Hội thảo khoa học quốc tế: “Nền kinh tế độc lập, tự chủ: sáng kiến của Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào và bài học kinh nghiệm của Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam”.

Diễn đàn khoa học cụ thể hóa quan hệ đặc biệt Việt Nam – Lào

Hội thảo là hoạt động hợp tác nghiên cứu lý luận thường niên giữa bốn cơ quan nghiên cứu, đào tạo lý luận hàng đầu của hai nước, được tổ chức luân phiên nhằm cụ thể hóa mối quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt và hợp tác toàn diện, gắn kết chiến lược giữa hai Đảng, hai Nhà nước; đồng thời là diễn đàn cung cấp luận cứ khoa học vững chắc cho việc hoạch định chính sách phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ của mỗi quốc gia trong kỷ nguyên mới.

PGS,TS Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh phát biểu khai mạc hội thảo

Tham dự và chủ trì hội thảo có các đồng chí: PGS,TS Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; TS Anouphap Tounalom, Bí thư Trung ương Đảng Nhân dân Cách mạng Lào, Giám đốc Học viện Chính trị và Hành chính quốc gia Lào; TS Leeber LeeBouapao, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Nhân dân Cách mạng Lào, Chủ tịch Viện Khoa học Kinh tế và Xã hội quốc gia Lào;  GS,TS Lê Văn Lợi, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, cùng đông đảo chuyên gia, nhà khoa học, đại diện các ban, bộ, ngành liên quan của hai nước.

Phát biểu khai mạc, PGS,TS Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh khẳng định, thế giới đang biến đổi nhanh chóng, sâu sắc và khó dự báo; cạnh tranh chiến lược, xung đột địa chính trị, bảo hộ thương mại, biến đổi khí hậu và các rủi ro an ninh phi truyền thống tác động trực tiếp đến ổn định kinh tế, an ninh năng lượng, an ninh lương thực và chuỗi cung ứng toàn cầu. Đồng thời, trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh đang tái định hình phương thức sản xuất, cấu trúc thị trường và vị thế của mỗi quốc gia. Trong bối cảnh đó, xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ gắn với hội nhập quốc tế chủ động, sâu rộng và hiệu quả không chỉ là lựa chọn phát triển mà còn là điều kiện bảo đảm vững chắc độc lập chính trị, quốc phòng, an ninh, đối ngoại và quyền tự quyết của mỗi quốc gia.

Đồng chí nhấn mạnh hội thảo tập trung vào ba trụ cột hợp tác trọng tâm trong giai đoạn tới: (i) Đổi mới tư duy và mô hình kết nối kinh tế chiến lược Việt Nam – Lào;  (ii) Cộng hưởng năng lực thể chế, thực thi chính sách và quản trị rủi ro vĩ mô; (iii) Nâng tầm hợp tác nghiên cứu lý luận và tham mưu chiến lược giữa bốn cơ quan. Đây là khung phân tích xuyên suốt, định hướng cho toàn bộ nội dung thảo luận tại các phiên hội thảo.

Quang cảnh hội thảo

Dưới sự chủ trì của các nhà khoa học hai nước, hội thảo diễn ra trong 4 phiên, cụ thể hóa các nội dung về chiến lược, bước đi của Lào trong xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, và về bài học kinh nghiệm của Việt Nam trong lĩnh vực này. Các tham luận tại hội thảo đã đi sâu trao đổi những vấn đề lý luận và thực tiễn về nội hàm của tự chủ chiến lược trong hội nhập quốc tế, năng lực tự chủ, thích ứng trong bối cảnh biến động toàn cầu; năng lực chuyển hóa ngoại lực thành nội lực; xác lập tiêu chí nhận diện, đo lường mức độ độc lập, tự chủ; mối quan hệ giữa mức độ mở cửa và mức độ tự chủ của nền kinh tế; giải pháp chủ động quản trị rủi ro và hướng hợp tác đột phá nhằm tạo sức mạnh cộng hưởng, nâng cấp năng lực của mỗi nước.

Sáng kiến của Lào: Nghị quyết số 04 - bước đột phá tư duy phát triển

Về sáng kiến của Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào, các tham luận tập trung làm rõ bối cảnh, sự cần thiết, mục tiêu và định hướng triển khai Nghị quyết số 04 của Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng Nhân dân Cách mạng Lào về xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ - được coi là kim chỉ nam, bước đột phá tư duy trong phát triển kinh tế và nâng cao năng lực tự chủ của Lào trước những biến động phức tạp của cục diện thế giới.

Bên cạnh đó, các đại biểu đã phân tích vai trò lãnh đạo của Đảng Nhân dân Cách mạng Lào trong phát triển nền kinh tế độc lập, tự chủ - nhân tố quyết định bảo đảm tính định hướng và hiệu quả của chính sách; đề xuất giải pháp về chính sách tài khóa, quản lý nợ công, tạo dư địa phát triển và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực - được xác định là trung tâm và động lực cốt lõi của quá trình xây dựng tự chủ bền vững.

Bài học kinh nghiệm bốn mươi năm Đổi mới của Việt Nam

Trên cơ sở hệ thống hóa lý luận và tổng kết thực tiễn bốn mươi năm Đổi mới, các học giả Việt Nam đã chia sẻ kinh nghiệm xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ gắn với hội nhập quốc tế sâu rộng và kiên định định hướng xã hội chủ nghĩa. Điểm thống nhất trong các tham luận là quan niệm về độc lập, tự chủ không đồng nghĩa với khép kín, tự cung tự cấp, mà là năng lực tự quyết về con đường, phương thức phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc, gắn với sự chủ động tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu. 

Đại biểu dự các phiên tham luận tại hội thảo

Các chuyên gia hai nước đã thẳng thắn trao đổi về tính khả thi, những điểm tương đồng và khác biệt về điều kiện tự nhiên, xã hội giữa hai nước. Nhiều ý kiến đồng thuận rằng, kinh nghiệm của Việt Nam về phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, kinh tế số, kinh tế xanh… có giá trị tham khảo lớn đối với Lào trong quá trình cụ thể hóa Nghị quyết số 04 vào thực tế cuộc sống. Trên cơ sở những nội dung trao đổi, thảo luận, các nhà khoa học đề xuất những giải pháp đổi mới tư duy và mô hình hợp tác chiến lược; cộng hưởng thể chế và năng lực quản trị rủi ro chính sách; nâng tầm hợp tác lý luận và tham mưu chính sách giữa hai nước; hợp tác lý luận nhằm làm sâu sắc các vấn đề lý luận, thực tiễn phát triển của hai nước. 

Định hướng hợp tác

Kết thúc hội thảo, lãnh đạo bốn cơ quan khoa học của hai nước đã tiến hành hội đàm, đánh giá cao kết quả chuyên môn đạt được và thống nhất chủ đề hội thảo khoa học quốc tế thường niên năm 2027, theo cơ chế luân phiên tổ chức, với Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam là cơ quan chủ trì. 

Phát biểu tổng kết, PGS,TS Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh khẳng định, hợp tác lý luận phải góp phần làm sâu sắc nhận thức về con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở mỗi nước; củng cố nền tảng tư tưởng, bản lĩnh chính trị, quyền tự quyết dân tộc; chủ động phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, luận điệu xuyên tạc, chia rẽ quan hệ đoàn kết đặc biệt Việt Nam - Lào.

Đồng chí nhấn mạnh, giá trị hợp tác giữa bốn cơ quan nằm ở chất lượng luận cứ khoa học, sức thuyết phục của khuyến nghị chính sách và đóng góp thực chất cho sự phát triển của hai nước. Hội thảo khoa học quốc tế giữa bốn cơ quan năm 2026 đã thành công tốt đẹp, tiếp tục khẳng định vai trò cầu nối lý luận vững chắc, góp phần thắt chặt hơn nữa mối quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện Việt Nam - Lào, Lào-Việt Nam tiếp tục phát triển, bền vững.

Đại biểu chụp ảnh chung tại hội thảo

PGS,TS Đoàn Minh Huấn và các chuyên gia, nhà khoa học Học viện Chính trị quốc gia tham dự hội thảo