Hội thảo khoa học quốc gia “Xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam hiện đại, lớn mạnh”

Các đồng chí: GS,TS. Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương; Nguyễn Đình Khang, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Đảng đoàn, Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam (LĐLĐVN); GS,TS. Tạ Ngọc Tấn, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Lý luận Trung ương chủ trì hội thảo.

GS,TS. Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương khai mạc đề dẫn hội thảo

Lực lượng tiên phong trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

Phát biểu khai mạc Hội thảo, đồng chí Nguyễn Đình Khang cho biết: hội thảo là dịp để Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, cùng với các cơ quan ở trung ương, địa phương nhận định, soi chiếu, dưới cả lăng kính lý luận lẫn thực tiễn sinh động, những khía cạnh về địa vị chính trị, pháp lý, sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân, vấn đề tăng cường bản chất giai cấp công nhân của Đảng trong bối cảnh hiện nay. Hội thảo cũng là dịp để đánh giá kết quả thực hiện những chủ trương, định hướng, giải pháp lớn về lao động việc làm, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, phát triển thị trường lao động; đổi mới chương trình đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao tay nghề chuyên môn, kỹ thuật; vấn đề tác phong, kỷ luật lao động, nâng cao năng suất lao động; hay vấn đề trí thức hóa công nhân… 

Đồng chí Nguyễn Đình Khang mong muốn, từ kết quả của hội thảo sẽ khơi gợi, hình thành một số giải pháp cơ bản, trọng tâm nhằm xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam hiện đại, lớn mạnh trong bối cảnh hiện nay. Trên cơ sở đó, hình thành một số kiến nghị với Đảng, Nhà nước về một số chủ trương, chính sách mang tính căn bản, có tính cách mạng, đột phá, nhằm tạo sức bật mạnh mẽ cho lực lượng lao động, xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam thực sự hiện đại, lớn mạnh, để sẵn sàng bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Phát biểu đề dẫn hội thảo, GS,TS Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương, khẳng định: sau gần 40 năm đổi mới, trong đó có hơn 15 năm thực hiện Nghị quyết 20-NQ/TW về tiếp tục xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, bốn năm thực hiện Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng, công tác xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam hiện đại, lớn mạnh đạt được những kết quả quan trọng. Giai cấp công nhân Việt Nam có sự phát triển mạnh mẽ về số lượng, chất lượng, bước đầu hình thành đội ngũ công nhân trí thức, có tay nghề, kỹ năng cao, đóng góp quan trọng vào sự phát triển kinh tế, xã hội của đất nước; đã phát huy vai trò tiên phong trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội, lực lượng đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, nòng cốt trong liên minh với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức dưới sự lãnh đạo của Đảng, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Trong bối cảnh hiện nay, để chủ động thích ứng với cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, Đảng đã ban hành các chủ trương, chính sách về đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, chuyển đổi mô hình tăng trưởng, cơ cấu lại nền kinh tế, chủ động và tích cực hội nhập quốc tế gắn với phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và xây dựng giai cấp công nhân hiện đại trong điều kiện mới. Trong Văn kiện XIII, Đảng ta xác định: “Xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam hiện đại, lớn mạnh; nâng cao bản lĩnh chính trị, trình độ học vấn, chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp, tác phong công nghiệp, kỷ luật lao động thích ứng với cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư”. Đây là một chủ trương rất quan trọng, đúng đắn và kịp thời, phù hợp với yêu cầu, điều kiện phát triển mới của đất nước trong bối cảnh thế giới đang thay đổi nhanh chóng, GS,TS Nguyễn Xuân Thắng chia sẻ.

Đồng chí Nguyễn Đình Khang, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Đảng đoàn, Chủ tịch Tổng LĐLĐVN khai mạc hội thảo

Xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam hiện đại, lớn mạnh, cùng dân tộc bước vào kỷ nguyên mới

Theo GS,TS Nguyễn Xuân Thắng, Việt Nam đang chuẩn bị tiến hành tổ chức đại hội Đảng các cấp, tiến tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng - Đại hội có tính chất bước ngoặt, đưa đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam; hướng tới kỷ niệm 100 năm ngày thành lập Đảng quang vinh, đội tiền phong của giai cấp công nhân Việt Nam, đại biểu trung thành cho lợi ích của giai cấp công nhân và toàn thể dân tộc. 

Để thực hiện được hai mục tiêu chiến lược 100 năm: Đến năm 2030, kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng, trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao và đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước, trở thành nước phát triển, thu nhập cao, giai cấp công nhân Việt Nam có sứ mệnh vô cùng quan trọng. Dự thảo Báo cáo chính trị trình Đại hội lần thứ XIV đã nêu ra các định hướng cơ bản để xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam trong kỷ nguyên phát triển mới thật sự trở thành động lực chính cho sự phát triển nhanh và bền vững đất nước, là giai cấp có thu nhập trung bình trong xã hội, có cuộc sống sung túc, hạnh phúc, vững vàng về phẩm chất chính trị, xứng đáng với vai trò là giai cấp lãnh đạo dân tộc đi lên chủ nghĩa xã hội.

Tại hội thảo, đồng chí Nguyễn Xuân Thắng đề nghị các nhà khoa học, các nhà quản lý, các đại biểu dự Hội thảo tập trung thảo luận làm rõ một số vấn đề sau: Cơ sở lý luận và thực tiễn về xây dựng giai cấp công nhân hiện đại, lớn mạnh trong kỷ nguyên phát triển mới, giai cấp công nhân qua 100 năm phát triển dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam. Tổng kết những quan điểm cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về giai cấp công nhân, xác định những luận điểm nào còn nguyên giá trị, những luận điểm nào cần bổ sung, phát triển cho phù hợp với yêu cầu của thời đại hiện nay; góp phần bổ sung, hoàn thiện lý luận về đường lối đổi mới của Đảng về giai cấp công nhân.

Cùng với đó, thảo luận và đánh giá kết quả thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước về xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam hiện đại, lớn mạnh. Đánh giá toàn diện, khách quan những thành tựu đạt được, những hạn chế, khó khăn, thách thức, phân tích tìm ra các nguyên nhân, nhất là các nguyên nhân chủ quan của các hạn chế. Thảo luận và dự báo xu hướng biến đổi, phát triển của giai cấp công nhân Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn năm 2045 từ đó, đề xuất giải pháp xây dựng giai cấp công nhân (GCCN) Việt Nam lớn mạnh, hiện đại, nâng cao năng lực tiếp cận, làm chủ khoa học và công nghệ trong cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, đặc biệt ở một số ngành, lĩnh vực then chốt như công nghiệp bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, công nghệ thông tin…

GS,TS Tạ Ngọc Tấn, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch thường trực Hội đồng Lý luận Trung ương phát biểu tại hội thảo

Sau 15 năm thực hiện Nghị quyết số 20-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá X về “Tiếp tục xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” và 10 năm thực hiện Kết luận số 79-KL/TW ngày 25/12/2013 của Bộ Chính trị (khóa XI) về tiếp tục thực hiện Nghị quyết 20-NQ/TW, đời sống vật chất, tinh thần của GCCN từng bước được nâng cao; việc làm ổn định; tiền lương, thu nhập được cải thiện; môi trường làm việc đảm bảo an toàn, vệ sinh, lao động; quan hệ lao động hài hòa, ổn định, tiến bộ, các cuộc tranh chấp lao động và ngừng việc tập thể giảm. Việc thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở ngày một tốt hơn; chế độ an sinh xã hội và phúc lợi xã hội phát triển. Công tác xây dựng đời sống văn hóa công nhân ở các KCN, KCX được quan tâm hơn; hệ thống thiết chế văn hóa ngày càng được tăng cường; các hoạt động, phong trào văn hóa, nghệ thuật, vui chơi, giải trí của công nhân phong phú, đa dạng. Đời sống văn hóa tinh thần của công nhân nhờ đó được cải thiện. Trình độ học vấn, kỹ năng nghề nghiệp; tác phong công nghiệp, ý thức tổ chức kỷ luật; nhận thức chính trị, pháp luật của GCCN chuyển biến tích cực, số lượng công nhân ưu tú được kết nạp đảng tăng. Giai cấp công nhân Việt Nam từng bước hiện đại, lớn mạnh góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế của đất nước, tác động đến các giai cấp, tầng lớp khác như nông dân, trí thức, doanh nhân hình thành thế hệ mới về công nhân nông nghiệp, kỹ sư nông nghiệp thúc đẩy nền công nghiệp nước ta phát triển theo hướng CNH, HĐH.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đã đạt được, thực tiễn cho thấy một số vấn đề tồn tại, cấp bách của công nhân lao động (CNLĐ) chưa giải quyết triệt để: ở một số nơi, CNLĐ còn phải làm việc với cường độ cao, tăng ca nhiều; môi trường, điều kiện làm việc chưa đảm bảo; nhà ở, trường học, nơi khám chữa bệnh, nơi sinh hoạt văn hóa, đời sống vật chất, tinh thần còn nhiều khó khăn, thiếu thốn; dân chủ tại doanh nghiệp còn hình thức; vai trò làm chủ của người lao động còn mờ nhạt; tranh chấp lao động và đình công, tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ. Tình trạng vi phạm pháp luật về bảo hiểm xã hội (BHXH), nợ đọng, trốn đóng BHXH vẫn còn tồn tại; vấn đề dịch chuyển, cạnh tranh lao động, biến đổi cơ cấu trong GCCN diễn biến phức tạp; công tác đào tạo nhân lực có nhiều bất cập, chất lượng giáo dục, đào tạo, nhất là giáo dục đại học và đào tạo nghề cải thiện còn chậm; trình độ ngoại ngữ, kỹ năng sống và làm việc trong môi trường đa văn hóa vẫn tiếp tục là thách thức đối với GCCN Việt Nam; tỷ lệ cán bộ trong hệ thống chính trị trưởng thành từ công nhân, công đoàn còn thấp, v.v.. 

Đồng chí Nguyễn Ngọc Hà, Phó Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản phát biểu tại hội thảo

PGS,TS Dương Trung Ý, Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh phát biểu tại hội thảo

TS Phạm Hoàng Hà, Viện trưởng Viện Chủ nghĩa xã hội khoa học, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh phát biểu tại hội thảo

Thực hiện đồng bộ các giải pháp xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam lớn mạnh, hiện đại

Với 22 tham luận của các chuyên gia, nhà khoa học trong và ngoài hệ thống công đoàn. Hội thảo diễn ra gồm 2 phiên: Phiên 1: Cơ sở lý luận, pháp lý về xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam hiện đại, lớn mạnh; Phiên 2: Thực trạng, những vấn đề đặt ra và giải pháp xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam hiện đại, lớn mạnh.

Tham luận tại hội thảo, các chuyên gia, nhà khoa học tập trung khẳng định, GCCN là lực lượng kết tinh trí tuệ, sức mạnh, bản lĩnh, tinh thần yêu nước, yêu lao động của dân tộc Việt Nam thời đại mới; là cơ sở chính trị - xã hội trọng tâm của Đảng và Nhà nước; là đội ngũ nòng cốt trong khối liên minh công - nông - trí thức và khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay, cần tiếp tục xây dựng GCCN Việt Nam ngày càng lớn mạnh, ưu việt theo quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh; phải giải quyết hài hòa cả lý luận và thực tiễn; tiếp tục làm rõ hơn, tư duy về một giai cấp hiện đại, mang tính chất của kỷ nguyên mới. Xây dựng GCCN có giá trị toàn cầu nhưng vẫn mang bản sắc văn hóa Việt Nam; giải quyết tốt mối quan hệ giữa giai cấp và dân tộc; giữa GCCN với Đảng và hệ thống chính trị (trong đó GCCN là giai cấp lãnh đạo thông qua Đảng tiền phong). Theo các tham luận, để xây dựng GCCN hiện đại, lớn mạnh thì cần phải đặt trong mối tương quan với mục tiêu phát triển đất nước, gắn với quá trình đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, đổi mới mô hình tăng trưởng kinh tế.

Quang cảnh hội thảo

Trước những hạn chế được nêu ra, các tham luận, ý kiến thảo luận thống nhất quan điểm, để xây dựng giai cấp công nhân hiện đại, lớn mạnh đáp ứng yêu cầu thực tiễn, trong đó cho rằng cần tiếp tục nghiên cứu hoàn thiện lý luận về GCCN trong điều kiện mới. Nâng cao hiệu quả tham gia xây dựng và thực hiện cơ chế, chính sách đối với GCCN; đẩy mạnh và nâng cao chất lượng đào tạo nghề; thực hiện tốt các chính sách, pháp luật và chăm lo, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng và nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho công nhân, v.v… Quan tâm bồi dưỡng ý thức chính trị, ý thức giai cấp, lòng tự hào, tự tôn dân tộc cho giai cấp công nhân; đổi mới công tác giáo dục chính trị, tư tưởng nhằm xây dựng và nâng cao ý thức chính trị cho công nhân; đổi mới tuyên truyền về hệ thống chính sách, pháp luật, chăm lo đời sống vật chất, tinh thần, văn hoá cho giai cấp công nhân; .. Nâng cao năng lực tiếp cận, làm chủ khoa học công nghệ của GCCN Việt Nam trong cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư; đổi mới mạnh mẽ tổ chức và hoạt động Công đoàn Việt Nam theo tinh thần Nghị quyết số 02-NQ/TW, ngày 12-6-2021 của Bộ Chính trị, v.v.. 

Tổng kết hội thảo, GS,TS Tạ Ngọc Tấn trân trọng cảm ơn các ý kiến phát biểu tâm huyết, trí tuệ chuyên sâu, thể hiện sự quan tâm của các nhà khoa học, các chuyên gia, các học giả đến GCCN Việt Nam. Đây là những căn cứ khoa học, lý luận và thực tiễn rất cần thiết để Đảng đoàn Tổng LĐLĐVN tham mưu, đề xuất Đảng, Nhà nước trong xây dựng chủ trương, chính sách liên quan đến GCCN. Đây cũng là tư liệu khoa học vô cùng quý giá để Tổng LĐLĐVN tiếp tục hoàn thiện báo cáo Tổng kết 15 năm triển khai Chương trình hành động 399/CTr-TLĐ, ngày 07/03/2008 của Ban Chấp hành Tổng LĐLĐVN thực hiện Nghị quyết số 20-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá X và 10 năm triển khai Kế hoạch số 23/KH-TLĐ, ngày 17/03/2014 của Tổng LĐLĐVN thực hiện Kết luận số 79-KL/TW ngày 25/12/2013 của Bộ Chính trị (khóa XI) về tiếp tục thực hiện Nghị quyết 20-NQ/TW. Đồng thời, đây là cơ sở để Tổng LĐLĐVN tiếp tục quyết tâm triển khai có hiệu quả các nhiệm vụ  tập hợp, đoàn kết, xây dựng GCCN Việt Nam ngày càng hiện đại, lớn mạnh đáp ứng yêu cầu của tình hình mới.

Kết quả của Hội thảo sẽ là cơ sở, tiền đề để Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh và Hội đồng Lý luận Trung ương tiếp tục củng cố và phát triển những vấn đề lý luận mới, sâu sắc về giai cấp công nhân Việt Nam; cũng như vai trò của tổ chức công đoàn với công tác xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập kinh tế quốc tế toàn diện và ngày càng sâu rộng; đồng thời đề xuất các giải pháp góp phần thực hiện thành công nhiệm vụ xây dựng giai cấp công nhân đến 2030 và tầm nhìn 2045 mà văn kiện Đại hội Đảng XIII đặt ra; đồng thời cung cấp thông tin, tư liệu phục vụ xây dựng Dự thảo Văn kiện Đại hội XIV của Đảng.

Các đại biểu tham dự hội thảo chụp ảnh chung