Hội thảo khoa học “Phát triển lý luận về chủ nghĩa xã hội: Kinh nghiệm của Việt Nam và Trung Quốc”

PGS,TS Nguyễn Mạnh Hùng (phải) và GS Đổng Chấn Hoa chủ trì Hội thảo

Cùng chủ trì có GS Đổng Chấn Hoa, Trưởng Ban Nghiên cứu và Giảng dạy Chủ nghĩa xã hội khoa học, Trường Đảng Trung ương Trung Quốc.

Dự Hội thảo có các chuyên gia, nhà khoa học đến từ Hội đồng Lý luận Trung ương, các viện nghiên cứu chuyên ngành trực thuộc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Trường Đảng Trung ương Trung Quốc.

PGS,TS Nguyễn Mạnh Hùng phát biểu khai mạc Hội thảo

Phát biểu khai mạc Hội thảo, PGS,TS Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Giám đốc Học viện, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội đồng Lý luận Trung ương khẳng định, lý luận về chủ nghĩa xã hội là định hướng nền tảng tư tưởng – chính trị của Đảng Cộng sản Việt Nam; là cơ sở để hoạch định đường lối, xây dựng chính sách, tổ chức thực tiễn và củng cố niềm tin xã hội. Lý luận phải đi trước, vượt trước, dẫn đường; phải đi thẳng vào những vấn đề mới. Nếu lý luận chỉ đi sau để giải thích cái đã xong, chỉ tổng kết cái đã rõ, thì lý luận dễ mất vai trò dẫn dắt. Nhưng nếu lý luận muốn đi trước mà không có nền tảng, không có kiểm nghiệm thực tiễn, thì rất dễ rơi vào chủ quan, duy ý chí. Vì vậy, phát triển lý luận về chủ nghĩa xã hội đòi hỏi sự kết hợp giữa kiên định và sáng tạo, giữa nền tảng và mở đường, giữa tổng kết quá khứ, giải thích hiện tại và kiến tạo tương lai.

Theo PGS,TS Nguyễn Mạnh Hùng, quá trình phát triển lý luận về chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam không phát triển theo một con đường đơn tuyến, mà có thể khái quát một cách tương đối thành ba giai đoạn, đồng thời cũng là ba phương thức phát triển lý luận có quan hệ chặt chẽ với nhau: phát triển lý luận từ tổng hợp lý luận; phát triển lý luận từ thực tiễn; và phát triển lý luận từ tầm nhìn tương lai. Trong đó, phát triển lý luận từ tổng hợp lý luận là phương thức có ý nghĩa nền tảng. Đối với Việt Nam, phát triển lý luận về chủ nghĩa xã hội trước hết được đặt trên nền tảng chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; tiếp thu có chọn lọc tinh hoa tư tưởng của nhân loại. Ở phương diện này, phát triển lý luận không phải là lặp lại máy móc những kết luận có sẵn, mà là làm sáng tỏ quan hệ giữa tính phổ biến và tính đặc thù, giữa nguyên lý chung và điều kiện lịch sử cụ thể, giữa giá trị bền vững và yêu cầu bổ sung trong hoàn cảnh mới.

Quang cảnh Hội thảo

Về phát triển lý luận từ thực tiễn, PGS,TS Nguyễn Mạnh Hùng cho biết, đây là đặc điểm rất nổi bật của Việt Nam, nhất là trong thời kỳ đổi mới. Nhiều vấn đề lý luận lớn không phải được hình thành trước rồi áp đặt xuống thực tiễn, mà được nảy sinh từ chính đời sống hiện thực, từ những mô hình mới, cách làm mới, mâu thuẫn mới, thành công mới và cả những vấp váp, hạn chế trong tổ chức thực hiện. Trong khi, phát triển lý luận từ tầm nhìn tương lai là yêu cầu ngày càng cấp thiết. Đó là dự báo xu thế, nhận diện khả năng vận động dài hạn, xây dựng kịch bản, xác lập mục tiêu chiến lược và thiết kế hệ khái niệm cho tương lai mong muốn của chủ nghĩa xã hội.

Đồng chí Phó Giám đốc Học viện, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội đồng Lý luận Trung ương nhấn mạnh, lý luận về chủ nghĩa xã hội của Việt Nam không chỉ là sự kế thừa những giá trị đã được xác lập, cũng không chỉ là câu trả lời cho các vấn đề hiện tại, mà còn phải là năng lực mở đường cho tương lai, đòi hỏi phải hình dung sâu sắc hơn về tầm nhìn và định hướng phát triển đất nước trong 100 năm tới dưới sự lãnh đạo của Đảng.

Với ý nghĩa đó, PGS,TS Nguyễn Mạnh Hùng tin tưởng, Hội thảo khoa học “Phát triển lý luận về chủ nghĩa xã hội: Kinh nghiệm của Việt Nam và Trung Quốc” sẽ góp phần làm sâu sắc hơn nhận thức lý luận về chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, Trung Quốc, phục vụ thiết thực cho công tác nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn và hoạch định đường lối phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Đại biểu Trung Quốc tham luận Hội thảo

Đại biểu Việt Nam tham luận Hội thảo

Đại biểu Trung Quốc tham luận Hội thảo

Với tinh thần khoa học, thẳng thắn, cởi mở và trách nhiệm, các đại biểu tham dự Hội thảo thống nhất chung quan điểm cho rằng, việc so sánh kinh nghiệm Việt Nam và kinh nghiệm Trung Quốc cần được tiến hành trên tinh thần khoa học, khách quan, cầu thị: thấy rõ điểm chung trong mục tiêu xây dựng chủ nghĩa xã hội, đồng thời nhận diện rõ điều kiện riêng và con đường phát triển riêng của mỗi nước. 

Tại Hội thảo, tham luận của các chuyên gia, nhà khoa học Việt Nam và Trung Quốc đã đi sâu phân tích làm rõ hơn mối quan hệ giữa kế thừa và đổi mới trong phát triển lý luận về chủ nghĩa xã hội: cái gì là nguyên lý phải giữ vững, cái gì là nhận thức cần bổ sung, cái gì là cách hiểu cần vượt qua. Các đại biểu đối chiếu kinh nghiệm Việt Nam và Trung Quốc để phát hiện những vấn đề có tính quy luật trong xây dựng chủ nghĩa xã hội ở hai nước, đồng thời chia sẻ những kinh nghiệm về thực tiễn cải cách - đổi mới, thực tiễn địa phương, cơ sở, các mô hình cộng đồng, tổ chức - nơi những giá trị xã hội chủ nghĩa được kiểm nghiệm trong đời sống hằng ngày. 

Trên cơ sở đó, các chuyên gia, nhà khoa học tham dự Hội thảo tập trung trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm phát triển lý luận về chủ nghĩa xã hội từ tầm nhìn tương lai: chủ nghĩa xã hội trong thời đại trí tuệ nhân tạo, kinh tế số, xã hội dữ liệu, biến đổi khí hậu… cần được diễn đạt bằng hệ khái niệm nào, mô hình phát triển nào, phương thức quản trị nào? Các đại biểu cũng đi sâu thảo luận về việc tiếp tục hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong điều kiện chuyển đổi số quốc gia; vai trò của Nhà nước trong đổi mới quản trị quốc gia theo yêu cầu phát triển hiện đại, động lực tăng trưởng mới trong phát triển kinh tế Việt Nam thời kỳ chuyển đổi số, quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế và phát triển bền vững trong mô hình phát triển Việt Nam, bảo vệ môi trường gắn với phát triển bền vững ở Việt Nam hiện nay, đổi mới phương thức lãnh đạo, cầm quyền của Đảng trong điều kiện mới, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức Đảng hiện nay…

Đại biểu Trung Quốc tham luận Hội thảo

Đại biểu Việt Nam tham luận Hội thảo

Đại biểu hai bên chụp ảnh chung

---------------------

Trước đó, PGS,TS Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội đồng Lý luận Trung ương đã có buổi tiếp GS Đổng Chấn Hoa, Trưởng Ban Nghiên cứu và Giảng dạy Chủ nghĩa xã hội khoa học, Trường Đảng Trung ương Trung Quốc cùng Đoàn cán bộ, giảng viên Trường Đảng Trung ương Trung Quốc tại Học viện.

Tại buổi tiếp, hai bên đã trao đổi cụ thể về các nội dung hợp tác giữa Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Hội đồng Lý luận Trung ương và Trường Đảng Trung ương Trung Quốc, trong đó tập trung vào các hoạt động nghiên cứu, trao đổi lý luận, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, chia sẻ kinh nghiệm trong tổng kết lý luận và thực tiễn,…

PGS,TS Nguyễn Mạnh Hùng chủ trì buổi tiếp GS Đổng Chấn Hoa

PGS,TS Nguyễn Mạnh Hùng chủ trì buổi tiếp GS Đổng Chấn Hoa