Tọa đàm “Phát triển bền vững tiểu vùng sông Mekong trong thế kỷ XXI: Thách thức và cơ hội đối với Việt Nam”

Chủ trì tọa đàm có TS Đào Ngọc Báu, Viện trưởng Viện Chính trị và Quan hệ quốc tế, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh và ông Timo Rinke, Trưởng Đại diện FES Việt Nam.

TS Đào Ngọc Báu, Viện trưởng Viện Chính trị và Quan hệ quốc tế phát biểu tại Tọa đàm

Tham dự tọa đàm có PGS,TS Hoàng Văn Nghĩa, Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế; PGS,TS. Nguyễn Văn Hậu, Phó Chánh Văn phòng, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh cùng các chuyên gia và nhà khoa học đến từ Học viện Báo chí và Tuyên truyền, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh.

Về phía các cơ quan Trung ương và địa phương, các viện nghiên cứu, dự tọa đàm có các đồng chí: TS Đoàn Trường Thụ, Vụ trưởng, Trưởng Ban Chính trị, Tạp Chí Cộng sản; đại diện Trường Chính trị tỉnh Hà Nam; đại diện UBND thị xã Kim Bảng; PGS,TS Hồ Việt Hạnh, nguyên Tổng Biên tập Tạp chí Nhân lực khoa học xã hội, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam; ThS Trần Thanh Hải, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu chiến lược, Học viện Ngoại giao; TS Nguyễn Minh Sáng, Viện trưởng Viện Chiến lược về trật tự, an toàn xã hội, Bộ Công an; TS Trương Quang Hoàn, Giám đốc, Trung tâm Nghiên cứu Đông Nam Á lục địa, Viện Nghiên cứu châu Á - Thái Bình Dương.

Ông Timo Rinke, Trưởng Đại diện FES Việt Nam phát biểu tại Tọa đàm

Phát biểu khai mạc tọa đàm, TS Đào Ngọc Báu, Viện trưởng Viện Chính trị và Quan hệ quốc tế, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh cho biết: Tiểu vùng sông Mê Kông là một không gian địa - kinh tế và địa - chính trị đặc biệt quan trọng. Dòng sông Mê Kông chảy qua sáu quốc gia, là nguồn sống của hàng trăm triệu cư dân, nơi giao thoa giữa truyền thống văn hóa và năng lực phát triển hiện đại. Trong nhiều thập kỷ qua, khu vực này đã trở thành điểm hội tụ của hợp tác phát triển, đồng thời cũng là nơi bộc lộ rõ nét các thách thức đa chiều của thời đại: từ cạn kiệt tài nguyên, mất cân bằng sinh thái, tác động ngày càng gay gắt của biến đổi khí hậu đến những xung đột lợi ích về nước, năng lượng và môi trường.

Đối với Việt Nam, quốc gia ở cuối nguồn của dòng sông Mê Kông, những tác động này càng trở nên rõ rệt. Đồng bằng sông Cửu Long, một trong những trung tâm nông nghiệp quan trọng nhất cả nước, đang đối mặt với nguy cơ suy giảm sản xuất, gia tăng di dân và biến đổi toàn diện về cơ cấu sinh kế. Những thách thức ấy đòi hỏi không chỉ có các chính sách ứng phó hiệu quả, mà quan trọng hơn là phải chủ động tham gia, đề xuất, dẫn dắt các sáng kiến hợp tác khu vực dựa trên nguyên tắc phát triển bền vững, hài hòa và tôn trọng lẫn nhau.

Theo TS Đào Ngọc Báu, phát triển bền vững trong bối cảnh Tiểu vùng Mê Kông là một yêu cầu toàn diện. Đó không chỉ là bài toán về tăng trưởng kinh tế đi đôi với bảo vệ môi trường, mà còn bao hàm cả công bằng xã hội, an ninh con người, ổn định chính trị và gắn kết khu vực do đó đòi hỏi sự chung tay giữa nhà nước, doanh nghiệp, cộng đồng, giới khoa học và các đối tác phát triển quốc tế; đồng thời yêu cầu một tầm nhìn chiến lược vượt qua lợi ích ngắn hạn và ranh giới quốc gia.

TS Đào Ngọc Báu kỳ vọng, thông qua tọa đàm, các vấn đề như an ninh nguồn nước, hợp tác xuyên biên giới, chuyển đổi mô hình phát triển, liên kết vùng và quản trị tài nguyên sẽ được phân tích sâu sắc, giúp mở rộng các cách tiếp cận đa ngành và toàn diện hơn cho các cơ quan chức năng, tổ chức phát triển và nhà nghiên cứu. 

Đại biểu tham luận tại Tọa đàm

Đại biểu tham luận tại Tọa đàm

Đại biểu tham luận tại Tọa đàm

Tọa đàm gồm 4 phiên: phiên 1. Sông Mekong và vấn đề phát triển bền vững của các quốc gia trong Tiểu vùng; phiên 2. Phát triển bền vững tại Tiểu vùng sông Mekong trên lĩnh vực an ninh và cơ sở hạ tầng: Cơ hội và thách thức đối với Việt Nam; phiên 3. Phát triển bền vững tại Tiểu vùng sông Mekong trên lĩnh vực kinh tế - xã hội: Cơ hội và thách thức đối với Việt Nam; phiên 4. Kiến nghị chính sách cho Việt Nam về phát triển bền vững tại Tiểu vùng sông Mekong.

Các tham luận và ý kiến phát biểu tại tọa đàm đã tập trung phân tích, làm rõ nhiều nội dung quan trọng liên quan đến phát triển bền vững trong không gian tiểu vùng, với trọng tâm là Tiểu vùng sông Mekong. Tiếp cận từ cả góc độ lý thuyết và thực tiễn, các tham luận đã làm rõ thực trạng phát triển bền vững tại Tiểu vùng sông Mekong; những thách thức mà tiểu vùng sông Mekong đang đối mặt, bao gồm biến đổi khí hậu, suy giảm nguồn nước, xâm nhập mặn, ô nhiễm môi trường, và các vấn đề liên quan đến quản lý tài nguyên nước và đề xuất hướng tiếp cận quản trị liên quốc gia, trong đó nhấn mạnh vai trò của Việt Nam.

Bên cạnh các thách thức, tọa đàm cũng thảo luận về những cơ hội phát triển bền vững cho tiểu vùng sông Mekong, như tiềm năng du lịch sinh thái, hợp tác kinh tế, và phát triển các ngành công nghiệp xanh. 

Tọa đàm cũng đề cập đến việc Việt Nam tham gia hợp tác phòng ngừa, ứng phó với các thách thức an ninh phi truyền thống trong khu vực; đánh giá thực trạng và xu hướng đầu tư cơ sở hạ tầng kết nối tiểu vùng; phân tích khả năng thúc đẩy liên kết kinh tế và cơ hội cho Việt Nam. Bên cạnh đó, các tham luận đã chỉ ra yêu cầu cấp thiết trong chuyển đổi mô hình kinh tế ở Tiểu vùng sông Mekong từ góc nhìn Việt Nam; nêu bật vai trò của nguồn nhân lực trong tiến trình phát triển bền vững, qua nghiên cứu trường hợp Việt Nam. Tọa đàm cũng làm rõ vai trò của hợp tác quốc tế trong thúc đẩy phát triển bền vững và đề xuất chính sách của Việt Nam nhằm thúc đẩy phát triển bền vững Tiểu vùng sông Mekong trong thế kỷ XXI.

Đại biểu chụp ảnh chung