Hội thảo “Phát huy vai trò tư vấn chiến lược của Hội đồng Lý luận Trung ương trong kỷ nguyên phát triển mới”

GS,TS Nguyễn Xuân Thắng điều hành Hội thảo

Cùng chủ trì có GS,TS Lê Văn Lợi, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Phó Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương, Phó Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương; PGS,TS Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Phó Chủ tịch, Tổng thư ký Hội đồng Lý luận Trung ương.

Dự Hội thảo có các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, đại diện lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương và đơn vị nghiên cứu, đào tạo; nguyên lãnh đạo Hội đồng qua các thời kỳ, các Ủy viên Hội đồng, chuyên gia tư vấn cấp cao, cộng tác viên, đội ngũ nhà khoa học.

Dấu ấn 30 năm hình thành và phát triển

Phát biểu khai mạc và đề dẫn Hội thảo, PGS,TS Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Phó Chủ tịch, Tổng thư ký Hội đồng Lý luận Trung ương khẳng định vai trò quan trọng của công tác lý luận trong thực tiễn hoạt động cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam gần 100 năm qua và cho biết, với tầm quan trọng của công tác lý luận, ngày 28/12/1965, cơ quan tiền thân của Hội đồng Lý luận Trung ương là Ban Nghiên cứu lý luận đã được thành lập theo Nghị quyết của Bộ Chính trị. Ngày 30/10/1996, Hội đồng Lý luận Trung ương được chính thức thành lập theo Quyết định 06-QĐ/TW của Bộ Chính trị.

PGS,TS Nguyễn Mạnh Hùng phát biểu khai mạc và đề dẫn Hội thảo

PGS,TS Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh, đây là một sự kiện quan trọng thể hiện tầm nhìn chiến lược, sự đổi mới tư duy về mặt tổ chức và sự quan tâm của Đảng ta về công tác lý luận chính trị trong tình hình mới. Đồng thời, cũng là yêu cầu khách quan của công cuộc đổi mới và phát triển đất nước.

Vì vậy, PGS,TS Nguyễn Mạnh Hùng tin tưởng, Hội thảo “Phát huy vai trò tư vấn chiến lược của Hội đồng Lý luận Trung ương trong kỷ nguyên phát triển mới” là dịp quan trọng để các đại biểu tham dự cùng nhìn lại chặng đường 30 năm hình thành và phát triển của Hội đồng Lý luận Trung ương (1996-2026), đánh giá những hoạt động, những kết quả, thành tựu nổi bật trong thời gian qua, đặc biệt là trong giai đoạn 2021-2026, từ đó định hướng phát triển Hội đồng Lý luận Trung ương trong kỷ nguyên mới, thảo luận, cho ý kiến phát huy vai trò tư vấn chiến lược của Hội đồng Lý luận Trung ương, xác định vị trí của Hội đồng Lý luận Trung ương trong công tác lý luận của Đảng hiện nay.

Yêu cầu đổi mới công tác lý luận trước bối cảnh mới

Tham luận tại Hội thảo, các đại biểu tập trung khẳng định vai trò và những đóng góp quan trọng của Hội đồng Lý luận Trung ương trong 30 năm xây dựng và phát triển đối với công tác nghiên cứu lý luận chính trị, tổng kết thực tiễn, đổi mới tư duy lý luận về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam; đánh giá toàn diện quá trình thực hiện chức năng tư vấn chiến lược cho Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư; đúc rút những bài học kinh nghiệm.

Qua đó, Hội thảo làm rõ vai trò của Hội đồng trong nghiên cứu lý luận chuyên sâu, tầm nhìn tổng thể và khả năng cung cấp luận cứ, làm cơ sở cho việc hoạch định, hoàn thiện, phát triển đường lối của Đảng, về những chương trình, đề tài, đề án khoa học cấp nhà nước về lý luận chính trị, phục vụ trực tiếp công tác lãnh đạo của Đảng.

Quang cảnh Hội thảo

Phân tích những vấn đề mới có tác động trực tiếp đến công tác lý luận chính trị như sự phát triển của khoa học, công nghệ, trí tuệ nhân tạo, nhiều đại biểu đề nghị Hội đồng tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại, hội nhập; hoàn thiện cơ chế đặt hàng nhiệm vụ khoa học, nâng cao chất lượng nghiên cứu lý luận gắn liền tổng kết thực tiễn, năng lực dự báo chiến lược; phát huy vai trò của đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học; mở rộng mạng lưới nghiên cứu khoa học lý luận chính trị; tăng cường phối hợp các ban, bộ, ngành, địa phương. Từ đó, đề xuất những ý kiến nhằm phát huy năng lực nghiên cứu dự báo; đổi mới phương thức nghiên cứu và tư vấn chiến lược, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Lý luận phải đi trước một bước, soi đường cho thực tiễn

Gửi bài tham luận Hội thảo với chủ đề “Đổi mới tư duy lý luận, nâng cao năng lực dự báo chiến lược, phát huy vai trò của Hội đồng Lý luận Trung ương trong hoạch định đường lối phát triển đất nước”, GS,TS Tô Lâm, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Chủ tịch nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam khẳng định, Hội đồng Lý luận Trung ương là cơ quan tư vấn quan trọng của Đảng trên lĩnh vực lý luận chính trị. Qua 30 năm hoạt động, 6 nhiệm kỳ, Hội đồng đã xây dựng truyền thống đoàn kết, dân chủ, khoa học, trách nhiệm, sáng tạo; quy tụ nhiều nhà lãnh đạo, quản lý, nhà khoa học, chuyên gia uy tín; đóng góp tích cực vào tổng kết lý luận – thực tiễn, chuẩn bị văn kiện các kỳ Đại hội, cung cấp luận cứ cho Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư hoạch định chủ trương, chính sách, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và mở rộng trao đổi lý luận với các đảng bạn.

Đại biểu tham luận tại Hội thảo

Đại biểu tham luận tại Hội thảo

Ghi nhận, biểu dương những đóng góp quan trọng của Hội đồng, nhất là trong tổng kết 40 năm đổi mới, xây dựng Văn kiện Đại hội XIV và những tư vấn, báo cáo Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Trung ương, GS,TS Tô Lâm nhấn mạnh, từ đầu nhiệm kỳ 2026-2031, Hội đồng đã đổi mới hoạt động, bám sát nhiệm vụ chính trị. GS,TS Tô Lâm đề nghị Hội đồng phối hợp chặt chẽ với Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Ban Tuyên giáo Trung ương phát huy vai trò thường trực Ban Chỉ đạo, Tổ Biên tập trong tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam, 40 năm thực hiện Cương lĩnh. Đây là nhiệm vụ chính trị, lý luận rất quan trọng; cần khẩn trương hoàn thiện đề cương chi tiết, phương pháp tổng kết, cơ chế khảo sát, hội thảo, trao đổi. Phân công công việc, sản phẩm và tiến độ, gắn tổng kết Trung ương với địa phương, ngành, lĩnh vực. Trên cơ sở kế thừa các công trình đã có, phát triển, nâng tầm thành hệ luận cứ mới phục vụ chiến lược phát triển của đất nước, nhất là trong thời gian tới.

Nhấn mạnh vị trí đặc biệt quan trọng của công tác lý luận trong sự nghiệp cách mạng, đặc biệt trong những thời khắc chuyển đổi có tính bước ngoặt, lý luận càng phải đi trước một bước, GS,TS Tô Lâm cho rằng, công tác lý luận giai đoạn 2026-2031 phải chủ động hơn, sắc bén hơn, không thể chỉ đi sau để giải thích thực tiễn mà phải đi cùng, đi trước ở những vấn đề cần dự báo, đi sâu vào các vấn đề cốt lõi, đi thẳng vào các điểm nghẽn, nút thắt, mâu thuẫn mới của phát triển, qua đó tham mưu kịp thời, hiệu quả cho các quyết sách của Đảng. GS,TS Tô Lâm mong Hội đồng phát huy truyền thống 30 năm, tinh thần trách nhiệm, bản lĩnh chính trị, trí tuệ khoa học, tâm huyết với Đảng, đất nước, nhân dân, không ngừng nâng cao chất lượng từng sản phẩm, báo cáo tư vấn, chuyên đề nghiên cứu. Uy tín của Hội đồng phải được khẳng định bằng chất lượng lý luận, tính kịp thời của tư vấn, năng lực phát hiện vấn đề, sức thuyết phục khoa học và đóng góp thực chất vào đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước.

Xác lập sứ mệnh hạt nhân nòng cốt về nghiên cứu, tổng kết thực tiễn và tư vấn chiến lược

Phát biểu kết luận và bế mạc Hội thảo, GS,TS Nguyễn Xuân Thắng, Uỷ viên Bộ Chính trị khoá XIII, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương ghi nhận, đánh giá cao các báo cáo, tham luận và ý kiến thảo luận của các thế hệ lãnh đạo, chuyên gia, nhà khoa học trong và ngoài Hội đồng. Các ý kiến tại Hội thảo được Thường trực Hội đồng tiếp thu, nghiên cứu, xây dựng định hướng, giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của Hội đồng trong thời gian tới.

Đại biểu tham luận tại Hội thảo

Đại biểu tham luận tại Hội thảo

Trên cơ sở thành tựu, kinh nghiệm 30 năm xây dựng và phát triển, quán triệt định hướng của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, nhất là chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đối với Hội đồng nhiệm kỳ 2026-2031, GS,TS Nguyễn Xuân Thắng nhấn mạnh, trong thời gian tới, Hội đồng cần tiếp tục xác lập rõ hơn vị thế và sứ mệnh là hạt nhân nòng cốt về nghiên cứu, tổng kết thực tiễn và tư vấn chiến lược trong công tác lý luận của Đảng; tập trung cao nhất cho những nhiệm vụ lý luận có ý nghĩa lịch sử đến năm 2030, trọng tâm trước hết là tổ chức tốt Tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam, tổng kết 40 năm thực hiện Cương lĩnh năm 1991; đổi mới chương trình nghiên cứu theo hướng tập trung vào những vấn đề có khả năng tạo đột phá về tư duy phát triển; thực hiện đổi mới mạnh mẽ về phương pháp nghiên cứu và tổng kết thực tiễn; xây dựng cơ chế kết nối chặt chẽ hơn giữa nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn và hoạch định chính sách; khai thác tối đa ưu thế của mô hình Hội đồng gắn với Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, đồng thời bảo đảm tính mở và khả năng quy tụ trí tuệ toàn quốc; kết hợp chặt chẽ giữa phát triển lý luận với bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng; nâng tầm hợp tác quốc tế về lý luận từ trao đổi kinh nghiệm tới hợp tác nghiên cứu và đối thoại chiến lược.

Hội thảo “Phát huy vai trò tư vấn chiến lược của Hội đồng Lý luận Trung ương trong kỷ nguyên phát triển mới” gồm hai phiên. Phiên 1 “Quá trình hình thành và phát triển của Hội đồng Lý luận Trung ương”, các báo cáo tập trung thảo luận về sự ra đời của Hội đồng - yêu cầu khách quan của công cuộc đổi mới và phát triển đất nước; về hoạt động của Hội đồng giai đoạn 2016-2021; về những thành tựu nổi bật của Hội đồng giai đoạn 2021-2026. Phiên 2 “Định hướng phát triển Hội đồng Lý luận Trung ương trong kỷ nguyên mới”, các báo cáo thảo luận về vai trò của Hội đồng trong hệ thống các cơ quan tham mưu, tư vấn chiến lược của Đảng; về các cuộc trao đổi lý luận quốc tế và đóng góp của Hội đồng đối với công tác đối ngoại Đảng; về hoạt động nghiên cứu khoa học, các chương trình khoa học cấp quốc gia và dấu ấn nổi bật của Hội đồng./.