Nội dung cơ bản của Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở

14:12 22/11/2023

xem cỡ chữ
T
T
In trang

Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở năm 2022 được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XV thông qua tại kỳ họp thứ 4 ngày 10/11/2022, gồm có 6 Chương và 91 Điều. Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở quy định một số nội dung cơ bản sau đây:

- Về phạm vi, đối tượng điều chỉnh:

Luật quy định về nội dung, cách thức thực hiện dân chủ ở cơ sở, quyền và nghĩa vụ của công dân trong thực hiện dân chủ ở cơ sở và trách nhiệm của cơ quan, đơn vị, tổ chức, cá nhân trong việc bảo đảm thực hiện dân chủ ở cơ sở.

Luật xác định phạm vi điều chỉnh việc thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn và cộng đồng dân cư trên địa bàn cấp xã; cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập; tổ chức có sử dụng lao động.

Về phạm vi, luật quy định mọi công dân thực hiện dân chủ tại xã, phường, thị trấn, tại thôn, tổ dân phố nơi mình cư trú; cán bộ, công chức, viên chức, người lao động thực hiện dân chủ tại cơ quan, đơn vị nơi mình công tác; Công dân là người lao động thực hiện dân chủ tại tổ chức có sử dụng lao động nơi mình có giao kết hợp đồng lao động (Điều 4).

- Về quyền của công dân trong thực hiện dân chủ ở cơ sở: Được công khai thông tin và yêu cầu cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác, kịp thời; Đề xuất sáng kiến, tham gia ý kiến, bàn và quyết định đối với các nội dung thực hiện dân chủ ở cơ sở theo quy định của pháp luật; kiểm tra, giám sát, kiến nghị, phản ánh, khiếu nại, tố cáo, khởi kiện đối với các quyết định, hành vi vi phạm pháp luật về thực hiện dân chủ ở cơ sở (Điều 5).

- Quyền thụ hưởng của công dân: Được Nhà nước và pháp luật công nhận, tôn trọng, bảo vệ, bảo đảm thực hiện quyền con người, quyền công dân về chính trị, dân sự, kinh tế, văn hóa, xã hội. Được bảo đảm thực hiện các quyền về thực hiện dân chủ ở cơ sở theo quy định của Luật này và quy định khác của pháp luật có liên quan; Được thông tin đầy đủ, kịp thời về các quyền và lợi ích hợp pháp, chính sách an sinh xã hội, phúc lợi xã hội theo quy định của pháp luật và quyết định của chính quyền địa phương, cơ quan, đơn vị, tổ chức ở nơi mình cư trú, công tác, làm việc; Được thụ hưởng thành quả đổi mới, phát triển kinh tế - xã hội, chế độ an sinh xã hội, sự an toàn, ổn định của đất nước, của địa phương, cơ quan, đơn vị, tổ chức có sử dụng lao động và kết quả thực hiện dân chủ ở nơi mình cư trú, công tác, làm việc; Được tạo điều kiện để tham gia học tập, công tác, lao động, sản xuất, kinh doanh, cải thiện và nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của bản thân, gia đình và cộng đồng (Điều 7).

- Nghĩa vụ của công dân trong thực hiện dân chủ ở cơ sở: Tham gia ý kiến về các nội dung được đưa ra lấy ý kiến ở cơ sở; chấp hành quyết định của cộng đồng dân cư, chính quyền địa phương, cơ quan, đơn vị, tổ chức có sử dụng lao động; kịp thời kiến nghị, phản ánh, tố cáo đến cơ quan có thẩm quyền khi phát hiện hành vi vi phạm pháp luật về thực hiện dân chủ ở cơ sở (Điều 6).

- Về thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn:

Luật quy định cụ thể nội dung, hình thức Nhân dân bàn và quyết định tại các điều 15, 17; Nội dung, hình thức để Nhân dân tham gia ý kiến tại Điều 25, 26; Nội dung, hình thức để Nhân dân kiểm tra, giám sát tại Điều 30, 31.

- Về thực hiện dân chủ ở cơ quan, đơn vị: gồm 18 điều (từ Điều 46 đến Điều 63) quy định những nội dung người đứng đầu cơ quan, đơn vị phải công khai thông tin trong cơ quan, đơn vị (Điều 46); Hình thức và thời điểm công khai thông tin ở cơ quan, đơn vị (Điều 47); Trách nhiệm tổ chức thực hiện việc công khai thông tin ở cơ quan, đơn vị (Điều 48); Những nội dung cán bộ, công chức, viên chức, người lao động bàn và quyết định (Điều 49). Những nội dung cán bộ, công chức, viên chức, người lao động tham gia ý kiến trước khi người đứng đầu cơ quan, đơn vị quyết định (Điều 53); Nội dung cán bộ, công chức, viên chức, người lao động kiểm tra, giám sát (Điều 56); Đồng thời Luật cũng quy định Hình thức cán bộ, công chức, viên chức, người lao động được bàn và quyết định, tham gia ý kiến, kiểm tra, giám sát; quy định cụ về trách nhiệm của các chủ thể trong việc bảo đảm để cán bộ, công chức, viên chức, người lao động thực hiện quyền bàn và quyết định, tham gia ý kiến, kiểm tra, giám sát.

- Về quy định Ban Thanh tra nhân dân và Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng: Luật quy định chức năng, nhiệm vụ của Ban Thanh tra nhân dân và Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng, giao Chính phủ quy định chi tiết về tổ chức và hoạt động của Ban Thanh tra nhân dân và Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng.

- Về trách nhiệm tổ chức thực hiện Luật thực hiện dân chủ ở cơ sở: Luật quy định rõ trách nhiệm của Chính phủ, Bộ, cơ quan ngang Bộ, Ủy ban nhân dân các cấp; Quốc hội; Hội đồng nhân dân; Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội trong đảm bảo thực hiện dân chủ ở cơ sở.

Luật thực hiện dân chủ ở cơ sở có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/7/2023.

Truy cập để xem toàn văn Luật thực hiện dân chủ ở cơ sở:

https://tuyentruyenphapluat.tphcm.gov.vn/index.php/attachment/download/?id=759

Ban Thanh tra Học viện

Bình luận

Tin bài liên quan

Tin tức tổng hợp liên quan

10 SỰ KIỆN, HOẠT ĐỘNG NỔI BẬT CỦA HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH NĂM 2025

12:47 01/01/2026

Cổng Thông tin điện tử Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh trân trọng giới thiệu 10 sự kiện, hoạt động nổi bật của Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh năm 2025:

Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức bế giảng và trao bằng thạc sĩ, tiến sĩ đợt 2 năm 2025

20:55 31/12/2025

Sáng ngày 31/12/2025, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức Lễ bế giảng và trao bằng thạc sĩ, tiến sĩ (đợt 2 năm 2025). PGS,TS Hoàng Phúc Lâm, Phó Bí thư Đảng ủy, Phó Giám đốc Học viện dự và chủ trì buổi lễ.

Nghiên cứu sinh Văn Công Vũ tóm tắt những kết luận mới của luận án

17:18 31/12/2025

Nội dung đính kèm

Nghiên cứu sinh Đỗ Bảo Liêm tóm tắt những kết luận mới của luận án

17:16 31/12/2025

Nội dung đính kèm

Nghiên cứu sinh Đinh Thị Hương Giang tóm tắt những kết luận mới của luận án

17:14 31/12/2025

Nội dung đính kèm

Nghiên cứu sinh Nguyễn Thị Phương Hoa tóm tắt những kết luận mới của luận án

17:13 31/12/2025

Nội dung đính kèm

Nghiên cứu sinh Hoàng Thị Ngân tóm tắt những kết luận mới của luận án

17:11 31/12/2025

Nội dung đính kèm

Luận án và tóm tắt luận án của Nghiên cứu sinh Hoàng Thị Thuý sau bảo vệ cấp Học viện

17:09 31/12/2025

Nội dung đính kèm

Lễ công bố Quyết định của Bộ Chính trị về công tác cán bộ của Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh

13:01 31/12/2025

Sáng ngày 31/12/2025, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh trang trọng tổ chức Lễ công bố quyết định bổ nhiệm chức danh Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh. GS,TS Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương dự và chủ trì buổi lễ.

Mục lục Tạp chí Lý luận chính trị - Số 574 (12-2025)

12:43 31/12/2025

Cổng Thông tin điện tử Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh trân trọng giới thiệu Mục lục Tạp chí Lý luận chính trị - Số 574 (12-2025)

Thông báo Kết luận của Tổng Bí thư Tô Lâm tại Hội nghị tổng kết công tác năm 2025 của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số

12:19 31/12/2025

Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vừa ban hành Thông báo số 17-TB/CQTTBCĐ, ngày 29/12/2025 về Kết luận của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo tại Hội nghị tổng kết công tác năm 2025 và nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm năm 2026 của Ban Chỉ đạo Trung ương.

Bế giảng Lớp bồi dưỡng kiến thức kinh điển Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh (KĐ 25.07)

10:47 31/12/2025

Chiều ngày 30/12/2025, tại Hà Nội, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức Lễ bế giảng Lớp bồi dưỡng kiến thức kinh điển Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh (KĐ 25.07) dành cho cán bộ, giảng viên Học viện Hành chính và Quản trị công. PGS,TS Nguyễn Duy Bắc, Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh dự và chủ trì buổi Lễ.

Hội nghị tổng kết công tác trường chính trị; nghiên cứu, biên soạn lịch sử Đảng năm 2025 và tổng kết phong trào thi đua xây dựng trường chính trị chuẩn giai đoạn 2022-2025

21:38 30/12/2025

Chiều ngày 30/12/2025, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức Hội nghị tổng kết công tác trường chính trị; nghiên cứu, biên soạn lịch sử Đảng năm 2025 và tổng kết phong trào thi đua xây dựng trường chính trị chuẩn giai đoạn 2022-2025. Hội nghị được tổ chức bằng hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến từ Trung tâm Học viện đến các trường chính trị tỉnh, thành phố trên cả nước. PGS,TS Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Giám đốc thường trực Học viện dự và chủ trì hội nghị.

Bế giảng Lớp Bồi dưỡng kiến thức kinh điển Mác -Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh (KĐ 25.08)

18:10 30/12/2025

Ngày 28/12/2025, tại phân hiệu Học viện Hành chính và Quản trị công tại thành phố Hồ Chí Minh, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức Lễ bế giảng Lớp Bồi dưỡng kiến thức kinh điển Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh (KĐ 25.08). PGS,TS Hoàng Phúc Lâm, Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh dự và chủ trì buổi Lễ.