Hội thảo khoa học cấp Bộ “Cơ sở lý luận và chính sách của Việt Nam về chuyển đổi số gắn với văn hóa công vụ, đạo đức nghề nghiệp trong khu vực công”

Đồng chủ trì có các đồng chí: PGS,TS Vũ Thị Phương Hậu, Viện trưởng Viện Văn hóa và Phát triển; PGS,TS Trần Quang Diệu, Giám đốc Trung tâm Công nghệ và Chuyển đổi số. Tham dự hội thảo có TS Trần Anh Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội khoa học Hành chính Việt Nam, nguyên Thứ trưởng Bộ Nội vụ, cùng các chuyên gia, nhà khoa học trong và ngoài Học viện.

Đoàn chủ trì hội thảo

Phát biểu đề dẫn hội thảo, PGS,TS Nguyễn Duy Bắc, Phó Giám đốc Học viện nhấn mạnh, cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và quá trình chuyển đổi số đang tạo ra những thay đổi căn bản, toàn diện trên mọi lĩnh vực của đời sống kinh tế, chính trị, xã hội; đặt ra yêu cầu cấp thiết phải đổi mới tư duy quản trị, phương thức hoạt động và xây dựng đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Theo PGS,TS Nguyễn Duy Bắc, đối với Việt Nam, chuyển đổi số được Đảng và Nhà nước xác định là công cụ chiến lược, khâu đột phá quan trọng nhằm xây dựng nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp, hướng tới hình thành chính phủ số, nền kinh tế số và xã hội số. Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị khóa XIII và Văn kiện Đại hội XIV của Đảng tiếp tục khẳng định đất nước đang bước vào kỷ nguyên phát triển mới – kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, trong đó chuyển đổi số được xác định là động lực quan trọng thúc đẩy đổi mới phương thức quản trị quốc gia, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý và xây dựng văn hóa công vụ trong khu vực công.

Khẳng định vai trò của chuyển đổi số trong khu vực công, PGS,TS Nguyễn Duy Bắc cho rằng, chuyển đổi số không chỉ đơn thuần là việc trang bị máy móc hay ứng dụng công nghệ thông tin vào xử lý công việc hành chính mà sâu xa hơn là quá trình đổi mới mô hình quản trị công, đòi hỏi sự thay đổi căn bản về tư duy, phương thức làm việc và văn hóa của đội ngũ cán bộ, công chức. Theo đó, đồng chí cho rằng, công nghệ số chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được vận hành bởi đội ngũ cán bộ có văn hóa số, kỹ năng số, năng lực số và được đặt trên nền tảng các chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp vững chắc.

PGS,TS Nguyễn Duy Bắc, Phó Giám đốc Học viện phát biểu đề dẫn hội thảo

Đánh giá thực tiễn xây dựng văn hóa công vụ và đạo đức nghề nghiệp trong điều kiện chuyển đổi số ở Việt Nam thời gian qua, PGS,TS Nguyễn Duy Bắc cho biết, sau hơn một thập niên triển khai, quá trình chuyển đổi số trong khu vực công đã đạt nhiều kết quả quan trọng; sự phát triển của hạ tầng số, các nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu, mô hình một cửa điện tử cùng nhiều ứng dụng công nghệ số đã góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, quản trị công, đồng thời từng bước hình thành những chuẩn mực mới về văn hóa công vụ trong khu vực công. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, thực tiễn cũng đặt ra nhiều điểm nghẽn, thách thức đối với việc xây dựng văn hóa công vụ và đạo đức nghề nghiệp dưới tác động ngày càng sâu rộng của công nghệ số.

Từ thực tiễn đó, để hội thảo đạt được kết quả thiết thực, PGS,TS Nguyễn Duy Bắc đề nghị các đại biểu tập trung làm rõ cơ sở lý luận về văn hóa công vụ theo tư tưởng Hồ Chí Minh trong bối cảnh mới; đánh giá thực trạng văn hóa công vụ và đạo đức nghề nghiệp dưới tác động của chuyển đổi số; phân tích những cơ hội, thách thức mà trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn (Big Data) đặt ra đối với hoạt động quản trị, điều hành trong khu vực công. Đồng thời, các ý kiến cần tập trung đề xuất các giải pháp đột phá về thể chế, xây dựng đội ngũ cán bộ liêm chính, chuyên nghiệp đáp ứng yêu cầu của thời đại số; tăng cường ứng dụng công nghệ trong đo lường, đánh giá, kiểm soát hành vi công vụ và phát huy vai trò giám sát của nhân dân đối với hoạt động của chính quyền số.

Quang cảnh hội thảo

Tại hội thảo, các đại biểu đã tập trung làm rõ nhiều vấn đề lý luận và thực tiễn về xây dựng văn hóa công vụ, đạo đức nghề nghiệp trong bối cảnh chuyển đổi số. Các ý kiến thống nhất rằng, chuyển đổi số không chỉ là quá trình đầu tư hạ tầng hay ứng dụng công nghệ mà cốt lõi là đổi mới mô hình quản trị, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của nền hành chính và chất lượng phục vụ nhân dân. Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ số tác động ngày càng sâu rộng đến quản trị công, yêu cầu đặt ra là phải đổi mới đồng bộ cả về tư duy quản trị, phương thức vận hành và chất lượng đội ngũ thực thi công vụ.

Nhiều tham luận nhấn mạnh, con người tiếp tục giữ vai trò trung tâm trong tiến trình chuyển đổi số. Do vậy, việc xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức đáp ứng yêu cầu thời đại số cần được đặt trong mối quan hệ chặt chẽ giữa năng lực chuyên môn, kỹ năng số với văn hóa công vụ và đạo đức nghề nghiệp. Các ý kiến cho rằng, công nghệ chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi gắn với đội ngũ có bản lĩnh chính trị, tinh thần trách nhiệm, ý thức kỷ luật và khả năng thích ứng với môi trường làm việc mới; đồng thời tránh tình trạng lệ thuộc vào công nghệ hoặc vận hành hình thức, máy móc trong môi trường số.

Đại biểu tham luận tại hội thảo

Đại biểu tham luận tại hội thảo

Các đại biểu cũng tập trung phân tích vai trò của dữ liệu và công nghệ số trong quản trị quốc gia, nhấn mạnh yêu cầu hoàn thiện thể chế, bảo đảm an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân và giữ vững chủ quyền số quốc gia.

Hội thảo ghi nhận những kết quả tích cực trong phát triển hạ tầng số, số hóa dịch vụ công và nâng cao tính minh bạch trong quản lý nhà nước; đồng thời cho rằng cần tiếp tục thúc đẩy liên thông dữ liệu, tăng cường phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị và hoàn thiện cơ chế quản trị nhằm nâng cao hiệu quả vận hành của nền hành chính số.

Các tham luận tại hội thảo cũng chỉ ra nhiều thách thức mới trong quá trình chuyển đổi số như nguy cơ phát sinh “tham nhũng số”, độc quyền dữ liệu, mất an toàn thông tin, khoảng cách số, chất lượng nguồn nhân lực chưa đồng đều và sự thiếu đồng bộ trong tổ chức thực hiện giữa các cấp, các ngành. Trước những yêu cầu đó, các đại biểu đề xuất tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý, nâng cao tính minh bạch, trách nhiệm giải trình, tăng cường bảo đảm an ninh mạng và phát huy vai trò giám sát của xã hội nhằm hạn chế các biểu hiện hành chính hóa, vô cảm trong môi trường số.

Từ các phân tích và trao đổi tại hội thảo, các đại biểu thống nhất cho rằng, trong giai đoạn tới, chuyển đổi số cần tiếp tục được thúc đẩy theo hướng lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm, ứng dụng hiệu quả các nền tảng số để nâng cao chất lượng cung ứng dịch vụ công. Trong tiến trình đó, văn hóa công vụ và đạo đức nghề nghiệp tiếp tục được xác định là nền tảng quan trọng bảo đảm hiệu quả quản trị, củng cố niềm tin xã hội và thúc đẩy phát triển bền vững trong kỷ nguyên số.

Các tham luận, ý kiến trao đổi và thảo luận tại hội thảo đã góp phần làm sáng tỏ nhiều vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến chủ đề nghiên cứu, đồng thời cung cấp thêm các luận cứ khoa học và thực tiễn quan trọng. Kết quả của hội thảo sẽ là cơ sở quan trọng để Ban Chủ nhiệm đề tài tiếp thu, nghiên cứu, bổ sung và hoàn thiện nội dung nghiên cứu, góp phần nâng cao chất lượng, giá trị khoa học và tính ứng dụng của đề tài trong thời gian tới.

Đại biểu tham luận tại hội thảo

Đại biểu tham luận tại hội thảo

Đại biểu tham luận tại hội thảo

Đại biểu tham luận tại hội thảo

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại hội thảo