Nội dung cơ bản của Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở

14:12 22/11/2023

xem cỡ chữ
T
T
In trang

Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở năm 2022 được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XV thông qua tại kỳ họp thứ 4 ngày 10/11/2022, gồm có 6 Chương và 91 Điều. Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở quy định một số nội dung cơ bản sau đây:

- Về phạm vi, đối tượng điều chỉnh:

Luật quy định về nội dung, cách thức thực hiện dân chủ ở cơ sở, quyền và nghĩa vụ của công dân trong thực hiện dân chủ ở cơ sở và trách nhiệm của cơ quan, đơn vị, tổ chức, cá nhân trong việc bảo đảm thực hiện dân chủ ở cơ sở.

Luật xác định phạm vi điều chỉnh việc thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn và cộng đồng dân cư trên địa bàn cấp xã; cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập; tổ chức có sử dụng lao động.

Về phạm vi, luật quy định mọi công dân thực hiện dân chủ tại xã, phường, thị trấn, tại thôn, tổ dân phố nơi mình cư trú; cán bộ, công chức, viên chức, người lao động thực hiện dân chủ tại cơ quan, đơn vị nơi mình công tác; Công dân là người lao động thực hiện dân chủ tại tổ chức có sử dụng lao động nơi mình có giao kết hợp đồng lao động (Điều 4).

- Về quyền của công dân trong thực hiện dân chủ ở cơ sở: Được công khai thông tin và yêu cầu cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác, kịp thời; Đề xuất sáng kiến, tham gia ý kiến, bàn và quyết định đối với các nội dung thực hiện dân chủ ở cơ sở theo quy định của pháp luật; kiểm tra, giám sát, kiến nghị, phản ánh, khiếu nại, tố cáo, khởi kiện đối với các quyết định, hành vi vi phạm pháp luật về thực hiện dân chủ ở cơ sở (Điều 5).

- Quyền thụ hưởng của công dân: Được Nhà nước và pháp luật công nhận, tôn trọng, bảo vệ, bảo đảm thực hiện quyền con người, quyền công dân về chính trị, dân sự, kinh tế, văn hóa, xã hội. Được bảo đảm thực hiện các quyền về thực hiện dân chủ ở cơ sở theo quy định của Luật này và quy định khác của pháp luật có liên quan; Được thông tin đầy đủ, kịp thời về các quyền và lợi ích hợp pháp, chính sách an sinh xã hội, phúc lợi xã hội theo quy định của pháp luật và quyết định của chính quyền địa phương, cơ quan, đơn vị, tổ chức ở nơi mình cư trú, công tác, làm việc; Được thụ hưởng thành quả đổi mới, phát triển kinh tế - xã hội, chế độ an sinh xã hội, sự an toàn, ổn định của đất nước, của địa phương, cơ quan, đơn vị, tổ chức có sử dụng lao động và kết quả thực hiện dân chủ ở nơi mình cư trú, công tác, làm việc; Được tạo điều kiện để tham gia học tập, công tác, lao động, sản xuất, kinh doanh, cải thiện và nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của bản thân, gia đình và cộng đồng (Điều 7).

- Nghĩa vụ của công dân trong thực hiện dân chủ ở cơ sở: Tham gia ý kiến về các nội dung được đưa ra lấy ý kiến ở cơ sở; chấp hành quyết định của cộng đồng dân cư, chính quyền địa phương, cơ quan, đơn vị, tổ chức có sử dụng lao động; kịp thời kiến nghị, phản ánh, tố cáo đến cơ quan có thẩm quyền khi phát hiện hành vi vi phạm pháp luật về thực hiện dân chủ ở cơ sở (Điều 6).

- Về thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn:

Luật quy định cụ thể nội dung, hình thức Nhân dân bàn và quyết định tại các điều 15, 17; Nội dung, hình thức để Nhân dân tham gia ý kiến tại Điều 25, 26; Nội dung, hình thức để Nhân dân kiểm tra, giám sát tại Điều 30, 31.

- Về thực hiện dân chủ ở cơ quan, đơn vị: gồm 18 điều (từ Điều 46 đến Điều 63) quy định những nội dung người đứng đầu cơ quan, đơn vị phải công khai thông tin trong cơ quan, đơn vị (Điều 46); Hình thức và thời điểm công khai thông tin ở cơ quan, đơn vị (Điều 47); Trách nhiệm tổ chức thực hiện việc công khai thông tin ở cơ quan, đơn vị (Điều 48); Những nội dung cán bộ, công chức, viên chức, người lao động bàn và quyết định (Điều 49). Những nội dung cán bộ, công chức, viên chức, người lao động tham gia ý kiến trước khi người đứng đầu cơ quan, đơn vị quyết định (Điều 53); Nội dung cán bộ, công chức, viên chức, người lao động kiểm tra, giám sát (Điều 56); Đồng thời Luật cũng quy định Hình thức cán bộ, công chức, viên chức, người lao động được bàn và quyết định, tham gia ý kiến, kiểm tra, giám sát; quy định cụ về trách nhiệm của các chủ thể trong việc bảo đảm để cán bộ, công chức, viên chức, người lao động thực hiện quyền bàn và quyết định, tham gia ý kiến, kiểm tra, giám sát.

- Về quy định Ban Thanh tra nhân dân và Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng: Luật quy định chức năng, nhiệm vụ của Ban Thanh tra nhân dân và Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng, giao Chính phủ quy định chi tiết về tổ chức và hoạt động của Ban Thanh tra nhân dân và Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng.

- Về trách nhiệm tổ chức thực hiện Luật thực hiện dân chủ ở cơ sở: Luật quy định rõ trách nhiệm của Chính phủ, Bộ, cơ quan ngang Bộ, Ủy ban nhân dân các cấp; Quốc hội; Hội đồng nhân dân; Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội trong đảm bảo thực hiện dân chủ ở cơ sở.

Luật thực hiện dân chủ ở cơ sở có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/7/2023.

Truy cập để xem toàn văn Luật thực hiện dân chủ ở cơ sở:

https://tuyentruyenphapluat.tphcm.gov.vn/index.php/attachment/download/?id=759

Ban Thanh tra Học viện

Bình luận

Tin bài liên quan

Tin tức tổng hợp liên quan

Chỉ thị số 10-CT/TW về tăng cường giáo dục lý luận chính trị, lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống, ý thức công dân trong hệ thống giáo dục quốc dân, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong tình hình mới

17:00 27/07/2026

Ngày 20/7/2026, Ban Bí thư ban hành Chỉ thị số 10-CT/TW về tăng cường giáo dục lý luận chính trị, lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống, ý thức công dân trong hệ thống giáo dục quốc dân, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong tình hình mới. Cụ thể:

Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh gặp mặt kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 – 27/7/2026)

14:06 27/07/2026

Trong không khí cả nước hướng tới kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026), phát huy truyền thống "Uống nước nhớ nguồn" và "Đền ơn đáp nghĩa", sáng ngày 27/7/2026, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh trang trọng tổ chức buổi gặp mặt và tri ân các đồng chí thương binh, thân nhân gia đình liệt sĩ hiện đang công tác tại Học viện. PGS,TS Đoàn Minh Huấn, Uỷ viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh dự và chủ trì buổi gặp mặt.

Thông báo tổ chức bảo vệ luận án tiến sĩ cho Nghiên cứu sinh Nguyễn Hương Quế

13:24 27/07/2026

Thông báo

Thông báo tổ chức bảo vệ luận án tiến sĩ cho Nghiên cứu sinh Đỗ Thị Diệp

13:23 27/07/2026

Thông báo

Nghiên cứu sinh Võ Anh Tuấn tóm tắt những kết luận mới của luận án

13:18 27/07/2026

Nội dung đính kèm

Quyết định về việc cấp chứng chỉ công nhận hoàn thành bổ sung kiến thức dự tuyển đào tạo trình độ thạc sĩ năm 2026

11:02 27/07/2026

Cổng Thông tin điện tử Học viện trân trọng đăng tải toàn văn Quyết định số 4404-QĐ/HVCTQGHCM về việc cấp chứng chỉ công nhận hoàn thành bổ sung kiến thức dự tuyển đào tạo trình độ thạc sĩ năm 2026

Hội đồng Lý luận Trung ương công bố quyết định thành lập Tổ chuyên gia tư vấn cấp cao nhiệm kỳ 2026-2031

10:50 27/07/2026

Sáng ngày 21/7/2026, tại Hà Nội, Hội đồng Lý luận Trung ương đã tổ chức Lễ công bố Quyết định thành lập và ra mắt Tổ Chuyên gia tư vấn cấp cao nhiệm kỳ 2026 – 2031. GS,TS Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị khóa XIII, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương chủ trì Lễ công bố.

Thư của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhân dịp kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh-Liệt sĩ (27/7/1947-27/7/2026)

08:41 27/07/2026

Nhân dịp kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh-Liệt sĩ (27/7/1947-27/7/2026), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gửi thư tri ân đến các Mẹ Việt Nam anh hùng, các Anh hùng, thương binh, bệnh binh, thân nhân liệt sĩ, các cựu chiến binh cùng gia đình. Cổng Thông tin điện tử Học viện trân trọng giới thiệu toàn văn bức thư.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Cầu truyền hình ‘Sao sáng dẫn đường’

08:00 27/07/2026

Chương trình cầu truyền hình "Sao sáng dẫn đường" khắc họa hành trình tri ân các anh hùng liệt sĩ đã hy sinh vì Tổ quốc, đồng thời tôn vinh những lực lượng đang ngày đêm thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt các liệt sĩ.

Đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh dự Lễ viếng, truy điệu và an táng 34 hài cốt liệt sĩ tại Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Vị Xuyên

19:05 26/07/2026

Nhân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 – 27/7/2026), chiều 26/7, tại Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Vị Xuyên, tỉnh Tuyên Quang, đồng chí Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh đã tham dự Lễ viếng, truy điệu và an táng 34 hài cốt liệt sĩ vừa được các lực lượng chức năng tìm kiếm, quy tập trên địa bàn Mặt trận Vị Xuyên.

Lãnh đạo Đảng, Nhà nước tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ và viếng Chủ tịch Hồ Chí Minh

10:49 26/07/2026

Nhân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026), sáng 26/7, Đoàn đại biểu Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Chủ tịch nước, Quốc hội, Chính phủ, đã dâng hương, tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ tại Đài Tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ trên đường Bắc Sơn (Hà Nội) và đặt vòng hoa, vào Lăng viếng Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm bế mạc Hội nghị lần thứ 3 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV

18:30 24/07/2026

Chiều 24/7, tại Hà Nội, Hội nghị lần thứ 3 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV đã bế mạc sau thời gian làm việc khẩn trương, nghiêm túc, dân chủ, thẳng thắn và trách nhiệm. Cổng Thông tin điện tử Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh xin trân trọng giới thiệu toàn văn bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm bế mạc hội nghị.