Ban Giám đốc Học viện làm việc với Viện Triết học về giám sát thực hiện nhiệm vụ và sinh hoạt chuyên môn về dạy học theo mô hình đồng kiến tạo tri thức, giá trị mới

PGS,TS Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện phát biểu chỉ đạo tại buổi làm việc

Tham dự buổi làm việc có GS,TS Nguyễn Quốc Sửu, Trợ lý đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị; đại diện lãnh đạo các đơn vị: Vụ Tổ chức cán bộ, Vụ Quản lý đào tạo, bồi dưỡng, Vụ Quản lý khoa học, Ban Thanh tra Học viện, Văn phòng Học viện và Viện Thông tin khoa học; các đồng chí Trưởng Ban Công tác Đảng - Đoàn thể, Phó Chủ nhiệm Thường trực Ủy ban Kiểm tra Đảng ủy Học viện; cùng tập thể lãnh đạo và toàn thể cán bộ, giảng viên Viện Triết học.

Đổi mới đồng bộ nội dung, chương trình và phương pháp giảng dạy lý luận chính trị

Báo cáo tổng hợp kết quả triển khai hoạt động giảng dạy theo phương thức “Giảng viên - học viên đồng kiến tạo tri thức, giá trị mới” trong thời gian qua, PGS,TS Đặng Quang Định, Viện trưởng Viện Triết học cho biết, Viện đã đạt được nhiều kết quả tích cực, tạo chuyển biến rõ nét trong đổi mới nội dung, chương trình và phương pháp giảng dạy lý luận chính trị. Nổi bật là việc đổi mới căn bản kết cấu giáo trình, bài giảng cao cấp lý luận chính trị theo hướng hiện đại, gắn kết chặt chẽ giữa lý luận, phương pháp luận và thực tiễn; biên soạn mới, cấu trúc lại nhiều bài giảng theo hướng phát triển thế giới quan, tư duy lý luận và năng lực vận dụng của học viên.

Viện đã hoàn thành xây dựng ma trận chuẩn đầu ra cho 10 bài giảng; mở rộng ngân hàng câu hỏi kiểm tra đầu giờ từ 500 lên 1.500 câu, chuyển trọng tâm từ kiểm tra kiến thức ghi nhớ sang đánh giá khả năng hiểu, tư duy và vận dụng. Đồng thời, chú trọng xây dựng, cập nhật hệ thống tình huống thực tiễn gắn với công tác lãnh đạo, quản lý; đổi mới cách thức ra đề thi kết thúc học phần theo hướng mở, khuyến khích tư duy độc lập, khả năng phân tích, phản biện và giải quyết vấn đề của học viên.

PGS,TS Đặng Quang Định, Viện trưởng Viện Triết học báo cáo tại buổi làm việc

Cùng với đổi mới nội dung, Viện Triết học đã có nhiều chuyển biến trong tổ chức hoạt động giảng dạy, phát huy hiệu quả mô hình đồng giảng và tăng cường phối hợp chuyên môn giữa các giảng viên. Đặc biệt, 100% các lớp cao cấp lý luận chính trị hệ tập trung được bố trí ít nhất hai giảng viên tham gia giảng dạy, hỗ trợ chuyên môn; lãnh đạo Viện và các nhà khoa học có kinh nghiệm trực tiếp tham gia giảng dạy, dự giờ, trao đổi và hướng dẫn thảo luận. Hoạt động sinh hoạt chuyên môn, tổ chức bài giảng mẫu, rút kinh nghiệm được đẩy mạnh, góp phần thống nhất nội dung, phương pháp, nâng cao chất lượng tổ chức bài giảng.

Bên cạnh đó, Viện Triết học đã chú trọng đổi mới công tác quản lý, đánh giá chất lượng đội ngũ và mở rộng các hình thức đào tạo, nghiên cứu gắn với thực tiễn. Việc triển khai đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ theo KPI đối với 21 cán bộ, giảng viên bước đầu tạo cơ sở lượng hóa hiệu quả công việc, nâng cao trách nhiệm cá nhân và chất lượng thực hiện nhiệm vụ. Đồng thời, Viện chủ động huy động đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học tham gia giảng dạy, trao đổi chuyên môn, từng bước đưa phương thức đồng kiến tạo tri thức và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) có trách nhiệm vào hoạt động đào tạo, bồi dưỡng, góp phần gắn kết chặt chẽ hơn giữa giảng dạy, nghiên cứu khoa học và thực tiễn.

Quang cảnh buổi làm việc

Bài học kinh nghiệm và định hướng

Từ thực tiễn tổ chức bài giảng mẫu về mối quan hệ giữa lý luận và thực tiễn do GS,TS Trần Văn Phòng và PGS,TS Lê Thị Thanh Hà thực hiện, Viện Triết học đã đúc kết tám bài học kinh nghiệm quan trọng trong triển khai phương thức giảng dạy theo mô hình “Giảng viên - học viên đồng kiến tạo tri thức, giá trị mới”. Trong đó, nhấn mạnh yêu cầu chuẩn hóa kiến thức cốt lõi, xác định rõ ma trận chuẩn đầu ra của từng bài giảng; phân bổ thời gian hợp lý, bảo đảm gắn kết chặt chẽ giữa thảo luận tình huống thực tiễn với khái quát, làm sâu sắc kiến thức lý luận; lựa chọn tình huống có dữ liệu tin cậy, phù hợp với trọng tâm triết học.

Đồng thời, chú trọng xây dựng kịch bản giảng dạy, phân định rõ vai trò, trách nhiệm và bảo đảm sự thống nhất về học thuật giữa giảng viên chủ trì, đồng giảng và trợ giảng; hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, bố trí không gian lớp học phù hợp nhằm tăng cường tương tác. Bên cạnh đó, phát huy vai trò chỉ đạo thống nhất của lãnh đạo Viện, tăng cường dự giờ, rút kinh nghiệm và nghiên cứu biên soạn tài liệu hướng dẫn nhằm từng bước chuẩn hóa, nâng cao chất lượng, hiệu quả của mô hình giảng dạy đồng kiến tạo.

Trên cơ sở những kết quả đạt được, Viện Triết học cũng thẳng thắn nhận diện những khó khăn, hạn chế trong quá trình triển khai, nhất là sự chưa đồng đều về năng lực ứng dụng AI, chất lượng thiết kế bài giảng, khả năng đánh giá năng lực cá nhân của học viên và một số bất cập về hạ tầng kỹ thuật, điều kiện tổ chức lớp học.

Định hướng trong thời gian tới, Viện xác định 06 nhiệm vụ trọng tâm: (1) Chuẩn hóa học liệu bài giảng, ngân hàng 1.500 câu hỏi và hệ thống bài tập tình huống thực tiễn; (2) Bổ sung các minh chứng định lượng nhằm nâng cao chất lượng đánh giá hiệu quả giảng dạy; (3) Hoàn thiện quy chế phân công, kịch bản đồng giảng/trợ giảng và điều kiện cơ sở vật chất phòng học; (4) Tiếp tục hoàn thiện bộ tiêu chí đánh giá KPI gắn liền với trách nhiệm và sản phẩm cụ thể; (5) Cụ thể hóa kế hoạch phát triển mạng lưới chuyên gia thực tiễn và nâng cao chất lượng đào tạo sau đại học; (6) Tăng cường kiểm tra việc khắc phục các hạn chế thông qua tự phê bình và phê bình trong sinh hoạt Chi bộ.

Lãnh đạo Viện Triết học phát biểu tại buổi làm việc

Tại buổi làm việc, lãnh đạo và các giảng viên Viện Triết học đã tích cực trao đổi, đóng góp ý kiến, chia sẻ kinh nghiệm và những tình huống thực tiễn phát sinh trong quá trình giảng dạy theo mô hình “Giảng viên - học viên đồng kiến tạo tri thức, giá trị mới”. Các ý kiến khẳng định ý nghĩa, hiệu quả bước đầu của mô hình trong việc đổi mới phương pháp giảng dạy, tăng cường tương tác, gắn kết lý luận với thực tiễn. Công tác hỗ trợ kỹ thuật được triển khai sát sao, hệ thống công nghệ và đường truyền cơ bản vận hành thông suốt, góp phần tạo thuận lợi cho hoạt động dạy và học.

Bên cạnh những kết quả đạt được, các giảng viên cũng thẳng thắn chỉ ra một số khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai, nhất là việc xây dựng, lựa chọn tình huống thảo luận; chất lượng, hiệu quả kiểm tra kiến thức đầu giờ; sự khác biệt về mức độ tiếp thu, nắm bắt kiến thức của học viên và việc phân bổ thời lượng giữa giảng giải lý luận với trao đổi, thảo luận, giải quyết tình huống thực tiễn.

Từ thực tiễn giảng dạy, các giảng viên đề xuất thường xuyên đổi mới, cập nhật ngân hàng câu hỏi kiểm tra và hệ thống tình huống thảo luận, tránh trùng lặp; khuyến khích học viên đề xuất các tình huống từ thực tiễn công tác tại địa phương, cơ quan, đơn vị để cùng phân tích, giải quyết trên cơ sở vận dụng lý luận. Đồng thời, nghiên cứu sử dụng khái niệm “chủ đề thảo luận” thay cho “bài tập tình huống” nhằm mở rộng nội dung, tăng tính linh hoạt; chủ động nắm bắt thực trạng học tập của từng lớp, chuẩn bị đa dạng tình huống cho mỗi chuyên đề, chú trọng khắc phục những khoảng trống về kiến thức của học viên; tiếp tục hoàn thiện quy trình tổ chức kiểm tra đầu giờ theo hướng ứng dụng công nghệ, tự động hóa thao tác mở, đóng ca thi.

Giảng viên Viện Triết học phát biểu tại buổi làm việc

Phát huy vai trò tiên phong của triết học trong đổi mới giáo dục lý luận chính trị

Kết luận tại buổi làm việc, PGS,TS Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện ghi nhận, đánh giá cao sự cố gắng, nỗ lực và tinh thần tiên phong của Viện Triết học trong đổi mới phương pháp giảng dạy, đặc biệt là việc triển khai mô hình đồng giảng, đồng kiến tạo tri thức, giá trị mới.

Khẳng định Viện đã kế thừa, phát huy tốt truyền thống và vị thế của một trong những đơn vị chuyên môn hàng đầu của Học viện, PGS,TS Đoàn Minh Huấn nhấn mạnh vị trí, vai trò và tầm quan trọng đặc biệt của triết học trên cả hai phương diện lý luận và thực tiễn, và yêu cầu, trong tiến trình đổi mới, triết học phải thực sự đi trước, xứng tầm với vị trí, vai trò và sứ mệnh của mình.

Phân tích, làm rõ một số khái niệm, phạm trù, nguyên lý cơ bản và những vấn đề căn cốt của triết học, PGS,TS Đoàn Minh Huấn nhấn mạnh yêu cầu đổi mới nhận thức, tiếp cận sâu sắc các vấn đề lý luận chính trị phát triển, lý luận chính trị ứng dụng và những khái niệm mới trong quan điểm, đường lối của Đảng. Theo đó, đội ngũ giảng viên cần đầu tư nghiên cứu công phu, có khả năng khái quát, chắt lọc và làm nổi bật những vấn đề lý luận cốt lõi, xác định rõ trọng tâm và điểm nhấn của từng bài giảng. Đặc biệt, cần nâng tầm nghiên cứu, luận giải các vấn đề lý luận chính trị từ góc độ triết học, qua đó phát huy vai trò của tư duy triết học trong nhận diện, phân tích và giải quyết những vấn đề đặt ra từ thực tiễn.

Đặc biệt nhấn mạnh chuẩn đầu ra phải thực sự trở thành trụ cột, sợi chỉ đỏ xuyên suốt, chi phối toàn bộ quá trình thiết kế, tổ chức giảng dạy và đánh giá kết quả học tập, đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện yêu cầu, việc xác định chuẩn đầu ra phải cụ thể, chuẩn mực, bảo đảm sự gắn kết chặt chẽ giữa kiến thức lý luận cốt lõi, tình huống thực tiễn và năng lực cần hình thành ở học viên. Giảng viên cần xây dựng khung nhận thức, khung đo lường, bản đồ thực tiễn, nhận diện những điểm đứt gãy giữa lý luận và thực tiễn để thiết kế cầu nối vận dụng phù hợp; hướng dẫn học viên biết phân tích, khái quát kinh nghiệm thực tiễn thành tri thức, thực hiện phản tư để điều chỉnh, phát triển nhận thức. Đồng thời, chú trọng rèn luyện năng lực xây dựng hồ sơ thực tiễn, vận dụng các nguyên lý lý luận và chủ trương vào quá trình ra quyết định, tổ chức thực hiện, kiểm chứng kết quả và xử lý thông tin phản hồi.

Giảng viên Viện Triết học phát biểu tại buổi làm việc

Về phương pháp tổ chức giảng dạy, PGS,TS Đoàn Minh Huấn yêu cầu tiếp tục đổi mới thiết kế câu hỏi, tổ chức thảo luận và xây dựng ngân hàng tình huống bám sát chuẩn đầu ra, những vấn đề lý luận cốt lõi, bảo đảm tính thực tiễn, tính điển hình và tính sư phạm. Các tình huống phải được thường xuyên cập nhật, luân chuyển, tránh trùng lặp trong năm học; việc phân bổ thời lượng có thể linh hoạt, phù hợp với đặc thù từng chuyên đề, bảo đảm chiều sâu lý luận và hiệu quả thảo luận. Đồng thời, chú trọng xây dựng kịch bản giảng dạy, phối hợp nhịp nhàng giữa giảng viên chủ trì và giảng viên đồng giảng, trợ giảng; lựa chọn, hướng dẫn tài liệu tự học phù hợp.

Về công tác kiểm tra, đánh giá, đồng chí yêu cầu tăng cường kiểm soát hoạt động kiểm tra kiến thức đầu giờ, hạn chế tình trạng lạm dụng trí tuệ nhân tạo (AI), thúc đẩy tinh thần tự học, tự nghiên cứu và tư duy độc lập của học viên. Đồng thời, cần tổ chức thảo luận theo hướng thực chất, phát huy sự tham gia chủ động của từng học viên; tăng cường đặt câu hỏi trực tiếp, ngẫu nhiên và sử dụng đề thi mở nhằm đánh giá đúng năng lực nhận thức, lập luận và vận dụng kiến thức vào thực tiễn. Cùng với đó, hoạt động học tập, nghiên cứu thực tế phải gắn chặt với mục tiêu, nội dung môn học, lựa chọn địa bàn, chủ đề phù hợp để nâng cao hiệu quả vận dụng lý luận.

Để triển khai hiệu quả các yêu cầu trên, PGS,TS Đoàn Minh Huấn đề nghị Viện Triết học tiếp tục duy trì thường xuyên, thực chất hoạt động sinh hoạt chuyên môn, dự giờ, rút kinh nghiệm, kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh; phát huy trí tuệ tập thể, huy động sự tham gia của các nhà khoa học, giảng viên, chuyên gia trong và ngoài Học viện, kể cả những cán bộ đã nghỉ hưu và đội ngũ cán bộ giàu kinh nghiệm thực tiễn. Đồng thời, yêu cầu các đơn vị chức năng tăng cường phối hợp với Viện Triết học và Trung tâm Công nghệ và Chuyển đổi số trong xây dựng, hoàn thiện hệ thống học liệu, môi trường học tập, hạ tầng công nghệ và các điều kiện bảo đảm, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả triển khai mô hình giảng dạy đồng kiến tạo tri thức, giá trị mới.

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm