Hội thảo khoa học “Thực tiễn vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền 3 cấp – Những vấn đề đặt ra”

Quang cảnh tại Hội thảo

Đồng chí Hoàng Trung Dũng, Uỷ viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Trưởng ban thường trực Ban Tổ chức Trung ương và PGS,TS Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Phó Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương đồng chủ trì Hội thảo.

Dự Hội thảo có các đồng chí Uỷ viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Uỷ viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng; lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương và địa phương; các chuyên gia, nhà khoa học.

“Khẳng định tính đúng đắn của chủ trương đổi mới”

Phát biểu khai mạc Hội thảo, PGS,TS Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Phó Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương khẳng định, nhìn lại một năm qua, việc triển khai mô hình tổ chức tổng thể mới của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền 03 cấp đã đạt được những kết quả hết sức quan trọng, khẳng định tính đúng đắn của chủ trương đổi mới. Tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị được sắp xếp theo hướng tinh gọn, giảm tầng nấc trung gian, tăng liên thông, đề cao trách nhiệm của từng cấp, từng cơ quan, đơn vị; qua đó rút ngắn quy trình xử lý công việc, giảm chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp. Việc sắp xếp đơn vị hành chính đã mở ra những không gian phát triển mới, tạo điều kiện để chính quyền địa phương chủ động hơn trong quản lý, điều hành và tổ chức thực hiện nhiệm vụ. Trên nền tảng đó, mô hình quản trị quốc gia, mô hình quản trị địa phương từng bước được đổi mới theo hướng kiến tạo và phục vụ phát triển.

PGS,TS Nguyễn Mạnh Hùng phát biểu khai mạc Hội thảo

PGS,TS Nguyễn Mạnh Hùng cho biết, tuy thời gian một năm chưa đủ dài để mô hình mới có thể đi vào hoạt động đồng bộ, thông suốt; song thực tiễn vận hành thời gian qua cũng cho thấy một số vấn đề khó khăn, hạn chế. Việc phân định chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền giữa Trung ương, cấp tỉnh và cấp xã có nơi còn chưa thật rõ; có nhiệm vụ đã chuyển giao nhưng nguồn lực, nhân lực, dữ liệu, cơ sở vật chất chưa chuyển kịp hoặc chưa tương xứng. Cấp xã đang đứng trước áp lực rất lớn: địa bàn rộng hơn, dân số lớn hơn, nhiệm vụ nhiều hơn, yêu cầu phục vụ cao hơn, trong khi năng lực cán bộ, hạ tầng số, trụ sở, trang thiết bị ở một số nơi còn bất cập. Quy trình phối hợp chưa thật thông suốt; vẫn có việc phải xin ý kiến nhiều lần, có việc chưa rõ đầu mối chịu trách nhiệm cuối cùng. Trong khi, chuyển đổi số và dữ liệu dùng chung chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu vận hành.

Trên cơ sở đó, PGS,TS Nguyễn Mạnh Hùng đề nghị các đại biểu tham dự Hội thảo tập trung trao đổi, thảo luận và đánh giá toàn diện kết quả và hiệu quả thực chất của việc sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy; mức độ giảm đầu mối, tinh giản tầng nấc, phân định lại chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, trách nhiệm; chất lượng vận hành của mô hình mới trên các phương diện: sự thông suốt trong chỉ đạo, điều hành; hiệu quả phối hợp giữa các cấp, các ngành; mức độ phục vụ nhân dân, doanh nghiệp; từ đó nhận diện rõ những điểm nghẽn lớn trong vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền 3 cấp; chia sẻ những mô hình tốt, cách làm hay, đề xuất, kiến nghị các giải pháp cụ thể để tiếp tục hoàn thiện mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền 3 cấp trong thời gian tới.

Những vấn đề đặt ra từ thực tiễn vận hành

Với tinh thần trách nhiệm và tâm huyết, các đại biểu tham dự thống nhất cho rằng, việc triển khai mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền 03 cấp là bước đi quan trọng nhằm cụ thể hoá các chủ trương, quan điểm của Đảng về xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, bền vững đất nước và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng. Đây không chỉ là sự điều chỉnh về mặt tổ chức, mà còn là sự đổi mới toàn diện về tư duy quản trị, phương thức lãnh đạo, điều hành, cơ chế vận hành và trách nhiệm giải trình của từng cấp, từng ngành trong hệ thống chính trị.

Đại biểu tham luận tại Hội thảo

Đại biểu tham luận tại Hội thảo

Các tham luận đều khẳng định, sau 01 năm vận hành, mô hình mới đã góp phần thúc đẩy quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn hơn, giảm tầng nấc trung gian, nâng cao tính chủ động của chính quyền địa phương, từng bước nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp, đồng thời tạo động lực cho đổi mới phương thức lãnh đạo, quản lý và điều hành trong toàn hệ thống chính trị. Các địa phương, đơn vị đã chú trọng hơn đến quản trị theo hướng dựa trên dữ liệu, ứng dụng công nghệ số, chuẩn hóa quy trình. Thực hiện chủ trương đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, Chính phủ đã chỉ đạo rà soát toàn diện các quy định pháp luật có liên quan. Đến nay đã có 156/339 văn bản được sửa đổi, bổ sung (đạt 46,01%), tương ứng 779/1.582 nội dung đã được điều chỉnh. Kết quả này cho thấy sự chủ động, quyết tâm của Chính phủ và các bộ, ngành Trung ương. Song quá trình vận hành mô hình mới vẫn đang trong giai đoạn hoàn thiện và tiếp tục cần được theo dõi, tổng kết, đánh giá một cách toàn diện, khách quan và khoa học.

Nhiều tham luận đã chỉ ra những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực tiễn, nhất là những điểm nghẽn, bất cập về thể chế, cơ chế phối hợp, sự chồng chéo trong một số quy định liên quan đến chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền giữa các cấp, các ngành và giữa các cơ quan trong hệ thống chính trị. Các ý kiến nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục đẩy mạnh phân cấp, phân quyền theo hướng thực chất hơn, rõ trách nhiệm hơn và hiệu quả hơn. Phân cấp, phân quyền cần được thực hiện đồng bộ với phân bổ nguồn lực, ngân sách, biên chế, nhân lực và các điều kiện bảo đảm thực hiện. Đồng thời, phải tăng cường cơ chế kiểm tra, giám sát, kiểm soát quyền lực và trách nhiệm giải trình nhằm bảo đảm tính thống nhất của nền hành chính quốc gia và hiệu lực quản lý nhà nước.

Đại biểu tham luận tại Hội thảo

Đại biểu tham luận tại điểm cầu trực tuyến

Về đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức trong bối cảnh mô hình tổ chức mới, Hội thảo khẳng định, yếu tố con người là nhân tố quyết định sự thành công của quá trình đổi mới. Vì vậy, cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ công tác cán bộ; xây dựng đội ngũ cán bộ, nhất là đội ngũ cán bộ cơ sở có bản lĩnh chính trị vững vàng, năng lực quản trị hiện đại, tư duy đổi mới sáng tạo, khả năng thích ứng với môi trường số và yêu cầu phát triển mới của đất nước. Các đại biểu cũng đặc biệt quan tâm đến nội dung chuyển đổi số và xây dựng nền quản trị số, vấn đề nguồn lực và ngân sách. Việc giao nhiệm vụ phải đi đôi với giao quyền hạn, giao nguồn lực và trách nhiệm. Các cơ chế tài chính, đầu tư công, phân bổ ngân sách cần tiếp tục được rà soát, điều chỉnh theo hướng tạo điều kiện để địa phương chủ động hơn trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ được giao.

“Cần tiếp tục được tổng kết, đánh giá, hoàn thiện”

Phát biểu kết luận Hội thảo, đồng chí Hoàng Trung Dũng, Uỷ viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Trưởng ban thường trực Ban Tổ chức Trung ương ghi nhận và đánh giá cao các ý kiến tham luận, phát biểu, trao đổi tâm huyết và trách nhiệm của các đại biểu tham dự.

Đồng chí Hoàng Trung Dũng cho biết, mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền 03 cấp đã đạt được kết quả bước đầu rất quan trọng. Tuy nhiên, đây là vấn đề lớn, khó, tác động sâu rộng đến toàn bộ hệ thống chính trị, đến hoạt động của chính quyền các cấp và đời sống của nhân dân, nên cần tiếp tục được tổng kết, đánh giá, hoàn thiện với tinh thần cầu thị, khoa học, thực chất. Ban Tổ chức Hội thảo sẽ tiếp thu, tổng hợp đầy đủ các tham luận và ý kiến phát biểu tại Hội thảo để báo cáo Ban Chỉ đạo tổng kết Trung ương tham mưu Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Ban Chấp hành Trung ương tiếp tục hoàn thiện mô hình tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị trong thời gian tới.

Đồng chí Hoàng Trung Dũng phát biểu kết luận Hội thảo

Theo đồng chí Hoàng Trung Dũng, việc tổng kết phải bám sát tinh thần chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước. Theo đó yêu cầu phải đánh giá toàn diện, thực chất các nội dung: (1) kết quả sắp xếp, tinh giản tổ chức bộ máy; (2) số lượng đầu mối, tổ chức sau sắp xếp; (3) việc quản lý, sử dụng, xử lý trụ sở, tài sản; (4) kết quả thực hiện nhiệm vụ phân cấp, phân quyền; (5) chất lượng, hiệu quả vận hành của mô hình mới; (6) năng lực lãnh đạo, cầm quyền của Đảng; (7) năng lực quản lý, điều hành của Nhà nước; (8) năng lực vận động nhân dân của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể; (9) năng lực tổ chức thực hiện của đội ngũ cán bộ trong hệ thống chính trị; (10) hiệu quả phục vụ nhân dân và doanh nghiệp.

Đồng thời, tiếp tục rà soát, hoàn thiện thể chế, bảo đảm sự đồng bộ giữa chủ trương của Đảng với pháp luật của Nhà nước; rà soát lại các nhiệm vụ phân cấp, phân quyền; bảo đảm các điều kiện cần thiết để cấp xã vận hành hiệu quả; tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp, nhất là cán bộ cơ sở, đáp ứng yêu cầu mô hình mới; xử lý hiệu quả tài sản, cơ sở vật chất, phương tiện sau sắp xếp; giao địa phương chủ động quyết định những vấn đề sát thực tiễn, đi đôi với kiểm tra, giám sát; đẩy nhanh chuyển đổi số toàn diện trong hệ thống chính trị; tiếp tục nghiên cứu mô hình tổ chức đảng trong các tập đoàn, tổng công ty, ngân hàng thương mại nhà nước và các đơn vị có tính chất đặc thù; tiếp tục hoàn thiện cơ chế phối hợp, kiểm tra, giám sát và trách nhiệm giải trình./.