Nội dung cơ bản của Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở

14:12 22/11/2023

xem cỡ chữ
T
T
In trang

Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở năm 2022 được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XV thông qua tại kỳ họp thứ 4 ngày 10/11/2022, gồm có 6 Chương và 91 Điều. Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở quy định một số nội dung cơ bản sau đây:

- Về phạm vi, đối tượng điều chỉnh:

Luật quy định về nội dung, cách thức thực hiện dân chủ ở cơ sở, quyền và nghĩa vụ của công dân trong thực hiện dân chủ ở cơ sở và trách nhiệm của cơ quan, đơn vị, tổ chức, cá nhân trong việc bảo đảm thực hiện dân chủ ở cơ sở.

Luật xác định phạm vi điều chỉnh việc thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn và cộng đồng dân cư trên địa bàn cấp xã; cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập; tổ chức có sử dụng lao động.

Về phạm vi, luật quy định mọi công dân thực hiện dân chủ tại xã, phường, thị trấn, tại thôn, tổ dân phố nơi mình cư trú; cán bộ, công chức, viên chức, người lao động thực hiện dân chủ tại cơ quan, đơn vị nơi mình công tác; Công dân là người lao động thực hiện dân chủ tại tổ chức có sử dụng lao động nơi mình có giao kết hợp đồng lao động (Điều 4).

- Về quyền của công dân trong thực hiện dân chủ ở cơ sở: Được công khai thông tin và yêu cầu cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác, kịp thời; Đề xuất sáng kiến, tham gia ý kiến, bàn và quyết định đối với các nội dung thực hiện dân chủ ở cơ sở theo quy định của pháp luật; kiểm tra, giám sát, kiến nghị, phản ánh, khiếu nại, tố cáo, khởi kiện đối với các quyết định, hành vi vi phạm pháp luật về thực hiện dân chủ ở cơ sở (Điều 5).

- Quyền thụ hưởng của công dân: Được Nhà nước và pháp luật công nhận, tôn trọng, bảo vệ, bảo đảm thực hiện quyền con người, quyền công dân về chính trị, dân sự, kinh tế, văn hóa, xã hội. Được bảo đảm thực hiện các quyền về thực hiện dân chủ ở cơ sở theo quy định của Luật này và quy định khác của pháp luật có liên quan; Được thông tin đầy đủ, kịp thời về các quyền và lợi ích hợp pháp, chính sách an sinh xã hội, phúc lợi xã hội theo quy định của pháp luật và quyết định của chính quyền địa phương, cơ quan, đơn vị, tổ chức ở nơi mình cư trú, công tác, làm việc; Được thụ hưởng thành quả đổi mới, phát triển kinh tế - xã hội, chế độ an sinh xã hội, sự an toàn, ổn định của đất nước, của địa phương, cơ quan, đơn vị, tổ chức có sử dụng lao động và kết quả thực hiện dân chủ ở nơi mình cư trú, công tác, làm việc; Được tạo điều kiện để tham gia học tập, công tác, lao động, sản xuất, kinh doanh, cải thiện và nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của bản thân, gia đình và cộng đồng (Điều 7).

- Nghĩa vụ của công dân trong thực hiện dân chủ ở cơ sở: Tham gia ý kiến về các nội dung được đưa ra lấy ý kiến ở cơ sở; chấp hành quyết định của cộng đồng dân cư, chính quyền địa phương, cơ quan, đơn vị, tổ chức có sử dụng lao động; kịp thời kiến nghị, phản ánh, tố cáo đến cơ quan có thẩm quyền khi phát hiện hành vi vi phạm pháp luật về thực hiện dân chủ ở cơ sở (Điều 6).

- Về thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn:

Luật quy định cụ thể nội dung, hình thức Nhân dân bàn và quyết định tại các điều 15, 17; Nội dung, hình thức để Nhân dân tham gia ý kiến tại Điều 25, 26; Nội dung, hình thức để Nhân dân kiểm tra, giám sát tại Điều 30, 31.

- Về thực hiện dân chủ ở cơ quan, đơn vị: gồm 18 điều (từ Điều 46 đến Điều 63) quy định những nội dung người đứng đầu cơ quan, đơn vị phải công khai thông tin trong cơ quan, đơn vị (Điều 46); Hình thức và thời điểm công khai thông tin ở cơ quan, đơn vị (Điều 47); Trách nhiệm tổ chức thực hiện việc công khai thông tin ở cơ quan, đơn vị (Điều 48); Những nội dung cán bộ, công chức, viên chức, người lao động bàn và quyết định (Điều 49). Những nội dung cán bộ, công chức, viên chức, người lao động tham gia ý kiến trước khi người đứng đầu cơ quan, đơn vị quyết định (Điều 53); Nội dung cán bộ, công chức, viên chức, người lao động kiểm tra, giám sát (Điều 56); Đồng thời Luật cũng quy định Hình thức cán bộ, công chức, viên chức, người lao động được bàn và quyết định, tham gia ý kiến, kiểm tra, giám sát; quy định cụ về trách nhiệm của các chủ thể trong việc bảo đảm để cán bộ, công chức, viên chức, người lao động thực hiện quyền bàn và quyết định, tham gia ý kiến, kiểm tra, giám sát.

- Về quy định Ban Thanh tra nhân dân và Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng: Luật quy định chức năng, nhiệm vụ của Ban Thanh tra nhân dân và Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng, giao Chính phủ quy định chi tiết về tổ chức và hoạt động của Ban Thanh tra nhân dân và Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng.

- Về trách nhiệm tổ chức thực hiện Luật thực hiện dân chủ ở cơ sở: Luật quy định rõ trách nhiệm của Chính phủ, Bộ, cơ quan ngang Bộ, Ủy ban nhân dân các cấp; Quốc hội; Hội đồng nhân dân; Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội trong đảm bảo thực hiện dân chủ ở cơ sở.

Luật thực hiện dân chủ ở cơ sở có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/7/2023.

Truy cập để xem toàn văn Luật thực hiện dân chủ ở cơ sở:

https://tuyentruyenphapluat.tphcm.gov.vn/index.php/attachment/download/?id=759

Ban Thanh tra Học viện

Bình luận

Tin bài liên quan

Tin tức tổng hợp liên quan

Hội thảo khoa học cấp Bộ “Đổi mới nội dung, tiêu chí đánh giá cán bộ lãnh đạo, quản lý và giảng viên tại Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh theo hướng kết hợp KPI và OKR”

21:06 25/09/2026

Ngày 25/9/2026, tại Hà Nội, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức hội thảo khoa học cấp Bộ “Đổi mới nội dung, tiêu chí đánh giá cán bộ lãnh đạo, quản lý và giảng viên tại Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh theo hướng kết hợp KPI và OKR”. PGS,TS Nguyễn Duy Bắc, Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh dự và chủ trì hội thảo.

Khai giảng các lớp đào tạo trình độ đại học, thạc sĩ, tiến sĩ đợt 1 năm 2026

21:00 25/09/2026

Chiều ngày 25/9/2026, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức Lễ khai giảng các lớp đào tạo trình độ đại học, thạc sĩ, tiến sĩ đợt 1 năm 2026. PGS,TS Hoàng Phúc Lâm, Phó Bí thư Đảng ủy, Phó Giám đốc Học viện dự và chủ trì buổi Lễ.

Hội thảo khoa học: “Công tác nghiên cứu, biên soạn lịch sử đảng bộ địa phương; lịch sử truyền thống ban, ngành, đoàn thể trong bối cảnh mới”

18:49 25/09/2026

Ngày 25/9/2026, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh phối hợp với Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề: “Công tác nghiên cứu, biên soạn lịch sử Đảng bộ địa phương; lịch sử truyền thống ban, ngành, đoàn thể trong bối cảnh mới”. Hội thảo diễn ra trong bối cảnh toàn hệ thống chính trị thực hiện cải cách tổ chức bộ máy, sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp (cấp tỉnh và cấp xã, không tổ chức cấp huyện) từ ngày 1-7-2025.

Đột phá khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số: tiếp cận mới để tháo gỡ điểm nghẽn phát triển các vùng trọng yếu

16:58 25/09/2026

Ngày 25/9/2026, tại Hà Nội, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức Hội thảo khoa học cấp Bộ “Thực trạng đột phá về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh vùng Trung du và miền núi phía Bắc, vùng Tây Nguyên và duyên hải Nam Trung Bộ và vùng Đồng bằng sông Cửu Long”.

Trao tặng Huy hiệu 30 năm tuổi Đảng cho đảng viên thuộc Đảng bộ Viện Thông tin khoa học

16:31 25/09/2026

Sáng ngày 25/9/2026, tại Hà Nội, Đảng bộ Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức Lễ trao tặng Huy hiệu 30 năm tuổi Đảng cho đảng viên thuộc Đảng bộ Viện Thông tin khoa học. PGS,TS Nguyễn Duy Bắc, Uỷ viên Ban Thường vụ Đảng uỷ các cơ quan Đảng Trung ương, Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh dự và chủ trì buổi Lễ.

Luận án và tóm tắt luận án của Nghiên cứu sinh Nguyễn Hương Quế sau bảo vệ cấp Học viện

11:40 25/09/2026

Nội dung đính kèm

Thông báo tổ chức bảo vệ luận án tiến sĩ cho Nghiên cứu sinh Ngô Đức Vinh

11:37 25/09/2026

Thông báo

Công bố Quyết định tiếp nhận và bổ nhiệm Phó Trưởng Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng chuyên ngành

11:27 25/09/2026

Sáng ngày 25/09/2026, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức Lễ công bố Quyết định tiếp nhận và bổ nhiệm ThS Nguyễn Duy Quý giữ chức vụ Phó Trưởng ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng chuyên ngành. PGS,TS Nguyễn Duy Bắc, Phó Giám đốc Học viện dự, trao Quyết định và phát biểu giao nhiệm vụ.

Công bố quyết định bổ nhiệm lại chức danh Phó Viện trưởng Viện Thông tin khoa học

11:19 25/09/2026

Sáng ngày 25/9/2026, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức Lễ công bố và trao Quyết định bổ nhiệm lại chức danh Phó Viện trưởng Viện Thông tin khoa học đối với TS Tống Đức Thảo. PGS,TS Nguyễn Duy Bắc, Uỷ viên Ban Thường vụ Đảng uỷ các cơ quan Đảng Trung ương, Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh dự và chủ trì buổi Lễ.

Kỷ niệm 70 năm truyền thống Vụ Tổ chức cán bộ (1956-2026) và đón nhận Huân chương Lao động hạng Ba

21:35 24/09/2026

Chiều ngày 24/9/2026, tại Hà Nội, Vụ Tổ chức cán bộ trực thuộc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức Lễ kỷ niệm 70 năm truyền thống Vụ Tổ chức cán bộ (1956-2026) và đón nhận Huân chương Lao động hạng Ba. PGS,TS Nguyễn Duy Bắc, Uỷ viên Ban Thường vụ Đảng uỷ các cơ quan Đảng Trung ương, Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh dự và chủ trì buổi Lễ.

Họp Hội đồng thẩm định công nhận Trường Chính trị Hoàng Văn Thụ tỉnh Lạng Sơn đạt chuẩn mức 1

17:51 24/09/2026

Chiều ngày 24/9/2026, tại Hà Nội, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức họp Hội đồng thẩm định công nhận Trường Chính trị Hoàng Văn Thụ tỉnh Lạng Sơn đạt chuẩn mức 1. PGS,TS Hoàng Phúc Lâm, Phó Bí thư Đảng ủy, Phó Giám đốc Học viện, Chủ tịch Hội đồng dự và chủ trì.

Toạ đàm khoa học “Nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ tại Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh trong bối cảnh mới”

16:11 24/09/2026

Chiều ngày 24/9/2026, tại Hà Nội, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức tọa đàm với chủ đề “Nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ tại Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh trong bối cảnh mới”. PGS,TS Nguyễn Duy Bắc, Phó Giám đốc Học viện dự và chủ trì Tọa đàm.