Nội dung cơ bản của Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở

14:12 22/11/2023

xem cỡ chữ
T
T
In trang

Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở năm 2022 được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XV thông qua tại kỳ họp thứ 4 ngày 10/11/2022, gồm có 6 Chương và 91 Điều. Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở quy định một số nội dung cơ bản sau đây:

- Về phạm vi, đối tượng điều chỉnh:

Luật quy định về nội dung, cách thức thực hiện dân chủ ở cơ sở, quyền và nghĩa vụ của công dân trong thực hiện dân chủ ở cơ sở và trách nhiệm của cơ quan, đơn vị, tổ chức, cá nhân trong việc bảo đảm thực hiện dân chủ ở cơ sở.

Luật xác định phạm vi điều chỉnh việc thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn và cộng đồng dân cư trên địa bàn cấp xã; cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập; tổ chức có sử dụng lao động.

Về phạm vi, luật quy định mọi công dân thực hiện dân chủ tại xã, phường, thị trấn, tại thôn, tổ dân phố nơi mình cư trú; cán bộ, công chức, viên chức, người lao động thực hiện dân chủ tại cơ quan, đơn vị nơi mình công tác; Công dân là người lao động thực hiện dân chủ tại tổ chức có sử dụng lao động nơi mình có giao kết hợp đồng lao động (Điều 4).

- Về quyền của công dân trong thực hiện dân chủ ở cơ sở: Được công khai thông tin và yêu cầu cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác, kịp thời; Đề xuất sáng kiến, tham gia ý kiến, bàn và quyết định đối với các nội dung thực hiện dân chủ ở cơ sở theo quy định của pháp luật; kiểm tra, giám sát, kiến nghị, phản ánh, khiếu nại, tố cáo, khởi kiện đối với các quyết định, hành vi vi phạm pháp luật về thực hiện dân chủ ở cơ sở (Điều 5).

- Quyền thụ hưởng của công dân: Được Nhà nước và pháp luật công nhận, tôn trọng, bảo vệ, bảo đảm thực hiện quyền con người, quyền công dân về chính trị, dân sự, kinh tế, văn hóa, xã hội. Được bảo đảm thực hiện các quyền về thực hiện dân chủ ở cơ sở theo quy định của Luật này và quy định khác của pháp luật có liên quan; Được thông tin đầy đủ, kịp thời về các quyền và lợi ích hợp pháp, chính sách an sinh xã hội, phúc lợi xã hội theo quy định của pháp luật và quyết định của chính quyền địa phương, cơ quan, đơn vị, tổ chức ở nơi mình cư trú, công tác, làm việc; Được thụ hưởng thành quả đổi mới, phát triển kinh tế - xã hội, chế độ an sinh xã hội, sự an toàn, ổn định của đất nước, của địa phương, cơ quan, đơn vị, tổ chức có sử dụng lao động và kết quả thực hiện dân chủ ở nơi mình cư trú, công tác, làm việc; Được tạo điều kiện để tham gia học tập, công tác, lao động, sản xuất, kinh doanh, cải thiện và nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của bản thân, gia đình và cộng đồng (Điều 7).

- Nghĩa vụ của công dân trong thực hiện dân chủ ở cơ sở: Tham gia ý kiến về các nội dung được đưa ra lấy ý kiến ở cơ sở; chấp hành quyết định của cộng đồng dân cư, chính quyền địa phương, cơ quan, đơn vị, tổ chức có sử dụng lao động; kịp thời kiến nghị, phản ánh, tố cáo đến cơ quan có thẩm quyền khi phát hiện hành vi vi phạm pháp luật về thực hiện dân chủ ở cơ sở (Điều 6).

- Về thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn:

Luật quy định cụ thể nội dung, hình thức Nhân dân bàn và quyết định tại các điều 15, 17; Nội dung, hình thức để Nhân dân tham gia ý kiến tại Điều 25, 26; Nội dung, hình thức để Nhân dân kiểm tra, giám sát tại Điều 30, 31.

- Về thực hiện dân chủ ở cơ quan, đơn vị: gồm 18 điều (từ Điều 46 đến Điều 63) quy định những nội dung người đứng đầu cơ quan, đơn vị phải công khai thông tin trong cơ quan, đơn vị (Điều 46); Hình thức và thời điểm công khai thông tin ở cơ quan, đơn vị (Điều 47); Trách nhiệm tổ chức thực hiện việc công khai thông tin ở cơ quan, đơn vị (Điều 48); Những nội dung cán bộ, công chức, viên chức, người lao động bàn và quyết định (Điều 49). Những nội dung cán bộ, công chức, viên chức, người lao động tham gia ý kiến trước khi người đứng đầu cơ quan, đơn vị quyết định (Điều 53); Nội dung cán bộ, công chức, viên chức, người lao động kiểm tra, giám sát (Điều 56); Đồng thời Luật cũng quy định Hình thức cán bộ, công chức, viên chức, người lao động được bàn và quyết định, tham gia ý kiến, kiểm tra, giám sát; quy định cụ về trách nhiệm của các chủ thể trong việc bảo đảm để cán bộ, công chức, viên chức, người lao động thực hiện quyền bàn và quyết định, tham gia ý kiến, kiểm tra, giám sát.

- Về quy định Ban Thanh tra nhân dân và Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng: Luật quy định chức năng, nhiệm vụ của Ban Thanh tra nhân dân và Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng, giao Chính phủ quy định chi tiết về tổ chức và hoạt động của Ban Thanh tra nhân dân và Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng.

- Về trách nhiệm tổ chức thực hiện Luật thực hiện dân chủ ở cơ sở: Luật quy định rõ trách nhiệm của Chính phủ, Bộ, cơ quan ngang Bộ, Ủy ban nhân dân các cấp; Quốc hội; Hội đồng nhân dân; Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội trong đảm bảo thực hiện dân chủ ở cơ sở.

Luật thực hiện dân chủ ở cơ sở có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/7/2023.

Truy cập để xem toàn văn Luật thực hiện dân chủ ở cơ sở:

https://tuyentruyenphapluat.tphcm.gov.vn/index.php/attachment/download/?id=759

Ban Thanh tra Học viện

Bình luận

Tin bài liên quan

Tin tức tổng hợp liên quan

Nghiên cứu sinh Nguyễn Thị Diễm My tóm tắt những kết luận mới của luận án

16:55 13/10/2026

Nội dung đính kèm

Tọa đàm khoa học “Các yếu tố ảnh hưởng đến việc xác lập mô hình tăng trưởng mới dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số: Từ thực tiễn thành phố Đà Nẵng”

09:31 13/10/2026

Chiều ngày 9/10/2026, tại thành phố Đà Nẵng, Viện Kinh tế chính trị học phối hợp với Học viện Chính trị khu vực III tổ chức tọa đàm khoa học “Các yếu tố ảnh hưởng đến việc xác lập mô hình tăng trưởng mới dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số: Từ thực tiễn thành phố Đà Nẵng”. Hoạt động được triển khai trong khuôn khổ chương trình đề tài “Nghiên cứu đề xuất mô hình tăng trưởng mới lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính”.

Bế giảng Lớp bồi dưỡng chuyên sâu kiến thức, kỹ năng bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch năm 2026

09:24 13/10/2026

Sáng ngày 12/10/2026, tại Hà Nội, Ban Chỉ đạo 35 Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức Lễ bế giảng Lớp bồi dưỡng chuyên sâu dành cho cán bộ, giảng viên Học viện và các trường chính trị tỉnh, thành phố. PGS,TS Lê Hải Bình, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Giám đốc thường trực Học viện, Phó Trưởng ban thường trực Ban Chỉ đạo 35 Học viện dự và chủ trì buổi Lễ.

Mục lục Tạp chí Lãnh đạo và Chính sách, số 11 (11-2025)

09:12 13/10/2026

Trân trọng giới thiệu tới bạn đọc Mục lục Tạp chí Lãnh đạo và Chính sách, số 11 (11-2025)

Quyết định số 487-QĐ/TW ngày 29/9/2026 của Ban Bí thư ban hành Khung Kiến trúc số của các cơ quan đảng, phiên bản 1.0

08:57 13/10/2026

Cổng Thông tin điện tử Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh trân trọng giới thiệu toàn văn Quyết định số 487-QĐ/TW ngày 29/9/2026 của Ban Bí thư ban hành Khung Kiến trúc số của các cơ quan đảng, phiên bản 1.0

Quy định số 220-QĐ/TW ngày 30/9/2026 của Ban Bí thư về cơ chế tôn vinh, trọng dụng và bảo vệ cán bộ dám đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung

08:53 13/10/2026

Toàn văn Quy định số 220-QĐ/TW ngày 30/9/2026 của Ban Bí thư về cơ chế tôn vinh, trọng dụng và bảo vệ cán bộ dám đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung

Luận án và tóm tắt luận án của Nghiên cứu sinh Đặng Ngọc Mai sau bảo vệ cấp Học viện

08:52 13/10/2026

Nội dung đính kèm

Quy định số 221-QĐ/TW ngày 05/10/2026 của Bộ Chính trị về trách nhiệm của đảng viên đang công tác đối với tổ chức đảng và Nhân dân nơi cư trú

08:48 13/10/2026

Cổng Thông tin điện tử Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh trân trọng giới thiệu toàn văn Quy định số 221-QĐ/TW ngày 05/10/2026 của Bộ Chính trị về trách nhiệm của đảng viên đang công tác đối với tổ chức đảng và Nhân dân nơi cư trú

Luận án và tóm tắt luận án của Nghiên cứu sinh Lê Trọng An sau bảo vệ cấp Học viện

08:43 13/10/2026

Nội dung đính kèm

Nghị quyết số 28-NQ/TW ngày 08/10/2026 Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV

08:38 13/10/2026

Cổng Thông tin điện tử Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh trân trọng giới thiệu toàn văn Nghị quyết số 28-NQ/TW ngày 08/10/2026 Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV

Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức Hội nghị giao ban công tác quý III, triển khai nhiệm vụ quý IV năm 2026

21:11 12/10/2026

Chiều ngày 12/10/2026, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức Hội nghị giao ban công tác quý III và triển khai nhiệm vụ công tác quý IV năm 2026. PGS,TS Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Học viện dự, chủ trì và phát biểu chỉ đạo Hội nghị.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống Lực lượng vũ trang Quân khu 2

12:51 12/10/2026

Sáng 12/10, tại Phú Thọ, Đảng ủy Bộ Tư lệnh Quân khu 2 long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống Lực lượng vũ trang Quân khu (19/10/1946-19/10/2026) và đón nhận danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Bí thư Quân ủy Trung ương dự và phát biểu chỉ đạo tại Lễ kỷ niệm.

Ban Chỉ huy Quân sự Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức thành công đợt kiểm tra bắn đạn thật năm 2026

12:45 12/10/2026

Sáng ngày 08/10/2026, tại thao trường của Trung đoàn 102, Sư đoàn 308, Quân đoàn 12, Ban Chỉ huy Quân sự Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh đã phối hợp tổ chức đợt kiểm tra bắn đạn thật đối với lực lượng tự vệ. Sự kiện không chỉ là hoạt động thường niên nhằm đánh giá thực chất kết quả công tác huấn luyện, mà còn là dịp quan trọng để rèn luyện bản lĩnh, nâng cao trình độ kỹ chiến thuật và khả năng sẵn sàng chiến đấu của đội ngũ cán bộ, chiến sĩ tự vệ thuộc Học viện. Với sự chuẩn bị chu đáo và tinh thần kỷ luật cao, đợt kiểm tra đã diễn ra an toàn tuyệt đối, hoàn thành xuất sắc các mục tiêu đề ra.

Lớp Cao cấp lý luận chính trị K76.B02, Tỉnh uỷ Nghệ An nghiên cứu thực tế tại tỉnh Lâm Đồng

12:15 12/10/2026

Thực hiện Quyết định số 5412-QĐ/HVCTQGHCM ngày 14/9/2026 của Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, đoàn cán bộ, học viên lớp CCLLCT K76.B02 - Tỉnh uỷ Nghệ An (khoá học 2025 - 2027) do TS Đinh Văn Thụy, Giảng viên Cao cấp, Phó Viện trưởng Viện Triết học và Th.s Ngô Trường Sơn, Chuyên viên Cao cấp, Vụ Quản lý đào tạo, bồi dưỡng, Chủ nhiệm lớp làm Trưởng đoàn đã tổ chức chương trình nghiên cứu thực tế tại tỉnh Lâm Đồng với chủ đề “Phát huy các giá trị lịch sử, văn hóa gắn với phát triển kinh tế - xã hội và du lịch tại tỉnh Lâm Đồng” từ ngày 07/10/2026 đến ngày 11/10/2026.