Nội dung cơ bản của Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở

14:12 22/11/2023

xem cỡ chữ
T
T
In trang

Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở năm 2022 được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XV thông qua tại kỳ họp thứ 4 ngày 10/11/2022, gồm có 6 Chương và 91 Điều. Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở quy định một số nội dung cơ bản sau đây:

- Về phạm vi, đối tượng điều chỉnh:

Luật quy định về nội dung, cách thức thực hiện dân chủ ở cơ sở, quyền và nghĩa vụ của công dân trong thực hiện dân chủ ở cơ sở và trách nhiệm của cơ quan, đơn vị, tổ chức, cá nhân trong việc bảo đảm thực hiện dân chủ ở cơ sở.

Luật xác định phạm vi điều chỉnh việc thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn và cộng đồng dân cư trên địa bàn cấp xã; cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập; tổ chức có sử dụng lao động.

Về phạm vi, luật quy định mọi công dân thực hiện dân chủ tại xã, phường, thị trấn, tại thôn, tổ dân phố nơi mình cư trú; cán bộ, công chức, viên chức, người lao động thực hiện dân chủ tại cơ quan, đơn vị nơi mình công tác; Công dân là người lao động thực hiện dân chủ tại tổ chức có sử dụng lao động nơi mình có giao kết hợp đồng lao động (Điều 4).

- Về quyền của công dân trong thực hiện dân chủ ở cơ sở: Được công khai thông tin và yêu cầu cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác, kịp thời; Đề xuất sáng kiến, tham gia ý kiến, bàn và quyết định đối với các nội dung thực hiện dân chủ ở cơ sở theo quy định của pháp luật; kiểm tra, giám sát, kiến nghị, phản ánh, khiếu nại, tố cáo, khởi kiện đối với các quyết định, hành vi vi phạm pháp luật về thực hiện dân chủ ở cơ sở (Điều 5).

- Quyền thụ hưởng của công dân: Được Nhà nước và pháp luật công nhận, tôn trọng, bảo vệ, bảo đảm thực hiện quyền con người, quyền công dân về chính trị, dân sự, kinh tế, văn hóa, xã hội. Được bảo đảm thực hiện các quyền về thực hiện dân chủ ở cơ sở theo quy định của Luật này và quy định khác của pháp luật có liên quan; Được thông tin đầy đủ, kịp thời về các quyền và lợi ích hợp pháp, chính sách an sinh xã hội, phúc lợi xã hội theo quy định của pháp luật và quyết định của chính quyền địa phương, cơ quan, đơn vị, tổ chức ở nơi mình cư trú, công tác, làm việc; Được thụ hưởng thành quả đổi mới, phát triển kinh tế - xã hội, chế độ an sinh xã hội, sự an toàn, ổn định của đất nước, của địa phương, cơ quan, đơn vị, tổ chức có sử dụng lao động và kết quả thực hiện dân chủ ở nơi mình cư trú, công tác, làm việc; Được tạo điều kiện để tham gia học tập, công tác, lao động, sản xuất, kinh doanh, cải thiện và nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của bản thân, gia đình và cộng đồng (Điều 7).

- Nghĩa vụ của công dân trong thực hiện dân chủ ở cơ sở: Tham gia ý kiến về các nội dung được đưa ra lấy ý kiến ở cơ sở; chấp hành quyết định của cộng đồng dân cư, chính quyền địa phương, cơ quan, đơn vị, tổ chức có sử dụng lao động; kịp thời kiến nghị, phản ánh, tố cáo đến cơ quan có thẩm quyền khi phát hiện hành vi vi phạm pháp luật về thực hiện dân chủ ở cơ sở (Điều 6).

- Về thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn:

Luật quy định cụ thể nội dung, hình thức Nhân dân bàn và quyết định tại các điều 15, 17; Nội dung, hình thức để Nhân dân tham gia ý kiến tại Điều 25, 26; Nội dung, hình thức để Nhân dân kiểm tra, giám sát tại Điều 30, 31.

- Về thực hiện dân chủ ở cơ quan, đơn vị: gồm 18 điều (từ Điều 46 đến Điều 63) quy định những nội dung người đứng đầu cơ quan, đơn vị phải công khai thông tin trong cơ quan, đơn vị (Điều 46); Hình thức và thời điểm công khai thông tin ở cơ quan, đơn vị (Điều 47); Trách nhiệm tổ chức thực hiện việc công khai thông tin ở cơ quan, đơn vị (Điều 48); Những nội dung cán bộ, công chức, viên chức, người lao động bàn và quyết định (Điều 49). Những nội dung cán bộ, công chức, viên chức, người lao động tham gia ý kiến trước khi người đứng đầu cơ quan, đơn vị quyết định (Điều 53); Nội dung cán bộ, công chức, viên chức, người lao động kiểm tra, giám sát (Điều 56); Đồng thời Luật cũng quy định Hình thức cán bộ, công chức, viên chức, người lao động được bàn và quyết định, tham gia ý kiến, kiểm tra, giám sát; quy định cụ về trách nhiệm của các chủ thể trong việc bảo đảm để cán bộ, công chức, viên chức, người lao động thực hiện quyền bàn và quyết định, tham gia ý kiến, kiểm tra, giám sát.

- Về quy định Ban Thanh tra nhân dân và Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng: Luật quy định chức năng, nhiệm vụ của Ban Thanh tra nhân dân và Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng, giao Chính phủ quy định chi tiết về tổ chức và hoạt động của Ban Thanh tra nhân dân và Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng.

- Về trách nhiệm tổ chức thực hiện Luật thực hiện dân chủ ở cơ sở: Luật quy định rõ trách nhiệm của Chính phủ, Bộ, cơ quan ngang Bộ, Ủy ban nhân dân các cấp; Quốc hội; Hội đồng nhân dân; Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội trong đảm bảo thực hiện dân chủ ở cơ sở.

Luật thực hiện dân chủ ở cơ sở có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/7/2023.

Truy cập để xem toàn văn Luật thực hiện dân chủ ở cơ sở:

https://tuyentruyenphapluat.tphcm.gov.vn/index.php/attachment/download/?id=759

Ban Thanh tra Học viện

Bình luận

Tin bài liên quan

Tin tức tổng hợp liên quan

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Phát triển công nghiệp vật liệu theo hướng xanh, bền vững, tự chủ

14:40 22/05/2026

Chiều 21/5, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chủ trì buổi làm việc với Ban Chính sách và chiến lược Trung ương cùng một số bộ, ban, ngành liên quan về định hướng phát triển công nghiệp vật liệu ở Việt Nam.

Nhiệm vụ của Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh trong kế hoạch thực hiện Nghị quyết số 04-NQ/TW

14:02 22/05/2026

Thực hiện Nghị quyết số 04-NQ/TW, ngày 01/4/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong giai đoạn mới (Nghị quyết số 04-NQ/TW), ngày 18/5/2026, Bộ Chính trị ban hành Kế hoạch số 03-KH/TW thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong giai đoạn mới.

Đoàn công tác của Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh khảo sát, thẩm định Học viện Cán bộ Thành phố Hồ Chí Minh (sau sáp nhập) đạt chuẩn mức 1

13:37 22/05/2026

Chiều ngày 20/5/2026, Đoàn công tác của Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh do PGS,TS Hoàng Phúc Lâm, Phó Giám đốc Học viện làm Trưởng đoàn đã tổ chức khảo sát, thẩm định Học viện Cán bộ Thành phố Hồ Chí Minh (sau sáp nhập) đạt chuẩn mức 1 theo Quy định số 396-QĐ/TW ngày 06/01/2026 của Ban Bí thư về trường chính trị chuẩn. Đồng chí Văn Thị Bạch Tuyết, Phó Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh đồng chủ trì buổi làm việc.

Luận án và tóm tắt luận án của Nghiên cứu sinh Đinh Công Tuấn sau bảo vệ cấp Học viện

12:49 22/05/2026

Nội dung đính kèm

Bế giảng Lớp “Bồi dưỡng, nâng cao kiến thức về chuyển đổi số, trí thông minh nhân tạo và an toàn, an ninh thông tin cho cán bộ, viên chức, giảng viên” (Lớp thứ tư)

11:07 22/05/2026

Chiều ngày 21/5/2026, tại Hà Nội, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức bế giảng Lớp bồi dưỡng, nâng cao kiến thức về chuyển đổi số, trí thông minh nhân tạo và an toàn, an ninh thông tin cho cán bộ, viên chức, giảng viên (Lớp thứ tư).

Hội thảo khoa học “Xây dựng xã, phường xã hội chủ nghĩa trong kỷ nguyên phát triển mới – Những vấn đề lý luận và thực tiễn”

20:02 21/05/2026

Chiều 21/5/2026, tại Hà Nội, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề “Xây dựng xã, phường xã hội chủ nghĩa trong kỷ nguyên phát triển mới – Những vấn đề lý luận và thực tiễn”.

Luận án và tóm tắt luận án của Nghiên cứu sinh Đinh Thị Hiển sau bảo vệ cấp Học viện

18:06 21/05/2026

Nội dung đính kèm

Luận án và tóm tắt luận án của Nghiên cứu sinh Nguyễn Hoài Nam sau bảo vệ cấp Học viện

18:04 21/05/2026

Nội dung đính kèm

Đoàn công tác Đại học Liên bang Viễn Đông, Liên bang Nga thăm và làm việc tại Học viện

17:31 21/05/2026

Chiều ngày 21/5/2026, tại Hà Nội, Đoàn công tác Đại học Liên bang Viễn Đông, Liên bang Nga (FEFU) do ông Boris Korobets, Giám đốc FEFU làm Trưởng đoàn đến thăm và làm việc tại Học viện. PGS,TS Lê Hải Bình, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Giám đốc thường trực Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh dự và chủ trì buổi tiếp.

Đoàn khảo sát Đề án sơ kết Nghị quyết số 28-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương làm việc tại Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh

16:12 21/05/2026

Sáng ngày 21/5/2026, tại Hà Nội, Đoàn công tác của Ban Tổ chức Trung ương do đồng chí Hoàng Trung Dũng, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng ban thường trực Ban Tổ chức Trung ương làm Trưởng đoàn đã có buổi làm việc với Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh nhằm khảo sát Đề án sơ kết Nghị quyết số 28-NQ/TW ngày 17/11/2022 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về "Tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo, cầm quyền của Đảng đối với hệ thống chính trị trong giai đoạn mới". PGS,TS Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh dự và chỉ đạo buổi làm việc.

Ban Chủ nhiệm Chương trình KX.04/26-30 họp phiên thứ nhất

15:16 21/05/2026

Ngày 21/5/2026, Ban Chủ nhiệm Chương trình Khoa học và Công nghệ đặc biệt cấp quốc gia giai đoạn 2026-2030, mã số KX.04/26-30 (Chương trình KX.04/26-30) triển khai họp phiên thứ nhất. GS,TS Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị khóa XIII, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương, Chủ nhiệm Chương trình dự và chủ trì phiên họp.

Mục lục Tạp chí Thông tin khoa học Lý luận chính trị số 4 năm 2026

14:49 21/05/2026

Trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc danh mục các bài viết trên Tạp chí Thông tin khoa học Lý luận chính trị số 4 năm 2026.

Hội thảo khoa học cấp Bộ: “Nghiên cứu đề xuất các quyết sách chiến lược xây dựng nền giáo dục quốc dân hiện đại ngang tầm thế giới và khu vực”

14:24 21/05/2026

Sáng ngày 21/5/2026, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức Hội thảo khoa học cấp Bộ với chủ đề “Nghiên cứu đề xuất các quyết sách chiến lược xây dựng nền giáo dục quốc dân hiện đại ngang tầm thế giới và khu vực”. PGS,TS Nguyễn Duy Bắc, Phó Giám đốc Học viện dự và chủ trì hội thảo.

Hội thảo khoa học “Giải pháp xây dựng Việt Nam trở thành quốc gia khởi nghiệp sáng tạo”

14:12 21/05/2026

Sáng 21/5/2026, tại Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, trong khuôn khổ Đề tài cấp Bộ trọng điểm năm 2025-2026 “Nghiên cứu đề xuất các quyết sách chiến lược về xây dựng Việt Nam trở thành một quốc gia khởi nghiệp sáng tạo”, Ban Chủ nhiệm Đề tài tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp xây dựng Việt Nam trở thành quốc gia khởi nghiệp sáng tạo”.