Tọa đàm khoa học “Xây dựng quyền lực mềm trong thế giới đa cực: Thực tiễn của thế giới và gợi mở cho Việt Nam”

Đồng chủ trì có TS Đào Ngọc Báu, Viện trưởng Viện Chính trị và Quan hệ quốc tế, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh và Ông Timo Rinke, Trưởng Đại diện FES Việt Nam.

Đoàn chủ trì tọa đàm

Tham dự tọa đàm có bà Nguyễn Thị Hà Giang, Quản lý chương trình, FES Việt Nam; GS,TS, Đại sứ Nguyễn Vũ Tùng, nguyên Giám đốc Học viện Ngoại giao; các đồng chí đại diện lãnh đạo các đơn vị thuộc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; cùng các nhà khoa học, chuyên gia đến từ Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Liên hiệp Các Tổ chức Hữu nghị Việt Nam, Học viện Ngoại giao, Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội), Trường Đại học VinUni, Học viện Báo chí và Tuyên truyền, Học viện Chính trị khu vực I và các Viện chuyên ngành thuộc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh.

Tọa đàm là hoạt động thiết thực góp phần cụ thể hóa việc nghiên cứu, triển khai các chủ trương của Đảng, đặc biệt là Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa và nâng cao vị thế quốc gia trong giai đoạn mới; là diễn đàn để các chuyên gia, nhà khoa học trao đổi, đánh giá bối cảnh, chia sẻ kinh nghiệm quốc tế và nhận diện các xu hướng mới, qua đó đề xuất các khuyến nghị thiết thực nhằm nâng cao vị thế, hình ảnh và sức hấp dẫn của Việt Nam trong thời gian tới.

Phát biểu khai mạc tọa đàm, PGS,TS Lê Hải Bình, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Giám đốc thường trực Học viện nhấn mạnh: thế giới đang bước vào giai đoạn chuyển đổi sâu sắc của cấu trúc quyền lực quốc tế, dịch chuyển mạnh mẽ từ đơn cực sang cục diện đa cực, đa trung tâm rõ nét hơn. Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn ngày càng gay gắt, cùng với những biến động khó lường về địa chính trị, khoa học công nghệ và các thách thức an ninh phi truyền thống, “quyền lực mềm” không còn là một khái niệm bổ trợ mà đã nổi lên như một công cụ cốt yếu giúp các quốc gia gia tăng ảnh hưởng, xác lập vị thế. Đặc biệt, sự bùng nổ của Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, chuyển đổi số và kinh tế xanh đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc định vị lại sức mạnh quốc gia và ảnh hưởng quốc tế trong trật tự thế giới mới.

PGS,TS Lê Hải Bình, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Giám đốc thường trực Học viện phát biểu khai mạc tọa đàm

Theo đồng chí, quyền lực mềm ngày nay không chỉ giới hạn ở văn hóa, giáo dục hay ngoại giao công chúng truyền thống mà đã mở rộng sang các lĩnh vực như mô hình phát triển, giá trị chính trị, truyền thông số, định chế phát triển khoa học công nghệ và năng lực dẫn dắt các sáng kiến toàn cầu. Tư duy về quyền lực mềm cũng có sự chuyển biến căn bản, từ việc chỉ đơn thuần “gia nhập” hay “tham gia” các cơ chế có sẵn sang “xây dựng và định hình” luật chơi, sẵn sàng đảm nhận vai trò nòng cốt, tiên phong trong các vấn đề phù hợp với lợi ích quốc gia. Trong bối cảnh đó, quyền lực mềm hiện đại ngày càng gắn liền với việc xây dựng hệ sinh thái văn hóa số, bảo vệ chủ quyền văn hóa trên không gian mạng và cạnh tranh về hệ giá trị giữa các quốc gia.

Định vị sức mạnh mềm của Việt Nam, PGS,TS Lê Hải Bình khẳng định, quyền lực mềm của Việt Nam được hình thành từ bản sắc văn hóa dân tộc, giá trị con người và những thành tựu của công cuộc đổi mới dưới sự lãnh đạo của Đảng từ năm 1986. Để hiện thực hóa khát vọng vươn mình của dân tộc trong kỷ nguyên mới, đồng chí cho rằng, cần có tầm nhìn chiến lược và các quyết sách đột phá với các vấn đề trọng tâm như nâng tầm tư duy về quyền lực mềm; đẩy mạnh ngoại giao văn hóa, hội nhập quốc tế; ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số để quảng bá hình ảnh quốc gia; đồng thời phát huy nội lực, lấy con người là trung tâm, chủ thể và động lực của sự phát triển.

Quang cảnh tọa đàm

Phát biểu đề dẫn tọa đàm, ông Timo Rinke, Trưởng đại diện FES Việt Nam khẳng định vai trò ngày càng nổi bật của quyền lực mềm. Trưởng đại diện FES Việt Nam cho rằng, trong bối cảnh thế giới đang chuyển dịch theo hướng đa cực, cùng với cạnh tranh chiến lược ngày càng gia tăng, sức mạnh của mỗi quốc gia không chỉ được đo bằng tiềm lực kinh tế hay quân sự, mà còn bởi khả năng tạo dựng niềm tin, sức hấp dẫn và năng lực kết nối quốc tế. Đối với Việt Nam, đây là vấn đề có ý nghĩa chiến lược lâu dài khi đất nước hội tụ nhiều lợi thế quan trọng như nền văn hóa giàu bản sắc, những thành tựu tích cực trong phát triển kinh tế – xã hội, chính sách đối ngoại rộng mở, cùng hình ảnh một quốc gia ổn định, năng động và đáng tin cậy.

Chia sẻ vinh dự được đồng hành cùng các đối tác Việt Nam trong hơn 35 năm qua thông qua các hoạt động đối thoại chính sách và hợp tác học thuật, ông Timo Rinke khẳng định, với nền tảng là một tổ chức chính trị của Đức liên kết với Đảng Dân chủ Xã hội Đức, FES có nhiều điểm tương đồng với Đảng Cộng sản Việt Nam và tin tưởng rằng các trao đổi tại tọa đàm sẽ đóng góp những ý tưởng có giá trị cho cả nghiên cứu và thực tiễn. 

Ông Timo Rinke, Trưởng đại diện FES Việt Nam phát biểu đề dẫn tọa đàm

Tọa đàm được tổ chức thành bốn phiên làm việc với nội dung phong phú, kết hợp chặt chẽ giữa lý luận và thực tiễn. Trong buổi sáng, phiên thứ nhất tập trung làm rõ cơ sở lý luận và sự biến đổi phương thức kiến tạo quyền lực mềm trong bối cảnh thế giới đa cực, với các tham luận về vấn đề lý luận và thực tiễn, tác động của cách mạng khoa học công nghệ và sự chuyển dịch phương thức cạnh tranh quyền lực mềm hiện nay. Phiên thứ hai đi sâu phân tích kinh nghiệm quốc tế, tiêu biểu là chiến lược thúc đẩy quyền lực mềm của Hoa Kỳ thông qua hệ sinh thái công nghệ toàn cầu và mô hình quyền lực mềm của Trung Quốc, qua đó gợi mở những vấn đề tham khảo cho Việt Nam.

Buổi chiều cùng ngày, Tọa đàm tiếp tục với hai phiên làm việc trọng tâm. Trong đó, phiên thứ ba tập trung phân tích xu hướng kiến tạo quyền lực mềm từ các chủ thể quốc tế, làm rõ vai trò của các quốc gia tầm trung và sự trỗi dậy của các nước phương Nam toàn cầu trong bối cảnh thế giới đa cực, kết hợp thảo luận chuyên sâu giữa các đại biểu. Phiên thứ tư đi vào các vấn đề chiến lược đối với Việt Nam, gồm đánh giá vị thế quyền lực mềm của Việt Nam trong ASEAN, nhận diện tiềm năng, nguồn lực và đề xuất định hướng, giải pháp phát triển đến năm 2030, tầm nhìn 2045.

Tại tọa đàm, các đại biểu đã thẳng thắn trao đổi, phản biện trên tinh thần khoa học, tập trung vào các vấn đề cốt lõi của từng tham luận; nhiều câu hỏi, kiến nghị được đặt ra và được giải đáp kịp thời, qua đó góp phần làm rõ hơn các luận cứ lý luận, kiểm chứng các nhận định từ thực tiễn quốc tế và trong nước. Các ý kiến thảo luận không chỉ dừng lại ở việc phân tích hiện trạng mà còn đi sâu đánh giá xu hướng vận động của quyền lực mềm trong bối cảnh thế giới đa cực, từ đó gợi mở những cách tiếp cận mới trong nhận diện nguồn lực, phương thức triển khai và cơ chế chính sách. Kết quả thảo luận đã góp phần bổ sung cơ sở khoa học và thực tiễn quan trọng cho việc hoạch định chiến lược phát huy quyền lực mềm của Việt Nam, đáp ứng yêu cầu phát triển và hội nhập trong giai đoạn mới.

Đại biểu trình bày tham luận tại tọa đàm

Đại biểu trình bày tham luận tại tọa đàm

Đại biểu phát biểu ý kiến tại tọa đàm

Các đại biểu chụp ảnh chung