp Lý luận chính trị theo mô hình giảng viên – học viên đồng kiến tạo tri thức, giá trị mới. PGS,TS Đoàn Minh Huấn, Uỷ viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện dự và phát biểu chỉ đạo.

Họp Hội đồng thẩm định Trường Chính trị tỉnh Quảng Ngãi đạt chuẩn mức 1

15:28 14/07/2026

Sáng ngày 14/7/2026, tại Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Hội đồng thẩm định tổ chức họp xem xét, đánh giá hồ sơ đề nghị công nhận Trường Chính trị tỉnh Quảng Ngãi đạt chuẩn mức 1. PGS,TS Hoàng Phúc Lâm, Phó Bí thư Đảng ủy, Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội đồng thẩm định chủ trì cuộc họp.

Luận án và tóm tắt luận án của Nghiên cứu sinh Đinh Thanh Nam sau bảo vệ cấp Học viện

11:13 14/07/2026

Nội dung đính kèm

Hội đồng Lý luận Trung ương tổ chức Hội nghị sơ kết công tác 6 tháng đầu năm, triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026

20:18 13/07/2026

Chiều ngày 13/7/2026, tại Hà Nội, Hội đồng Lý luận Trung ương tổ chức Hội nghị sơ kết công tác 6 tháng đầu năm, triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026.

Tọa đàm khoa học: “Thể chế thúc đẩy quá trình chuyển hóa khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thành lực lượng sản xuất trực tiếp ở Việt Nam: Thực trạng và những vấn đề đặt ra trong kỷ nguyên mới”

18:34 13/07/2026

Sáng ngày 12/7/2026, tại Trường Chính trị tỉnh Lào Cai, Viện Kinh tế chính trị học, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh phối hợp với Trường Chính trị tỉnh Lào Cai tổ chức Tọa đàm khoa học với chủ đề: “Thể chế thúc đẩy quá trình chuyển hóa khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thành lực lượng sản xuất trực tiếp ở Việt Nam: Thực trạng và những vấn đề đặt ra trong kỷ nguyên mới”.

Nghiên cứu sinh Nguyễn Trọng Khánh tóm tắt những kết luận mới của luận án

17:36 13/07/2026

Nội dung đính kèm

Thông báo tổ chức bảo vệ luận án tiến sĩ cho Nghiên cứu sinh Nguyễn Thị Ánh Đào

17:33 13/07/2026

Thông báo

Hội thảo khoa học “Phát triển du lịch cộng đồng bền vững tại điểm du lịch Cát Cát, xã Tả Van, tỉnh Lào Cai: Thực tiễn quản trị, bảo tồn văn hóa và đồng kiến tạo giá trị hướng tới an sinh xã hội, tăng trưởng bao trùm”

16:11 13/07/2026

Ngày 11/7/2026, Viện Kinh tế chính trị học đã phối hợp với Ủy ban nhân dân xã Tả Van, tỉnh Lào Cai tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề: “Phát triển du lịch cộng đồng bền vững tại điểm du lịch Cát Cát, xã Tả Van, tỉnh Lào Cai: Thực tiễn quản trị, bảo tồn văn hóa và đồng kiến tạo giá trị hướng tới an sinh xã hội, tăng trưởng bao trùm”.