Hội thảo khoa học “Một số vấn đề lý luận mới về lãnh đạo và hành chính công trong Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV”

PGS,TS Lê Văn Chiến, Viện trưởng Viện Lãnh đạo học và Hành chính công và TS Đặng Thành Lê, Phó Viện trưởng Viện Viện Lãnh đạo học và Hành chính công đồng chủ trì hội thảo. Dự hội thảo có PGS,TS Nguyễn Viết Thảo, nguyên Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, nguyên Ủy viên Hội đồng Lý luận trung ương, cùng các chuyên gia, nhà khoa học.

PGS,TS Lê Văn Chiến, Viện trưởng Viện Lãnh đạo học và Hành chính công phát biểu tại hội thảo

Phát biểu khai mạc và đề dẫn hội thảo, TS Đặng Thành Lê, Phó Viện trưởng Viện Viện Lãnh đạo học và Hành chính công cho biết, Văn kiện Đại hội XIV đã định hình những tư duy đột phá về quản trị quốc gia hiệu lực, hiệu quả, hiện đại. Đặc biệt, những chỉ đạo mang tính chiến lược của Tổng Bí thư Tô Lâm về việc tinh gọn bộ máy, chống lãng phí và giải phóng nguồn lực đã đặt ra yêu cầu cấp thiết phải rà soát, bổ sung và phát triển hệ thống lý luận về khoa học lãnh đạo nhằm đáp ứng kỳ vọng của Đảng và nhân dân.

Với mục tiêu trọng tâm đó, Hội thảo được tổ chức nhằm tạo không gian đối thoại đa chiều để nhận diện và phân tích sâu sắc các điểm mới trong nội dung Văn kiện Đại hội XIV liên quan đến thực thi quyền lực và quản lý công; hướng tới xác lập một hệ thống tiêu chí và yêu cầu mới đối với năng lực lãnh đạo trong khu vực công, đồng thời tìm kiếm các mô hình quản trị chính quyền địa phương tối ưu, phù hợp với xu thế hiện đại hóa hành chính.

TS Đặng Thành Lê, Phó Viện trưởng Viện Lãnh đạo học và Hành chính công phát biểu đề dẫn tại hội thảo

Những phát triển lý luận về lãnh đạo trong Văn kiện XIV của Đảng

Tham luận tại hội thảo, các chuyên gia, nhà khoa đã đi sâu phân tích, làm rõ những phát triển mới trong lý luận về lãnh đạo của Đảng. Theo các ý kiến, Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang tái cấu trúc mọi mặt đời sống xã hội, trong bối cảnh đó lý luận về lãnh đạo và hành chính công cần có những bước chuyển mình mạnh mẽ để thích ứng và dẫn dắt quá trình chuyển đổi số, xây dựng chính phủ số và xã hội số. Trong bối cảnh mới, lãnh đạo không chỉ là định hướng, mà phải là kiến tạo phát triển; không chỉ là điều hành, mà phải là dẫn dắt thay đổi; không chỉ dựa vào kinh nghiệm, mà phải dựa trên tri thức, dữ liệu và năng lực đổi mới sáng tạo. Đây chính là bước chuyển quan trọng từ “lãnh đạo quản lý” sang “lãnh đạo kiến tạo”.

Theo PGS,TS Nguyễn Hải Thanh, Viện Lãnh đạo học và Hành chính công: Sự phát triển lý luận về lãnh đạo trong Văn kiện Đại hội XIV cho thấy sự chuyển dịch từ định hướng ổn định sang kiến tạo phát triển, từ cam kết chính trị sang thực thi có kiểm chứng, từ công nghệ với vai trò hỗ trợ sang công nghệ như động lực của sự phát triển, từ nêu gương như phẩm chất đạo đức sang nêu gương như chuẩn mực lãnh đạo và cơ chế ảnh hưởng tổ chức. Giá trị nổi bật với sự khẳng định rõ ràng về chủ thể lãnh đạo, đối tượng tác động, công cụ tác động, chuẩn mực đánh giá, cơ chế chuyển hóa từ ý chí lãnh đạo thành kết quả. Lý luận lãnh đạo trong Văn kiện Đại hội XIV theo hướng kiến tạo định hướng phát triển, đề cao hiệu lực thực thi, mở rộng tư duy lãnh đạo trong môi trường số, vai trò nêu gương được xem là tiêu chuẩn đánh giá chủ thể lãnh đạo trong giai đoạn phát triển mới.

Nhận định về nội dung này, PGS,TS Nguyễn Viết Thảo cho rằng, Văn kiện Đại hội XIV của Đảng đã vạch ra đường lối, quan điểm, chủ trương và nhiều định hướng chính sách mới cho kỷ nguyên phát triển mới đến giữa thế kỷ XXI, trong đó có quan điểm về tự chủ chiến lược. Ngay trong tiêu đề Báo cáo chính trị đã nhấn mạnh: “Tự chủ chiến lược, tự cường, tự tin, tiến mạnh trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc vì hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội”^[1].

PGS,TS Nguyễn Viết Thảo, nguyên Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, nguyên Uỷ viên Hội đồng Lý luận Trung ương tham luận tại hội thảo

 PGS,TS Nguyễn Hải Thanh, Viện Lãnh đạo học và Hành chính công tham luận tại hội thảo

Xây dựng nền hành chính công hiệu lực, hiệu quả

Nhấn mạnh vai trò của lãnh đạo trong đổi mới quản trị quốc gia hiện đại, quy chiếu với mô hình chính quyền địa phương hai cấp, các tham luận cho rằng, đây không chỉ là vấn đề tổ chức bộ máy, mà là vấn đề cốt lõi của khoa học lãnh đạo và quản trị công hiện đại. Bởi mô hình này đặt ra những yêu cầu hoàn toàn mới: Làm thế nào để bộ máy tinh gọn hơn nhưng hiệu quả cao hơn? Làm thế nào để phân cấp mạnh hơn nhưng vẫn kiểm soát được quyền lực? Và làm thế nào để đảm bảo tính thống nhất trong khi vẫn phát huy tính chủ động của địa phương?

Theo các chuyên gia, nhà khoa học, Đại hội XIV của Đảng đã đặt ra một yêu cầu có tính bước ngoặt: Đất nước bước vào “kỷ nguyên mới của dân tộc”. Khái niệm này không chỉ mang tính biểu tượng chính trị, mà còn hàm chứa một định hướng phát triển có tính cấu trúc, gắn với mục tiêu nâng tầm quốc gia trong khu vực và thế giới trong bối cảnh thế giới đang chuyển biến nhanh, phức tạp chưa từng có. Những nhiệm vụ trên cho thấy, “kỷ nguyên mới của dân tộc” không phải khẩu hiệu chính trị thuần túy, mà là điểm chuyển đổi của mô hình phát triển và mô hình quản trị quốc gia. Do vậy, trong kỷ nguyên mới của dân tộc, nền hành chính công được đặt vào vị trí trung tâm của tiến trình chuyển đổi, TS Nguyễn Thị Thanh Thủy, Viện Lãnh đạo học và Hành chính công nhận định.

TS. Phạm Thị Hồng Thắm, Viện Lãnh đạo học và Hành chính công tham luận tại hội thảo

TS Nguyễn Thị Thanh Thủy, Viện Lãnh đạo học và Hành chính công tham luận tại hội thảo

Tập trung phân tích yêu cầu xây dựng nền hành chính công hiệu lực, hiệu quả đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong kỷ nguyên mới của dân tộc và năng lực lãnh đạo khu vực công ở Việt Nam trong bối cảnh chuyển đổi số, các tham luận cho rằng, một nền hành chính công hiện đại, chuyên nghiệp, phục vụ không thể chỉ dựa vào mệnh lệnh hành chính, quy trình đơn thuần mà phải dựa trên năng lực phục vụ người dân và doanh nghiệp, việc ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số và đặc biệt là đạo đức công vụ, trách nhiệm giải trình, v.v... Đây chính là nền tảng để xây dựng Nhà nước kiến tạo phát triển trong thời kỳ mới.

Trên cơ sở những phân tích về tư duy thể chế phát triển và nội dung quản lý nhà nước theo mô hình quản lý, quản trị nhà nước kiến tạo, phát triển thể hiện trong Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, hội thảo đã đề xuất nhiều kiến nghị nhằm hiện thực hóa về thể chế phát triển, quản lý nhà nước trong kỷ nguyên mới theo tinh thần của Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.

Tiếp cận từ góc độ đội ngũ cán bộ, công chức - yếu tố quyết định hiệu lực, hiệu quả của nền hành chính công, GS,TS Thượng tướng Nguyễn Văn Thành, nguyên Phó Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương cho rằng, nhân lực chất lượng cao chính là nền tảng để Việt Nam bứt phá trong kỷ nguyên số. Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư phát triển mạnh mẽ, quá trình chuyển đổi số diễn ra nhanh chóng, con người vừa là người sử dụng, vừa là người sáng tạo công nghệ, nhất là những công nghệ cốt lõi như trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ sinh học... Để có thể “đi tắt đón đầu”, cạnh tranh với khu vực và thế giới, cần có lực lượng lao động năng động, thích ứng nhanh với công nghệ mới, có năng suất lao động cao và cạnh tranh được với nhân lực trong khu vực và trên thế giới.

Quang cảnh hội thảo khoa học

Tổng kết hội thảo, PGS,TS Lê Văn Chiến, Viện trưởng Viện Lãnh đạo học và Hành chính công trân trọng cảm ơn những ý kiến tâm huyết, xác đáng của các nhà khoa học.Theo PGS,TS Lê Văn Chiến, lý luận chỉ thực sự có giá trị khi nó giải thích được thực tiễn và dẫn dắt được thực tiễn. Lãnh đạo chỉ thực sự hiệu quả khi nó tạo ra thay đổi tích cực trong đời sống xã hội. Và hành chính công chỉ thực sự hiện đại khi nó phục vụ tốt hơn cho người dân và đất nước. Đó cũng chính là tinh thần xuyên suốt mà Hội thảo hướng tới.

Từ các trục nội dung được trình bày, phân tích, hội thảo đã hướng tới đối thoại học thuật thực chất, tập trung làm rõ một số vấn đề có tính gợi mở: Chúng ta cần hiểu đúng và đầy đủ đến đâu về những điểm mới trong lý luận lãnh đạo của Đại hội XIV? Chúng ta đã sẵn sàng về mặt thể chế, con người và phương thức để hiện thực hóa các yêu cầu đó hay chưa? Và quan trọng hơn, làm thế nào để các tư duy lý luận mới không dừng lại trên văn bản, mà trở thành động lực thực sự của cải cách và phát triển? PGS,TS Lê Văn Chiến nhận định.

Đại biểu tham dự hội thảo chụp ảnh chung

----------------