Giới thiệu về Dự thảo Luật đất đai sửa đổi

Dự thảo Luật Đất đai sửa đổi tập trung chủ yếu vào 07 nhóm nội dung quan trọng như sau: (1)Về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; (2) Về giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất; (3) Về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng; (4) Về tài chính về đất đai, giá đất; (5) Về quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất, chế độ sử dụng đất; (6) Về cải cách hành chính, chuyển đổi số và nâng cao năng lực quản lý nhà nước về đất đai; phân cấp, phân quyền; (7) Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm; giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo liên quan đến đất đai; giải quyết cơ bản những hạn chế, vướng mắc kéo dài liên quan đến quản lý và sử dụng đất.

Về giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất: Sửa đổi, hoàn thiện trong Luật Đất đai các trường hợp Nhà nước giao đất không thu tiền sử dụng đất, Nhà nước giao đất có thu tiền sử dụng đất, Nhà nước cho thuê đất trả tiền thuê đất một lần cho cả thời gian thuê, Nhà nước cho thuê đất. Bổ sung đấu giá quyền sử dụng đất đối với trường hợp Nhà nước cho thuê đất thu tiền thuê đất hằng năm. Bổ sung chính sách ưu đãi tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, chính sách thuế…để phát triển nhà ở thương mại, nhà ở công vụ, nhà ở chính sách, nhà ở cho thuê. Bổ sung quy định cho phép Ủy ban nhân dân cấp xã thông qua đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc UBND cấp xã thực hiện việc cho thuê đất ngắn hạn đối với quỹ đất được giao quản lý trong thời gian chưa thực hiện quy hoạch hoặc chưa có quy hoạch…

Về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế - xã hội vì lợiích quốc gia, công cộng: Bổ sung các trường hợp Nhà nước thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng so với Luật Đất đai năm 2024 để thực hiện Điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên, thu hồi đất để thực hiện dự án đầu tư xây dựng nhà ở cho thuê, nhà ở chính sách thuộc sở hữu của Nhà nước; thu hồi phần diện tích còn lại của thửa đất sau thu hồi mà không đủ điều kiện để sử dụng và người sử dụng đất đề nghị thu hồi. Quy định về việc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đối với người sử dụng đất là người đã nhận chuyển quyền sử dụng đất trong thời gian thực hiện thông báo thu hồi đất để phòng ngừa trục lợi chính sách, đầu cơ bồi thường, xây dựng trái phép sau khi có thông báo thu hồi đất. Sửa đổi, bổ sung căn cứ thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng theo kế hoạch sử dụng đất cấp xã, trừ các dự án đã được quyết định chủ trương đầu tư, quyết định đầu tư của Quốc hội, Chính phủ, Bộ, ngành, Hội đồng nhân dân cấp tỉnh.

Quy định giao chính quyền địa phương được ban hành chính sách hỗ trợ đặc biệt khi Nhà nước thu hồi đất để thực hiện dự án quan trọng quốc gia, dự án khẩn cấp có quy mô thu hồi đất lớn, ảnh hướng đến nhiều người sử dụng đất, chủ sở hữu tài sản, đất thu hồi có nguồn gốc phức tạp có thể khác với quy định của Luật Đất đai.

Luật hóa nguyên tắc người có đất bị thu hồi phải có chỗ ở, điều kiện sống bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ bằng các yếu tố có thể kiểm tra như chỗ ở, hạ tầng, sinh kế, việc làm, thu nhập, trường học, y tế, giao thông, dịch vụ công và sự hài lòng của người dân…

Về tài chính về đất đai, giá đất: Bỏ quy định về giá đất cụ thể. Quy định về bảng giá đất; hệ số điều chỉnh giá đất; tỷ lệ tính thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất đối với từng loại đất theo đối tượng, hình thức sử dụng đất; tỷ lệ bồi thường; chi phí xây dựng hạ tầng được xác định theo quy định của pháp luật về xây dựng để làm căn cứ quy định các nội dung về tính tiền sử dụng đất, tiền thuê đất; tiền bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất; xác định giá khởi điểm để đấu giá quyền sử dụng đất; tính thuế, phí, lệ phí liên quan đến việc sử dụng đất; tính tiền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai; tính giá trị quyền sử dụng đất khi cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước theo quy định của pháp luật về cổ phần hóa; thực hiện quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất đối với Nhà nước; bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất. Các nội dung này để tránh việc bị thao túng giá, không để hình thành cơ chế nhiều giá.

Quy định thống nhất về thẩm quyền quyết định, sửa đổi, bổ sung bảng giá đất và thẩm quyền quyết định, sửa đổi, bổ sung hệ số điều chỉnh giá đất là của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh nhằm nâng cao nhiệm vụ, quyền hạn của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh về giá đất…

Về quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất, chế độ sử dụng đất: Bổ sung quy định về tháo gỡ khó khăn, vướng mắc về chuyển nhượng dự án bất động sản, điều chỉnh thời hạn sử dụng đất cho chủ đầu tư mới do nhận chuyển nhượng, giải thể, phá sản; điều kiện bán tài sản gắn liền với đất, quyền thuê trong hợp đồng thuê đất được Nhà nước cho thuê đất thu tiền thuê đất hằng năm; tách thửa đất, hợp thửa đất; đăng ký biến động để đồng bộ với pháp luật liên quan, đáp ứng nhu cầu chuyển đổi số, mở rộng giấy tờ về quyền sử dụng đất. Sửa đổi, bổ sung quy định về phân loại đất theo hướng đơn giản để phục vụ công tác quản lý nhà nước về đất đai.

Bổ sung chính sách mới về phát triển thị trường cho thuê đất nông nghiệp chuyên nghiệp, thúc đẩy tích tụ, tập trung đất đai cho sản xuất nông nghiệp quy mô lớn, công nghệ cao trên cơ sở tự nguyện, minh bạch, bảo vệ quyền lợi của nông dân. Bổ sung quy định chế độ sử dụng đất một số trường hợp đặc thù như khu phi thuế quan, trung tâm tài chính quốc tế, khu thương mại tự do...; bổ sung chính sách “khuyến khích” cho các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo trong và ngoài khu công nghệ cao, tổ chức, cá nhân đầu tư vào cụm, khu công nghiệp sáng tạo văn hóa; sửa đổi, bổ sung chính sách đối với đất xây dựng công trình trên không, công trình ngầm, đất hình thành từ hoạt động lấn biển; hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ, doanh nghiệp đổi mới sáng tạo thuê nhà, đất là tài sản công chưa sử dụng hoặc không sử dụng tại địa phương…

Về cải cách hành chính, chuyển đổi số và nâng cao năng lực quản lý nhà nước về đất đai; phân cấp, phân quyền:

Sửa đổi, bổ sung các quy định về thẩm quyền quyết định về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất, điều chỉnh thời hạn sử dụng đất, gia hạn sử dụng đất, chuyển hình thức sử dụng đất, công nhận quyền sử dụng đất, chấp thuận về việc thỏa thuận nhận quyền sử dụng đất để thực hiện dự án, chấp thuận, phê duyệt phương án sử dụng đất, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mới, xác nhận thay đổi, đính chính, thu hồi, hủy giấy chứng nhận đã cấp; quy định trình tự, thủ tục hành chính về đất đai cho phù hợp với tổ chức chính quyền địa phương 02 cấp; thống nhất quản lý theo hướng nâng cao trách nhiệm của địa phương và kiểm tra, giám sát, kiểm soát chặt chẽ của Trung ương; giảm đầu mối, giảm trung gian, gắn với cải cách hành chính.

 Giao chính quyền địa phương cấp tỉnh quyết định mô hình tổ chức, kiện toàn hệ thống Văn phòng đăng ký đất đai, Tổ chức phát triển quỹ đất phù hợp với điều kiện thực tế, bảo đảm quản lý thống nhất và khai thác hiệu quả cơ sở dữ liệu đất đai; bổ sung chức năng cho đơn vị sự nghiệp công lập cấp xã có đầy đủ các chức năng, nhiệm vụ như Tổ chức phát triển quỹ đất. Sửa đổi, bổ sung quy định về đăng ký đất đai, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất.

Hoàn thiện quy định về hệ thống thông tin quốc gia về đất đai và cơ sở dữ liệu về đất đai; phân cấp thẩm quyền quy định thủ tục hành chính về đất đai tại Luật Đất đai và các văn bản hướng dẫn thi hành…

Luật Đất đai sửa đổi được xây dựng nhằm thể chế hóa đầy đủ, kịp thời các quan điểm, chủ trương của Đảng và Nhà nước về chính sách đất đai sau 04 năm thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TW và 02 năm thực hiện Luật Đất đai năm 2024; thúc đẩy phát triển kinh tế tư nhân, tạo đột phá trong khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; bảo đảm tính kế thừa và sự thống nhất của hệ thống pháp luật. Giải quyết kịp thời các vấn đề ưu tiên, cấp bách nảy sinh từ thực tiễn; tháo gỡ hoàn toàn các “điểm nghẽn” về thể chế nhằm giải phóng nguồn lực đất đai cho phát triển kinh tế - xã hội. Xây dựng mô hình quản lý đất đai tinh gọn, hiệu lực thông qua việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và cải cách thủ tục hành chính, đáp ứng yêu cầu vận hành của chính quyền địa phương 02 cấp trong kỷ nguyên mới.

Chi tiết dự thảo tại: https://duthaoonline.quochoi.vn/dt/luat-dat-dai-sua-doi/260721165957997654/nav-ykien