Nội dung cơ bản của Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở

14:12 22/11/2023

xem cỡ chữ
T
T
In trang

Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở năm 2022 được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XV thông qua tại kỳ họp thứ 4 ngày 10/11/2022, gồm có 6 Chương và 91 Điều. Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở quy định một số nội dung cơ bản sau đây:

- Về phạm vi, đối tượng điều chỉnh:

Luật quy định về nội dung, cách thức thực hiện dân chủ ở cơ sở, quyền và nghĩa vụ của công dân trong thực hiện dân chủ ở cơ sở và trách nhiệm của cơ quan, đơn vị, tổ chức, cá nhân trong việc bảo đảm thực hiện dân chủ ở cơ sở.

Luật xác định phạm vi điều chỉnh việc thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn và cộng đồng dân cư trên địa bàn cấp xã; cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập; tổ chức có sử dụng lao động.

Về phạm vi, luật quy định mọi công dân thực hiện dân chủ tại xã, phường, thị trấn, tại thôn, tổ dân phố nơi mình cư trú; cán bộ, công chức, viên chức, người lao động thực hiện dân chủ tại cơ quan, đơn vị nơi mình công tác; Công dân là người lao động thực hiện dân chủ tại tổ chức có sử dụng lao động nơi mình có giao kết hợp đồng lao động (Điều 4).

- Về quyền của công dân trong thực hiện dân chủ ở cơ sở: Được công khai thông tin và yêu cầu cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác, kịp thời; Đề xuất sáng kiến, tham gia ý kiến, bàn và quyết định đối với các nội dung thực hiện dân chủ ở cơ sở theo quy định của pháp luật; kiểm tra, giám sát, kiến nghị, phản ánh, khiếu nại, tố cáo, khởi kiện đối với các quyết định, hành vi vi phạm pháp luật về thực hiện dân chủ ở cơ sở (Điều 5).

- Quyền thụ hưởng của công dân: Được Nhà nước và pháp luật công nhận, tôn trọng, bảo vệ, bảo đảm thực hiện quyền con người, quyền công dân về chính trị, dân sự, kinh tế, văn hóa, xã hội. Được bảo đảm thực hiện các quyền về thực hiện dân chủ ở cơ sở theo quy định của Luật này và quy định khác của pháp luật có liên quan; Được thông tin đầy đủ, kịp thời về các quyền và lợi ích hợp pháp, chính sách an sinh xã hội, phúc lợi xã hội theo quy định của pháp luật và quyết định của chính quyền địa phương, cơ quan, đơn vị, tổ chức ở nơi mình cư trú, công tác, làm việc; Được thụ hưởng thành quả đổi mới, phát triển kinh tế - xã hội, chế độ an sinh xã hội, sự an toàn, ổn định của đất nước, của địa phương, cơ quan, đơn vị, tổ chức có sử dụng lao động và kết quả thực hiện dân chủ ở nơi mình cư trú, công tác, làm việc; Được tạo điều kiện để tham gia học tập, công tác, lao động, sản xuất, kinh doanh, cải thiện và nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của bản thân, gia đình và cộng đồng (Điều 7).

- Nghĩa vụ của công dân trong thực hiện dân chủ ở cơ sở: Tham gia ý kiến về các nội dung được đưa ra lấy ý kiến ở cơ sở; chấp hành quyết định của cộng đồng dân cư, chính quyền địa phương, cơ quan, đơn vị, tổ chức có sử dụng lao động; kịp thời kiến nghị, phản ánh, tố cáo đến cơ quan có thẩm quyền khi phát hiện hành vi vi phạm pháp luật về thực hiện dân chủ ở cơ sở (Điều 6).

- Về thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn:

Luật quy định cụ thể nội dung, hình thức Nhân dân bàn và quyết định tại các điều 15, 17; Nội dung, hình thức để Nhân dân tham gia ý kiến tại Điều 25, 26; Nội dung, hình thức để Nhân dân kiểm tra, giám sát tại Điều 30, 31.

- Về thực hiện dân chủ ở cơ quan, đơn vị: gồm 18 điều (từ Điều 46 đến Điều 63) quy định những nội dung người đứng đầu cơ quan, đơn vị phải công khai thông tin trong cơ quan, đơn vị (Điều 46); Hình thức và thời điểm công khai thông tin ở cơ quan, đơn vị (Điều 47); Trách nhiệm tổ chức thực hiện việc công khai thông tin ở cơ quan, đơn vị (Điều 48); Những nội dung cán bộ, công chức, viên chức, người lao động bàn và quyết định (Điều 49). Những nội dung cán bộ, công chức, viên chức, người lao động tham gia ý kiến trước khi người đứng đầu cơ quan, đơn vị quyết định (Điều 53); Nội dung cán bộ, công chức, viên chức, người lao động kiểm tra, giám sát (Điều 56); Đồng thời Luật cũng quy định Hình thức cán bộ, công chức, viên chức, người lao động được bàn và quyết định, tham gia ý kiến, kiểm tra, giám sát; quy định cụ về trách nhiệm của các chủ thể trong việc bảo đảm để cán bộ, công chức, viên chức, người lao động thực hiện quyền bàn và quyết định, tham gia ý kiến, kiểm tra, giám sát.

- Về quy định Ban Thanh tra nhân dân và Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng: Luật quy định chức năng, nhiệm vụ của Ban Thanh tra nhân dân và Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng, giao Chính phủ quy định chi tiết về tổ chức và hoạt động của Ban Thanh tra nhân dân và Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng.

- Về trách nhiệm tổ chức thực hiện Luật thực hiện dân chủ ở cơ sở: Luật quy định rõ trách nhiệm của Chính phủ, Bộ, cơ quan ngang Bộ, Ủy ban nhân dân các cấp; Quốc hội; Hội đồng nhân dân; Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội trong đảm bảo thực hiện dân chủ ở cơ sở.

Luật thực hiện dân chủ ở cơ sở có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/7/2023.

Truy cập để xem toàn văn Luật thực hiện dân chủ ở cơ sở:

https://tuyentruyenphapluat.tphcm.gov.vn/index.php/attachment/download/?id=759

Ban Thanh tra Học viện

Bình luận

Tin bài liên quan

Tin tức tổng hợp liên quan

Đại sứ Ấn Độ tiếp đoàn cán bộ, lãnh đạo Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh

16:13 21/03/2026

Tối 19/3/2026, trong không khí hữu nghị và tin cậy, Ngài Tshering W. Sherpa, Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền nước Cộng hòa Ấn Độ tại Việt Nam đã trân trọng tiếp thân mật Đoàn lãnh đạo và cán bộ Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tại Ngôi nhà Ấn Độ (India House) tại Hà Nội.

Tọa đàm khoa học "Xu hướng AI và chuyển đổi số trong kỷ nguyên mới và thách thức trong kỷ nguyên mới".

16:08 21/03/2026

Trong khuôn khổ hợp tác giữa Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh và Samsung, trong 2 ngày 20 và 21/3, tại thành phố Hải Phòng đã diễn ra Tọa đàm "Xu hướng AI và chuyển đổi số trong kỷ nguyên mới và thách thức trong kỷ nguyên mới".

Thông báo tổ chức bảo vệ luận án tiến sĩ cho Nghiên cứu sinh Vũ Thị Yến

15:15 20/03/2026

Thông báo:

Thông báo tổ chức bảo vệ luận án tiến sĩ cho Nghiên cứu sinh Trương Huy Hoàng

15:14 20/03/2026

Thông báo:

Hội đồng thẩm định giáo trình Trung cấp lý luận chính trị đối với các học phần: Triết học Mác - Lênin, Kinh tế chính trị học, Chủ nghĩa xã hội khoa học và Tư tưởng Hồ Chí Minh.

15:07 20/03/2026

Chiều ngày 20/3/2026, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức Hội đồng thẩm định giáo trình Trung cấp lý luận chính trị đối với các học phần: Triết học Mác - Lênin, Kinh tế chính trị học, Chủ nghĩa xã hội khoa học và Tư tưởng Hồ Chí Minh. PGS,TS Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Giám đốc Học viện chủ trì buổi làm việc.

Giới thiệu sách “Mô hình Yemen: Vì sao chính sách Trung Đông của Mỹ thất bại?”

11:00 20/03/2026

Trong cuốn sách “Mô hình Yemen: Tại sao chính sách của Mỹ thất bại ở Trung Đông” (The Yemen Model: Why U.S. Policy Has Failed in the Middle East) được Nhà xuất bản Đại học Yale (Mỹ) phát hành năm 2024, tác giả Alexandra Star đã mang đến một góc nhìn phê phán sắc sảo về sự can dự của Mỹ tại quốc gia này. Với độ dày gần 280 trang, cuốn sách không chỉ là một bản tường thuật lịch sử mà còn là lời cảnh báo về những hệ lụy khi chính sách đối ngoại tách rời khỏi thực tế nhân sinh địa phương.

Toạ đàm khoa học “Xung đột tại Trung Đông: Tác động và hàm ý chiến lược đối với thế giới và Việt Nam”

20:50 19/03/2026

Chiều ngày 19/3/2026, tại Hà Nội, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức toạ đàm khoa học “Xung đột tại Trung Đông: Tác động và hàm ý chiến lược đối với thế giới và Việt Nam”. PGS,TS Lê Hải Bình, Uỷ viên Trung ương Đảng, Phó Giám đốc thường trực Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh dự và chủ trì Toạ đàm.

Thông báo tổ chức bảo vệ luận án tiến sĩ cho Nghiên cứu sinh Võ Thị Phiến

18:14 19/03/2026

Thông báo

Thông báo tổ chức bảo vệ luận án tiến sĩ cho Nghiên cứu sinh Dương Quốc Thành

18:13 19/03/2026

Thông báo

Phó Hiệu trưởng Trường Khoa học xã hội, Đại học Monash (Australia) làm việc tại Viện Dân tộc và Tôn giáo

17:11 19/03/2026

Được sự đồng thuận của Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, sáng ngày 18/3/2026, Viện Dân tộc và Tôn giáo đã tiếp, làm việc với Giáo sư Narelle Warren, Phó Hiệu trưởng phụ trách nghiên cứu của Trường Khoa học xã hội, Đại học Monash (Australia).

Hội đồng thẩm định thuyết minh, dự toán tài chính nhiệm vụ Xây dựng nội dung chương trình thuộc chức năng, nhiệm vụ của trường chính trị giai đoạn 2025-2030

17:04 19/03/2026

Chiều 17/3/2026, tại Hà Nội, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức họp Hội đồng thẩm định thuyết minh và dự toán tài chính nhiệm vụ “Xây dựng hướng dẫn nội dung chương trình bồi dưỡng thuộc chức năng, nhiệm vụ của trường chính trị giai đoạn 2025-2030”. PGS,TS Hoàng Phúc Lâm, Phó Bí thư Đảng ủy, Phó Giám đốc Học viện dự và chủ trì cuộc họp.

Hội đồng thẩm định tập bài giảng Thực tiễn và kinh nghiệm xây dựng, phát triển địa phương

16:56 19/03/2026

Trong hai ngày 17 và 18/3/2026, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức họp Hội đồng thẩm định tập bài giảng “Thực tiễn và kinh nghiệm xây dựng, phát triển địa phương” của Trường Chính trị Nguyễn Văn Cừ tỉnh Bắc Ninh, Trường Chính trị Lê Duẩn tỉnh Quảng Trị và Trường Chính trị Hoàng Văn Thụ tỉnh Lạng Sơn. PGS,TS Hoàng Phúc Lâm, Phó Giám đốc Học viện, Chủ tịch Hội đồng thẩm định chủ trì.

Hội nghị triển khai Kết luận của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm về giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cơ sở

16:52 19/03/2026

Sáng ngày 19/03/2026, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức Hội nghị triển khai Kết luận của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm về giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cơ sở. PGS,TS Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh dự và chủ trì hội nghị.