Một số điểm mới của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng

Luật 2026 có nhiều nội dung điều chỉnh quan trọng, tác động trực tiếp đến công tác thi đua, khen thưởng trong các cơ quan, tổ chức, đơn vị. Luật sửa đổi, bổ sung đã góp phần hoàn thiện pháp luật về thi đua, khen thưởng trong triển khai thực hiện mô hình chính quyền địa phương 02 cấp; Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền tạo sự linh hoạt, chủ động, tự chịu trách nhiệm trong công tác thi đua, khen thưởng; Thể chế hóa 09 Nghị quyết trụ cột của Đảng để tạo đột phá phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới; Tháo gỡ một số vấn đề khó khăn, vướng mắc, bất cập trong triển khai thực hiện thời gian qua.

1. Sửa đổi, bổ sung nguyên tắc khi đua khen thưởng

Luật 2026 sửa đổi, bổ sung điểm c và điểm d khoản 2 Điều 5 Luật Thi đua, khen thưởng 2022(Luật 2022) như sau: Một hình thức khen thưởng có thể tặng nhiều lần cho một đối tượng; thành tích đến đâu khen thưởng đến đó. Không khen thưởng nhiều lần, nhiều hình thức cho một thành tích đạt được, trừ khen thưởng công trạng.

Luật 2026 khắc phục được hạn chế trước đó của Luật 2022  quy định “không khen thưởng nhiều lần, nhiều hình thức cho một thành tích đạt được”, không nêu loại trừ trường hợp khen thưởng công trạng, dẫn đến nhiều vướng mắc, bất cập cho trường hợp khen cao, vì phải lấy thành tích liên tục cho nhiều năm và phải đảm bảo điều kiện được khen khác.

Luật cũng quy định, chú trọng khen thưởng cá nhân, tập thể, hộ gia đình trực tiếp lao động, sản xuất, kinh doanh; cá nhân, tập thể công tác ở địa bàn biên giới, trên biển, hải đảo, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; cá nhân, tập thể có thành tích tiêu biểu mang lại hiệu quả thiết thực vì lợi ích chung, đi đầu trong ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.

2. Sửa đổi, bổ sung quy định về hiện vật khen thưởng

Luật 2026 sửa đổi, bổ sung Điều 12 Luật 2022 tại khoản 3 Điều 1 như sau:

- Hiện vật khen thưởng là sản phẩm đặc biệt, được Nhà nước bảo hộ để tặng cho tập thể, hộ gia đình, tặng hoặc truy tặng cho cá nhân khi được cấp có thẩm quyền quyết định khen thưởng, gồm huân chương, huy chương; huy hiệu của danh hiệu vinh dự nhà nước, danh hiệu “Chiến sĩ thi đua toàn quốc”; kỷ niệm chương; bằng, cờ, giấy khen của các danh hiệu thi đua và hình thức khen thưởng.

- Thủ tướng Chính phủ quy định mẫu, màu sắc, số sao, số vạch cho từng loại, hạng huân chương, huy chương, huy hiệu của danh hiệu vinh dự nhà nước, danh hiệu “Chiến sĩ thi đua toàn quốc”, kỷ niệm chương; chất liệu, kích thước các loại huân chương, huy chương, huy hiệu của danh hiệu vinh dự nhà nước, danh hiệu “Chiến sĩ thi đua toàn quốc”, kỷ niệm chương; khung, bằng, cờ, giấy khen; hộp đựng huân chương, huy chương, huy hiệu, kỷ niệm chương; khung bằng khen; hộp đựng khung bằng khen của các danh hiệu thi đua và hình thức khen thưởng; thủ tục cấp đổi, cấp lại hiện vật khen thưởng của các danh hiệu thi đua và hình thức khen thưởng thuộc thẩm quyền của Chủ tịch nước, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ.

- Bộ, ban, ngành, tỉnh, trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình, quy định chi tiết, hướng dẫn thủ tục cấp đổi, cấp lại hiện vật khen thưởng của các danh hiệu thi đua và hình thức khen thưởng thuộc thẩm quyền của Bộ, ban, ngành, tỉnh và của cơ quan, tổ chức, đơn vị thuộc Bộ, ban, ngành, tỉnh.”.

Luật 2026 sửa đổi theo hướng quy định cụ thể hơn về hiện vật khen thưởng, bao gồm: Chủng loại hiện vật; Quy chuẩn mẫu mã; Cơ chế cấp đổi, cấp lại; Thẩm quyền hướng dẫn thực hiện, góp phần chuẩn hóa hệ thống hiện vật khen thưởng; tăng tính trang trọng, thống nhất; bảo đảm giá trị pháp lý và giá trị lưu niệm của hiện vật khen thưởng.

3. Sửa đổi, bổ sung quy định Danh hiệu “Chiến sĩ thi đua toàn quốc”; Danh hiệu chiến sĩ thi đua Bộ, ban, ngành, tỉnh; Danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở”

Luật 2026 sửa đổi, bổ sung Điều 21 Luật 2022 tại khoản 5 Điều 1 như sau:

“1. Danh hiệu “Chiến sĩ thi đua toàn quốc” để tặng cho cá nhân đạt các tiêu chuẩn sau đây:

a) Có thành tích xuất sắc tiêu biểu được lựa chọn trong số những cá nhân có 02 lần liên tục được tặng danh hiệu chiến sĩ thi đua Bộ, ban, ngành, tỉnh;

b) Có sáng kiến đã được áp dụng hiệu quả và có khả năng nhân rộng trong toàn quốc hoặc có nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được đánh giá hiệu quả theo quy định của pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, có phạm vi ảnh hưởng trong toàn quốc hoặc mưu trí, sáng tạo trong chiến đấu, phục vụ chiến đấu có phạm vi ảnh hưởng trong toàn quốc.

2. Người đứng đầu Bộ, ban, ngành, tỉnh xem xét, công nhận hiệu quả và khả năng nhân rộng trong toàn quốc của sáng kiến; xem xét, công nhận phạm vi ảnh hưởng trong toàn quốc của nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.”

Luật 2026 sửa đổi, bổ sung Điều 22 Luật 2022 tại Khoản 6, Điều 1 như sau:

1. Danh hiệu chiến sĩ thi đua Bộ, ban, ngành, tỉnh để tặng cho cá nhân đạt các tiêu chuẩn sau đây:

a) Có thành tích xuất sắc tiêu biểu được lựa chọn trong số những cá nhân có 03 lần liên tục được tặng danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở”;

b) Có sáng kiến đã được áp dụng hiệu quả và có khả năng nhân rộng trong Bộ, ban, ngành, tỉnh hoặc có nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được đánh giá hiệu quả theo quy định của pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, có phạm vi ảnh hưởng trong Bộ, ban, ngành, tỉnh hoặc mưu trí, sáng tạo trong chiến đấu, phục vụ chiến đấu có phạm vi ảnh hưởng trong toàn quân hoặc toàn lực lượng Công an nhân dân.

2. Người đứng đầu Bộ, ban, ngành, tỉnh xem xét, công nhận hiệu quả và khả năng nhân rộng trong Bộ, ban, ngành, tỉnh của sáng kiến; xem xét, công nhận phạm vi ảnh hưởng trong Bộ, ban, ngành, tỉnh của nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Bộ trưởng Bộ Công an xem xét, công nhận sự mưu trí, sáng tạo trong chiến đấu, phục vụ chiến đấu có phạm vi ảnh hưởng trong toàn quân hoặc toàn lực lượng Công an nhân dân.”.

Luật 2026 sửa đổi, bổ sung Điều 23 Luật 2022 tại khoản 7 Điều 1 như sau: 

“1. Danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở” để tặng cho cá nhân đạt một trong các tiêu chuẩn sau đây:

a) Được đánh giá hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ;

b) Đạt tiêu chuẩn danh hiệu “Lao động tiên tiến” hoặc “Chiến sĩ tiên tiến” và có sáng kiến được cơ sở công nhận;

c) Đạt tiêu chuẩn danh hiệu “Lao động tiên tiến” hoặc “Chiến sĩ tiên tiến” và có nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được đánh giá hiệu quả theo quy định của pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo;

d) Đạt tiêu chuẩn danh hiệu “Lao động tiên tiến” hoặc “Chiến sĩ tiên tiến” và mưu trí, sáng tạo trong chiến đấu, phục vụ chiến đấu được đơn vị công nhận.

2. Chính phủ quy định tỷ lệ xét tặng danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở” quy định tại các điểm b, c và d khoản 1 Điều này.”.

4. Sửa đổi, bổ sung quy định Danh hiệu xã, phường, đặc khu tiêu biểu

Luật 2026 sửa đổi, bổ sung khoản 1 Điều 29 Luật 2022 tại khoản 8 Điều 1 như sau:

“1. Danh hiệu xã, phường, đặc khu tiêu biểu được xét tặng hằng năm cho xã, phường, đặc khu có thành tích tiêu biểu trong phong trào thi đua cấp tỉnh và đạt các tiêu chuẩn sau đây:

a) Thực hiện tốt các nhiệm vụ kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội được giao;

b) Đời sống kinh tế ổn định và từng bước phát triển;

c) Đời sống văn hóa, tinh thần lành mạnh, phong phú;

d) Môi trường an toàn, thân thiện, cảnh quan sạch đẹp;

đ) Chấp hành tốt chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước;

e) Sự hài lòng của tổ chức, cá nhân đối với hoạt động của chính quyền địa phương”.

5. Sửa đổi tiêu chuẩn tặng Bằng khen của Bộ, ban, ngành, tỉnh

Luật 2026 sửa đổi, bổ sung Điều 74 Luật 2022 tại điểm a, b - khoản 18 Điều 1 như sau:

Bằng khen của Bộ, ban, ngành, tỉnh để tặng hoặc truy tặng cho cá nhân gương mẫu chấp hành tốt chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và đạt một trong các tiêu chuẩn sau đây:

- Có thành tích xuất sắc được bình xét trong các phong trào thi đua do Bộ, ban, ngành, tỉnh phát động;

- Lập được nhiều thành tích hoặc thành tích đột xuất, có phạm vi ảnh hưởng ở một trong các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của Bộ, ban, ngành, tỉnh;

- Có đóng góp vào sự phát triển kinh tế - xã hội; quốc phòng, an ninh, đối ngoại; ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; công tác xã hội, từ thiện nhân đạo;

- Có 02 lần liên tục trở lên đến thời điểm đề nghị được tặng danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở” hoặc có 02 năm liên tục trở lên đến thời điểm đề nghị được công nhận hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ;

- Công nhân, nông dân, người lao động lập được nhiều thành tích trong lao động, sản xuất, có phạm vi ảnh hưởng trong địa bàn cấp xã, cơ quan, đơn vị, tổ chức, doanh nghiệp.

6. Sửa đổi, bổ sung quy định về thẩm quyền khen thưởng

Luật 2026 sửa đổi, bổ sung một số khoản Điều 80 Luật 2022 tại khoản 23 Điều 1 như sau:

a) Sửa đổi, bổ sung khoản 1 như sau:

“1. Thủ trưởng cơ quan, tổ chức, đơn vị có tư cách pháp nhân thuộc Bộ, ban, ngành, Thủ trưởng cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và tương đương quyết định tặng danh hiệu “Tập thể lao động tiên tiến”, “Chiến sĩ thi đua cơ sở”, “Lao động tiên tiến” và giấy khen. Thủ trưởng cơ quan, đơn vị có tư cách pháp nhân thuộc cơ quan, đơn vị có tư cách pháp nhân thuộc Bộ, ban, ngành tặng giấy khen.”;

b) Sửa đổi, bổ sung khoản 3 như sau:

“3. Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã quyết định tặng danh hiệu thôn, tổ dân phố văn hóa, “Gia đình văn hóa”, “Tập thể lao động tiên tiến”, “Chiến sĩ thi đua cơ sở”, “Lao động tiên tiến” và giấy khen.”;

c) Bổ sung khoản 6 vào sau khoản 5 như sau:

“6. Chính phủ quy định thẩm quyền tặng giấy khen của cơ quan, đơn vị có tư cách pháp nhân thuộc cơ quan, đơn vị có tư cách pháp nhân thuộc Bộ, ban, ngành.”.

Luật 2026 giao Chính phủ quy định thẩm quyền tặng giấy khen của các cơ quan, đơn vị có tư cách pháp nhân thuộc Bộ, ban, ngành nhằm phù hợp với mô hình tổ chức bộ máy sau sắp xếp, tinh gọn. Quy định này giúp giảm thủ tục trung gian, bảo đảm khen thưởng kịp thời, sát thực tế và nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, đơn vị. Đồng thời, quy định theo hướng giao Chính phủ hướng dẫn cũng tạo sự linh hoạt, phù hợp với đặc thù tổ chức đa dạng của các bộ, ngành hiện nay.

7. Tăng số lượng giải thưởng/danh hiệu của hình thức khen thưởng khác trong phạm vi toàn quốc của cơ quan, tổ chức

Luật 2026 sửa đổi, bổ sung khoản 2 Điều 81 Luật 2022 tại khoản 22 Điều 1 như sau:

Doanh nhân, doanh nghiệp và tổ chức kinh tế khác có đóng góp vào sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước được xét tôn vinh và trao tặng danh hiệu, giải thưởng. Việc xét tôn vinh và trao tặng danh hiệu, giải thưởng thực hiện theo các nguyên tắc sau đây:

- Việc xét tặng và công bố các danh hiệu, giải thưởng phải được tổ chức công khai, khách quan, công bằng, bình đẳng, trên cơ sở tự nguyện của doanh nhân, doanh nghiệp, tổ chức kinh tế khác, bảo đảm không trái với các quy định của Luật này và quy định khác của pháp luật có liên quan;

- Mỗi cơ quan, tổ chức chỉ được tổ chức tối đa 03 giải thưởng hoặc danh hiệu có phạm vi toàn quốc. Tên gọi, nội dung của danh hiệu, giải thưởng phải phù hợp với chức năng, nhiệm vụ, lĩnh vực quản lý, hoạt động của cơ quan, tổ chức theo quy định của pháp luật.

Như vậy, quy định mới cũng mở rộng không gian khuyến khích đối với khu vực doanh nghiệp. Số lượng giải thưởng cấp quốc gia dành cho doanh nhân, doanh nghiệp được đề xuất tăng từ tối đa 2 lên tối đa 3 giải.

Ngoài ra, Luật 2026 cũng sửa đổi, bổ sung quy định về tặng Kỷ niệm chương và thay thế một số cụm từ tại Luật 2022.

Luật 2026 có hiệu lực từ ngày 01/10/2026

Xem chi tiết Luật 2026 tại: https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Bo-may-hanh-chinh/Luat-Thi-dua-khen-thuong-sua-doi-2026-so-06-2026-QH16-704653.aspx