Hội nghị xây dựng và triển khai thực hiện chương trình bồi dưỡng cán bộ cơ sở

Tham dự hội nghị có PGS,TS Nguyễn Duy Bắc, Phó Giám đốc Học viện; PGS,TS Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Giám đốc Học viện, Phó Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương cùng lãnh đạo các đơn vị trực thuộc và các Học viện khu vực.

Hội nghị được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến từ Trung tâm Học viện đến các Học viện Chính trị khu vực I, II,  III, IV.

PGS,TS Đoàn Minh Huấn, Uỷ viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện phát biểu tại hội nghị

Trước yêu cầu cấp thiết về nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cơ sở trong bối cảnh mới, thực hiện nhiệm vụ được giao, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh đã xây dựng và đề xuất triển khai Chương trình nâng cao năng lực thực thi nhiệm vụ đối với đội ngũ cán bộ cấp xã theo hướng đổi mới căn bản phương thức đào tạo, bám sát thực tiễn quản trị ở cơ sở. Chương trình được thiết kế trên cơ sở nhận diện rõ những áp lực ngày càng lớn đặt ra đối với cấp xã – cấp gần dân nhất, trực tiếp xử lý các vấn đề dân sinh, quản lý địa bàn, giữ ổn định xã hội, đồng thời tham gia sâu hơn vào phát triển kinh tế địa phương, chuyển đổi số, quản trị môi trường, văn hóa và xử lý các tình huống phức tạp phát sinh; khắc phục tình trạng nặng về lý thuyết, thiếu huấn luyện thao tác, kỹ năng xử lý tình huống và khả năng tổ chức thực hiện ở một số chương trình bồi dưỡng trước đây. 

Từ thực tiễn đó, Chương trình nâng cao năng lực thực thi nhiệm vụ đối với đội ngũ cán bộ cấp xã được xây dựng theo định hướng “lấy việc thật làm trung tâm”, chuyển mạnh từ truyền đạt kiến thức sang huấn luyện theo tình huống, trang bị công cụ, quy trình và phương pháp để học viên học xong có thể làm được việc ngay tại địa phương. Mục tiêu xuyên suốt là giúp cán bộ cấp xã nâng cao năng lực nhìn đúng vấn đề, lựa chọn đúng việc, xử lý đúng tình huống, đồng thời biết khai thác hiệu quả nguồn lực nội sinh, huy động nguồn lực bên ngoài và tổ chức thực hiện có kết quả trong điều kiện mới. 

Theo dự kiến, chương trình được cấu trúc theo ba trục năng lực lớn: phát triển kinh tế – xã hội địa bàn; nâng cao hiệu quả vận hành bộ máy cấp xã; và bảo đảm ổn định, nâng cao chất lượng đời sống người dân. Nội dung các chuyên đề tập trung vào những vấn đề “nóng”, “khó”, “mới” ở cơ sở như phát triển kinh tế hộ và doanh nghiệp bản địa, cải cách thủ tục hành chính, xử lý đất đai – giải phóng mặt bằng, quản trị môi trường, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong triển khai nhiệm vụ, cũng như nhận diện và xử lý các rủi ro mới về an ninh, an toàn xã hội, v.v.. 

Điểm nhấn của chương trình là phương pháp tổ chức đào tạo theo hướng gắn học với giải quyết trực tiếp bài toán thực tiễn của địa phương. Kết quả cuối khóa không chỉ là đánh giá học tập mà là các đề án hành động, quy trình xử lý công việc, công cụ quản trị có thể triển khai ngay tại cấp xã. Việc xây dựng chương trình được kỳ vọng sẽ góp phần tạo chuyển biến thực chất trong nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ cơ sở, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.

Quang cảnh hội nghị

Tại hội nghị, các đại biểu tập trung thảo luận yêu cầu đổi mới mạnh mẽ công tác bồi dưỡng cán bộ cấp xã theo hướng chuyển từ truyền thụ lý luận sang huấn luyện “thực chiến”, gắn trực tiếp với yêu cầu công việc ở cơ sở. Đây được xác định là nhiệm vụ trọng tâm của Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, triển khai theo chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm với mục tiêu năm 2026 là năm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cơ sở.

Các đại biểu thống nhất cho rằng, chương trình cần được thiết kế theo tinh thần giảm mạnh lý thuyết, tăng cường thực hành, tập trung vào ba trục nội dung chính gồm: phát triển (khai thông nguồn lực địa phương), vận hành (tháo gỡ các điểm nghẽn trong quản lý) và công nghệ (ứng dụng chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo nhằm nâng cao hiệu quả công vụ). Nội dung chương trình cần bảo đảm tính linh hoạt, thường xuyên cập nhật biến động của thực tiễn và cho phép địa phương lựa chọn chuyên đề phù hợp với đặc thù; đồng thời, tạo điều kiện để học viên nêu trực tiếp các vấn đề vướng mắc trong thực tiễn để được trao đổi, hướng dẫn xử lý ngay trong quá trình học.

PGS,TS Nguyễn Mạnh Hùng tham góp ý kiến tại hội nghị

Để xây dựng chương trình trúng và đúng, nhiều ý kiến nhấn mạnh yêu cầu phải đánh giá đúng nhu cầu bồi dưỡng theo từng nhóm đối tượng, xác định rõ các nội dung ưu tiên ở cấp xã; đồng thời tổ chức khảo sát diện rộng trên cả nước và ở từng địa phương. Đặc biệt, cần chú trọng xây dựng đội ngũ giảng viên có kinh nghiệm thực tiễn, tăng cường huy động chuyên gia, nhà quản lý tham gia giảng dạy theo hình thức thỉnh giảng hoặc kiêm chức. Việc xây dựng hệ thống tình huống điển hình, bài học thực tiễn (case study) sát với công việc cụ thể, có kịch bản giảng dạy rõ ràng, theo nhóm vấn đề xuyên suốt được coi là yếu tố then chốt bảo đảm chất lượng đào tạo.

Bên cạnh đó, các đại biểu đề nghị cần phân chia hợp lý các khối kiến thức, bảo đảm tính cốt lõi, tránh dàn trải; đồng thời xây dựng khung chương trình thống nhất nhưng có điều chỉnh theo đặc thù vùng, miền. Việc phân nhóm học viên, tăng cường cơ chế đồng kiến tạo tri thức trong xây dựng nội dung, phát triển đội ngũ giảng viên chất lượng và hoàn thiện cơ chế tài chính phù hợp cũng được xác định là những điều kiện quan trọng để triển khai hiệu quả chương trình. Các ý kiến thống nhất khẳng định, đổi mới công tác bồi dưỡng cán bộ cấp xã theo hướng “thực chiến” là bước đi cần thiết, góp phần nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ cơ sở, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Đại biểu tham góp ý kiến tại hội nghị

Đại biểu tham góp ý kiến tại hội nghị

Phát biểu kết luận hội nghị, PGS,TS Đoàn Minh Huấn, Uỷ viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện ghi nhận và đánh giá cao tinh thần thảo luận sôi nổi, bám sát yêu cầu thực tiễn của các đại biểu, với nhiều ý kiến sâu sắc, có giá trị đối với việc hoàn thiện chương trình. Đồng chí nhấn mạnh, việc đổi mới công tác bồi dưỡng, đào tạo cán bộ cấp xã cần được triển khai theo kết luận, chỉ đạo mới của Tổng Bí thư Tô Lâm, bảo đảm tính liên tục, kết hợp giữa đào tạo cơ bản, bồi dưỡng theo chức danh và bồi dưỡng cấp tốc, đáp ứng yêu cầu trước mắt và lâu dài.

Đồng chí khẳng định, cần xác định rõ tên gọi và định hướng chương trình theo hướng “tăng cường năng lực cán bộ cấp xã”, tránh nặng về trang bị kiến thức thuần túy dễ sa vào lý luận. Về tính chất, đây là lớp bồi dưỡng đặt trong tổng thể các loại hình đào tạo, nhưng tập trung vào những vấn đề “thực chiến”, nổi lên từ thực tiễn cơ sở; vừa là diễn đàn để cán bộ chia sẻ vướng mắc, vừa là cơ sở hình thành, hoàn thiện các chương trình bồi dưỡng tiếp theo. Nội dung phải hướng tới xử lý cả những tình huống lớn, phức tạp cũng như các vấn đề cụ thể, thường xuyên phát sinh ở địa bàn.

Đại biểu tham góp ý kiến tại hội nghị

Đồng chí Uỷ viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện yêu cầu chương trình cần được xây dựng thống nhất, giao cho Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh chủ trì, với sự tham mưu của các cơ quan liên quan, bảo đảm vừa giữ được tính thống nhất vừa đa dạng, linh hoạt đáp ứng yêu cầu cấp bách. Trong quá trình triển khai, cần đồng thời tiếp tục nghiên cứu, phát triển các chương trình khác. Nội dung chương trình phải tích hợp kiến thức đa ngành, liên ngành, lấy thực tiễn làm trung tâm. Về hình thức tổ chức, cần kết hợp linh hoạt giữa trực tiếp và trực tuyến; quy mô lớp học phải được xác định trên cơ sở khảo sát, đánh giá nhu cầu thực tế; tăng cường các phiên thảo luận, giải đáp vướng mắc. Việc tổ chức lớp học cần phân theo đối tượng, trong đó chú trọng nhóm cán bộ nòng cốt và các nhóm chuyên môn phù hợp.

PGS,TS Đoàn Minh Huấn cũng nhấn mạnh yêu cầu xây dựng hệ sinh thái đội ngũ giảng viên, chuyên gia và cố vấn đa dạng, trong đó giảng viên Học viện giữ vai trò nòng cốt, kết hợp với các chuyên gia có kinh nghiệm thực tiễn từ các bộ, ngành, địa phương. Quá trình tổ chức lớp học cần có kịch bản rõ ràng trước, trong và sau khóa học. Việc huấn luyện không chỉ dừng ở “cầm tay chỉ việc”, mà quan trọng hơn là giúp học viên phát hiện vấn đề và đề xuất phương án giải quyết.

Đại biểu tham góp ý kiến tại hội nghị

Về học viên, cần lựa chọn những cán bộ có khả năng đưa vấn đề thực tiễn vào lớp học để thảo luận, qua đó nâng cao tính thiết thực của chương trình. Trí tuệ nhân tạo (AI) được xác định là công cụ quan trọng, tích hợp trong toàn bộ quá trình tổ chức đào tạo, từ xây dựng tình huống đến hỗ trợ học tập và tổng hợp dữ liệu. Tài liệu bồi dưỡng cần được xây dựng theo từng mô-đun, có sự tham gia của giảng viên và chuyên gia; các tình huống điển hình sau khi hoàn thiện có thể phát triển thành cẩm nang phục vụ thực tiễn cho học viên.

Về nguồn lực, cần bảo đảm tính đúng, tính đủ, có cơ chế linh hoạt theo yêu cầu thực tiễn. Về tiến độ, đồng chí yêu cầu khẩn trương xây dựng kế hoạch, có văn bản gửi các tỉnh ủy để khảo sát nhu cầu, xác định khoảng trống năng lực, từ đó hoàn thiện dự thảo chương trình trên cơ sở khung sẵn có. Đồng thời, tăng cường phối hợp với các cơ quan chức năng để rà soát, hoàn thiện các quy định liên quan, bảo đảm chương trình được triển khai đồng bộ, hiệu quả.

PGS,TS Đoàn Minh Huấn tin tưởng, với sự chỉ đạo quyết liệt của Trung ương, sự chủ động của Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh và sự phối hợp chặt chẽ của các địa phương, chương trình bồi dưỡng cán bộ cấp xã theo hướng “thực chiến” sẽ sớm được triển khai hiệu quả, tạo chuyển biến rõ nét về năng lực đội ngũ cán bộ cơ sở, góp phần đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.