Nội dung cơ bản của Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở

14:12 22/11/2023

xem cỡ chữ
T
T
In trang

Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở năm 2022 được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XV thông qua tại kỳ họp thứ 4 ngày 10/11/2022, gồm có 6 Chương và 91 Điều. Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở quy định một số nội dung cơ bản sau đây:

- Về phạm vi, đối tượng điều chỉnh:

Luật quy định về nội dung, cách thức thực hiện dân chủ ở cơ sở, quyền và nghĩa vụ của công dân trong thực hiện dân chủ ở cơ sở và trách nhiệm của cơ quan, đơn vị, tổ chức, cá nhân trong việc bảo đảm thực hiện dân chủ ở cơ sở.

Luật xác định phạm vi điều chỉnh việc thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn và cộng đồng dân cư trên địa bàn cấp xã; cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập; tổ chức có sử dụng lao động.

Về phạm vi, luật quy định mọi công dân thực hiện dân chủ tại xã, phường, thị trấn, tại thôn, tổ dân phố nơi mình cư trú; cán bộ, công chức, viên chức, người lao động thực hiện dân chủ tại cơ quan, đơn vị nơi mình công tác; Công dân là người lao động thực hiện dân chủ tại tổ chức có sử dụng lao động nơi mình có giao kết hợp đồng lao động (Điều 4).

- Về quyền của công dân trong thực hiện dân chủ ở cơ sở: Được công khai thông tin và yêu cầu cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác, kịp thời; Đề xuất sáng kiến, tham gia ý kiến, bàn và quyết định đối với các nội dung thực hiện dân chủ ở cơ sở theo quy định của pháp luật; kiểm tra, giám sát, kiến nghị, phản ánh, khiếu nại, tố cáo, khởi kiện đối với các quyết định, hành vi vi phạm pháp luật về thực hiện dân chủ ở cơ sở (Điều 5).

- Quyền thụ hưởng của công dân: Được Nhà nước và pháp luật công nhận, tôn trọng, bảo vệ, bảo đảm thực hiện quyền con người, quyền công dân về chính trị, dân sự, kinh tế, văn hóa, xã hội. Được bảo đảm thực hiện các quyền về thực hiện dân chủ ở cơ sở theo quy định của Luật này và quy định khác của pháp luật có liên quan; Được thông tin đầy đủ, kịp thời về các quyền và lợi ích hợp pháp, chính sách an sinh xã hội, phúc lợi xã hội theo quy định của pháp luật và quyết định của chính quyền địa phương, cơ quan, đơn vị, tổ chức ở nơi mình cư trú, công tác, làm việc; Được thụ hưởng thành quả đổi mới, phát triển kinh tế - xã hội, chế độ an sinh xã hội, sự an toàn, ổn định của đất nước, của địa phương, cơ quan, đơn vị, tổ chức có sử dụng lao động và kết quả thực hiện dân chủ ở nơi mình cư trú, công tác, làm việc; Được tạo điều kiện để tham gia học tập, công tác, lao động, sản xuất, kinh doanh, cải thiện và nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của bản thân, gia đình và cộng đồng (Điều 7).

- Nghĩa vụ của công dân trong thực hiện dân chủ ở cơ sở: Tham gia ý kiến về các nội dung được đưa ra lấy ý kiến ở cơ sở; chấp hành quyết định của cộng đồng dân cư, chính quyền địa phương, cơ quan, đơn vị, tổ chức có sử dụng lao động; kịp thời kiến nghị, phản ánh, tố cáo đến cơ quan có thẩm quyền khi phát hiện hành vi vi phạm pháp luật về thực hiện dân chủ ở cơ sở (Điều 6).

- Về thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn:

Luật quy định cụ thể nội dung, hình thức Nhân dân bàn và quyết định tại các điều 15, 17; Nội dung, hình thức để Nhân dân tham gia ý kiến tại Điều 25, 26; Nội dung, hình thức để Nhân dân kiểm tra, giám sát tại Điều 30, 31.

- Về thực hiện dân chủ ở cơ quan, đơn vị: gồm 18 điều (từ Điều 46 đến Điều 63) quy định những nội dung người đứng đầu cơ quan, đơn vị phải công khai thông tin trong cơ quan, đơn vị (Điều 46); Hình thức và thời điểm công khai thông tin ở cơ quan, đơn vị (Điều 47); Trách nhiệm tổ chức thực hiện việc công khai thông tin ở cơ quan, đơn vị (Điều 48); Những nội dung cán bộ, công chức, viên chức, người lao động bàn và quyết định (Điều 49). Những nội dung cán bộ, công chức, viên chức, người lao động tham gia ý kiến trước khi người đứng đầu cơ quan, đơn vị quyết định (Điều 53); Nội dung cán bộ, công chức, viên chức, người lao động kiểm tra, giám sát (Điều 56); Đồng thời Luật cũng quy định Hình thức cán bộ, công chức, viên chức, người lao động được bàn và quyết định, tham gia ý kiến, kiểm tra, giám sát; quy định cụ về trách nhiệm của các chủ thể trong việc bảo đảm để cán bộ, công chức, viên chức, người lao động thực hiện quyền bàn và quyết định, tham gia ý kiến, kiểm tra, giám sát.

- Về quy định Ban Thanh tra nhân dân và Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng: Luật quy định chức năng, nhiệm vụ của Ban Thanh tra nhân dân và Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng, giao Chính phủ quy định chi tiết về tổ chức và hoạt động của Ban Thanh tra nhân dân và Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng.

- Về trách nhiệm tổ chức thực hiện Luật thực hiện dân chủ ở cơ sở: Luật quy định rõ trách nhiệm của Chính phủ, Bộ, cơ quan ngang Bộ, Ủy ban nhân dân các cấp; Quốc hội; Hội đồng nhân dân; Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội trong đảm bảo thực hiện dân chủ ở cơ sở.

Luật thực hiện dân chủ ở cơ sở có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/7/2023.

Truy cập để xem toàn văn Luật thực hiện dân chủ ở cơ sở:

https://tuyentruyenphapluat.tphcm.gov.vn/index.php/attachment/download/?id=759

Ban Thanh tra Học viện

Bình luận

Tin bài liên quan

Tin tức tổng hợp liên quan

Kế hoạch 1429-KH/HVCTQGHCM ngày 30/9/2026 của Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh về việc tuyển sinh trình độ tiến sĩ đợt 2 năm 2026

17:05 01/10/2026

Cổng Thông tin điện tử Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh trân trọng đăng tải toàn văn Kế hoạch 1429-KH/HVCTQGHCM về việc tuyển sinh trình độ tiến sĩ đợt 2 năm 2026

Hội thảo khoa học “Phát huy sứ mệnh của thanh niên Việt Nam trong kỷ nguyên mới”

17:01 01/10/2026

Chiều ngày 29/9/2026, tại thành phố Đà Nẵng, Đoàn Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức hội thảo khoa học “Phát huy sứ mệnh của thanh niên Việt Nam trong kỷ nguyên mới”. Đồng chí Nguyễn Bình Đức, Uỷ viên Ban Chấp hành Đảng bộ, Trưởng Ban Quản lý khoa học và Hợp tác quốc tế Học viện Chính trị khu vực III và đồng chí Lương Quang Huy, Uỷ viên Ban Chấp hành Đoàn các cơ quan Đảng Trung ương, Bí thư Đoàn Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh đồng chủ trì Hội thảo.

Hội đồng thẩm định đề cương chi tiết “Chương trình bồi dưỡng kiến thức chung về quản lý nhà nước đáp ứng yêu cầu vận hành chính quyền địa phương hai cấp đối với công chức chuyên môn ở cấp xã”.

16:58 01/10/2026

Chiều ngày 01/10/2026, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức họp Hội đồng thẩm định đề cương chi tiết “Chương trình bồi dưỡng kiến thức chung về quản lý nhà nước đáp ứng yêu cầu vận hành chính quyền địa phương hai cấp đối với công chức chuyên môn ở cấp xã”. Đây là đề cương thuộc nhiệm vụ “Nghiên cứu phát triển Chương trình bồi dưỡng kiến thức chung về quản lý nhà nước đối với Công chức chuyên môn ở cấp xã” nằm trong khuôn khổ Đề án 979 (Đề án “Đổi mới nội dung, chương trình đào tạo, bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, quản lý của Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh giai đoạn 2021 - 2026”).

Nghiên cứu sinh Từ Thị Thanh My tóm tắt những kết luận mới của luận án

16:54 01/10/2026

Nội dung đính kèm:

Nghiên cứu sinh Vũ Thị Bích Hạnh tóm tắt những kết luận mới của luận án

16:49 01/10/2026

Nội dung đính kèm:

Khai mạc huấn luyện quân sự quốc phòng, an ninh năm 2026

14:40 01/10/2026

Sáng ngày 01/10/2026, tại Hà Nội, Ban Chỉ huy quân sự (BCHQS) Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức khai mạc huấn luyện quân sự quốc phòng, an ninh năm 2026. PGS,TS Hoàng Phúc Lâm, Phó Bí thư Đảng ủy, Phó Giám đốc Học viện, Ủy viên Hội đồng Giáo dục Quốc phòng và An ninh Trung ương, Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy quân sự Học viện dự và chủ trì buổi lễ.

Hội thảo khoa học cấp bộ “Mô hình giảng viên - học viên đồng kiến tạo tri thức và giá trị mới trong đào tạo trung cấp lý luận chính trị tại các trường chính trị tỉnh, thành phố”

14:32 01/10/2026

Chiều ngày 30/9/2026, tại Trường Chính trị Trường Chinh tỉnh Ninh Bình, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh phối hợp tổ chức Hội thảo khoa học cấp Bộ “Mô hình giảng viên – học viên đồng kiến tạo tri thức và giá trị mới trong đào tạo Trung cấp lý luận chính trị tại các trường chính trị tỉnh, thành phố” thuộc đề tài khoa học cấp bộ “Nghiên cứu, chuyển đổi từ mô hình đào tạo truyền thống sang mô hình “Giảng viên - học viên đồng kiến tạo tri thức và giá trị mới” tại các trường chính trị tỉnh, thành phố” do PGS,TS Hoàng Phúc Lâm, Phó Giám đốc Học viện làm chủ nhiệm.

Đoàn cán bộ Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh nghiên cứu, khảo sát về quản trị môi trường và năng lực thực thi chính sách tại Indonesia

11:20 01/10/2026

Tiếp nối các hoạt động nghiên cứu, khảo sát tại Malaysia, từ ngày 27 đến 30/9/2026, Đoàn cán bộ Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh do PGS,TS Lê Văn Chiến, Viện trưởng Viện Lãnh đạo học và Hành chính công làm Trưởng đoàn đã triển khai chương trình làm việc, trao đổi học thuật và khảo sát thực tiễn tại Jakarta, Indonesia. Chương trình tập trung tìm hiểu kinh nghiệm quản trị môi trường đa tầng, nâng cao năng lực thực thi chính sách và phát huy sự tham gia của các chủ thể trong quản trị phát triển.

Nghiên cứu sinh Đinh Thị Thu Phương tóm tắt những kết luận mới của luận án

11:00 01/10/2026

Nội dung đính kèm:

Đoàn Thanh niên Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh kiểm tra, giám sát công tác Đoàn và phong trào thanh niên tại Phân hiệu Học viện Hành chính và Quản trị công thành phố Đà Nẵng

15:49 30/09/2026

Chiều ngày 28/9/2026, Đoàn Thanh niên Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh (Đoàn Học viện) tổ chức Chương trình kiểm tra, giám sát công tác Đoàn và phong trào thanh niên năm 2026 đối với Đoàn Phân hiệu Học viện Hành chính và Quản trị công tại thành phố Đà Nẵng (Đoàn Phân hiệu). Đồng chí Lương Quang Huy, Uỷ viên Ban Chấp hành Đoàn các cơ quan Trung ương, Bí thư Đoàn Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Trưởng đoàn kiểm tra dự và chủ trì Chương trình.

Cụ Huỳnh Thúc Kháng - Tấm gương cao đẹp của bậc đại trí thức yêu nước

15:32 30/09/2026

Trong khuôn khổ Lễ kỷ niệm 150 năm Ngày sinh cụ Huỳnh Thúc Kháng (01/10/1876 - 01/10/2026), sáng 30/9, tại Đà Nẵng, Ban Tuyên giáo Trung ương, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam và Thành ủy Đà Nẵng phối hợp tổ chức hội thảo khoa học "Cụ Huỳnh Thúc Kháng - Tấm gương cao đẹp của bậc đại trí thức yêu nước, trọn đời vì Tổ quốc, vì nhân dân".