Hội thảo khoa học quốc tế thường niên CIISD năm 2026 chủ đề "Kinh tế Halal – Động lực của phát triển bền vững"

Quang cảnh hội thảo

Chủ trì khai mạc hội thảo có GS,TS Lê Văn Lợi, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam; PGS,TS Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội đồng Lý luận Trung ương; ông Saadi Salama, Đại sứ Palestine tại Việt Nam, Trưởng Đoàn ngoại giao tại Việt Nam.

Dự hội thảo có PGS,TS Bùi Văn Huyền, Viện trưởng Viện Kinh tế - Xã hội và Môi trường thuộc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; PGS,TS Nguyễn Xuân Trung, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Nam Á, Tây Á và châu Phi thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam; PGS,TS Hà Văn Sự, Phó Hiệu trưởng Đại học Thương mại; các chuyên gia, nhà khoa học, học giả đến từ các cơ sở nghiên cứu, đào tạo trong nước như Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Đại học Thương mại, Đại học RMIT Hà Nội, …

GS,TS Lê Văn Lợi, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam phát biểu chào mừng hội thảo

PGS,TS Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội đồng Lý luận Trung ương phát biểu tại hội thảo

Về phía khách mời quốc tế có Đại sứ Cộng hòa Indonesia tại Việt Nam Adam Mulawarman Tugio; Đại sứ Cộng hòa Thổ Nhĩ Kỳ tại Việt Nam Korhan Kemik; Đại sứ Vương quốc Ả Rập Xê-út tại Việt Nam Thamer M.Algosaibi; đại diện một số đại sứ quán các quốc gia Hồi giáo tại Hà Nội; ông Miêu Abbas, Chủ tịch Halal Việt Nam; các doanh nghiệp, các chuyên gia, học giả, nhà khoa học đến từ các nước Hồi giáo như Indonesia, Malaysia, …

Kinh tế Halal: Bệ phóng cho sự phát triển bền vững 

Phát biểu chào mừng hội thảo, GS,TS Lê Văn Lợi, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam khẳng định, chủ đề của Hội thảo CIISD năm 2026 “Kinh tế Halal: Động lực của phát triển bền vững” là một chủ đề mang tầm nhìn chiến lược. Trong bối cảnh thế giới và khu vực hiện nay, việc tìm kiếm những “trụ cột mới”, những “động lực mới” để đảm bảo tính tự chủ và phát triển bền vững trở thành bài toán sống còn đối với mọi quốc gia. Đối với Việt Nam, để hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược vĩ mô đến năm 2035 và tầm nhìn 2045, trở thành nước phát triển, thu nhập cao, nền kinh tế của Việt Nam cần những bước đột phá mạnh mẽ về tư duy, đặc biệt là hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn then chốt này.

Theo GS,TS Lê Văn Lợi, dưới lăng kính kinh tế học hiện đại, Halal không chỉ là một thuật ngữ chỉ những gì "được phép" theo Luật Shari’ah của cộng đồng Hồi giáo, mà nền kinh tế Halal đã vươn mình trở thành từ một "nền kinh tế bị ngủ quên" (The Sleeping Giant) đến đang trỗi dậy mạnh mẽ nhất toàn cầu. Năm 2025, tổng dân số Hồi giáo đạt 2,1 tỷ người, chiếm tới 26,4% quy mô dân số thế giới. Quy mô kinh tế Halal toàn cầu ước đạt 7.700 tỷ USD trong năm 2025 và được dự báo sẽ vượt ngưỡng 10.500 tỷ USD vào năm 2030. Đặc biệt, chỉ riêng phân khúc cốt lõi là thực phẩm và đồ uống Halal dự kiến sẽ đạt mức 6.751,83 tỷ USD vào năm 2032, duy trì tốc độ tăng trưởng kép (CAGR) ấn tượng ở mức 12,5% (MMR, 2025).

GS,TS Lê Văn Lợi nhấn mạnh, sức mạnh của Halal không chỉ nằm ở quy mô thị trường hay lợi nhuận thương mại. Các tiêu chuẩn Halal — với cốt lõi là sự sạch sẽ, tính nhân văn, minh bạch và an toàn — đang hoàn toàn cộng hưởng với xu hướng tiêu dùng xanh, trách nhiệm xã hội và các Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDGs) mà nhân loại đang theo đuổi. Đây chính là nền tảng để kinh tế Halal trở thành bệ phóng cho sự phát triển bền vững. 

Đại sứ Cộng hòa Indonesia tại Việt Nam Adam Mulawarman Tugio phát biểu tại hội thảo

Đại sứ Cộng hòa Thổ Nhĩ Kỳ tại Việt Nam Korhan Kemik phát biểu tại hội thảo

"Nắm bắt trúng "từ khóa chiến lược" này, GS,TS Lê Văn Lợi cho biết, Đảng và Nhà nước Việt Nam đã có những bước đi quyết liệt nhằm đánh thức tiềm năng to lớn của thị trường Halal. Cụ thể hóa lời khẳng định của nguyên Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính: “Hợp tác phát triển Halal trở thành nội hàm hợp tác kinh tế quan trọng, trụ cột mới, động lực mới”, Quyết định số 10/QĐ-TTg phê duyệt đề án phát triển ngành Halal Việt Nam đến năm 2030 đã được ban hành như một bản lề chiến lược. Xoay quanh trục bản lề đó, một khung pháp lý và thiết chế đồng bộ đã nhanh chóng được thiết lập: từ việc thành lập Trung tâm Chứng nhận Halal Quốc gia (HALCERT), ban hành các Tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) về Halal, cho đến việc xây dựng Nghị định quản lý chất lượng chuyên ngành. Chuỗi nỗ lực này minh chứng cho một tầm nhìn vĩ mô và dài hạn: kiến tạo Halal thành một hệ sinh thái phát triển toàn diện, đưa Việt Nam từng bước vươn lên thành “một điểm đến không thể thiếu, một mắt xích trọng yếu trong chuỗi cung ứng Halal toàn cầu", chứ không chỉ dừng lại ở bài toán thương mại của các mặt hàng xuất khẩu đơn lẻ.

Với trí tuệ tập thể được kết tinh tại hội thảo này, GS,TS Lê Văn Lợi kỳ vọng, Hội thảo CIISD năm 2026 không chỉ dừng lại ở các nhận định học thuật, mà sẽ kiến tạo được một hệ sinh thái đồng bộ — từ hành lang pháp lý, tiêu chuẩn chứng nhận, đến hạ tầng hậu cần. Đây sẽ là bệ phóng vững chắc hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam tiến ra "biển lớn" Halal toàn cầu một cách tự tin, từ đó đóng góp trực tiếp vào mục tiêu tăng trưởng đột phá của quốc gia trong kỷ nguyên vươn mình.

“Phát triển kinh tế Halal cần được đặt trong tổng thể chiến lược đối ngoại và hội nhập quốc tế của Việt Nam”

Phát biểu tại hội thảo, PGS,TS Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội đồng Lý luận Trung ương khẳng định, chủ đề của Hội thảo CIISD năm 2026 không chỉ có ý nghĩa học thuật, mà còn mang tính thực tiễn rất sâu sắc. Đây là một chủ đề nằm ở giao điểm của nhiều vấn đề lớn: hội nhập quốc tế, chuyển đổi mô hình tăng trưởng, phát triển bền vững, ngoại giao kinh tế, hiểu biết văn hóa và xây dựng lòng tin giữa các quốc gia, các cộng đồng, các nền văn minh.

Các đại biểu tham dự hội thảo

Theo PGS,TS Nguyễn Mạnh Hùng, thực phẩm Halal là cánh cửa đầu tiên để nhận diện một hệ thống tiêu chuẩn gắn với niềm tin tôn giáo, chuẩn mực đạo đức, chất lượng sản phẩm và sự an toàn đối với người tiêu dùng. Tuy nhiên, nếu chỉ dừng lại ở đó sẽ chưa nhìn thấy đầy đủ chiều sâu, chiều rộng và tiềm năng phát triển của lĩnh vực này; mà cần phát triển từ “thực phẩm Halal” đến “kinh tế Halal”. Sự phát triển về nhận thức này có ý nghĩa rất quan trọng. Khi nhìn Halal như một lĩnh vực kinh tế, đây là vấn đề của chiến lược quốc gia, của thể chế, của tiêu chuẩn, chuỗi cung ứng, nguồn nhân lực, năng lực doanh nghiệp, của ngoại giao kinh tế và sự hiểu biết văn hóa.

Nhấn mạnh kinh tế Halal không chỉ là câu chuyện của thương mại, mà còn là cây cầu của hiểu biết văn hóa và lòng tin chính trị, PGS,TS Nguyễn Mạnh Hùng tin tưởng, Việt Nam có những điều kiện quan trọng để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị Halal toàn cầu. Khi các doanh nghiệp Việt Nam thúc đẩy hợp tác kinh tế Halal với các quốc gia Islam, họ không chỉ bán hàng hóa, không chỉ mở rộng thị trường, không chỉ tìm kiếm lợi nhuận mà đang thực sự bước vào một không gian giao lưu văn hóa, nơi sự tôn trọng niềm tin, phong tục, tập quán và chuẩn mực của đối tác có ý nghĩa rất quan trọng. Hiểu đúng về Halal cũng là hiểu đúng hơn về cách mà văn hóa, tôn giáo và kinh tế gắn bó với nhau trong đời sống quốc tế hiện đại.

PGS,TS Bùi Văn Huyền, Viện trưởng Viện Kinh tế - Xã hội và Môi trường thuộc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh phát biểu tại hội thảo

PGS,TS Nguyễn Xuân Trung, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Nam Á, Tây Á và châu Phi thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam báo cáo tại hội thảo

PGS,TS Nguyễn Mạnh Hùng khẳng định, tăng cường trao đổi về kinh tế sẽ tạo ra lợi ích chung. Lợi ích chung sẽ thúc đẩy hiểu biết lẫn nhau. Hiểu biết lẫn nhau sẽ làm sâu sắc thêm sự tôn trọng. Và nuôi dưỡng sự tôn trọng sẽ góp phần tăng cường niềm tin chính trị giữa các quốc gia. Đó là một logic rất căn bản nhưng cũng rất sâu sắc của quan hệ quốc tế. Đối với kinh tế Halal, nếu không hiểu văn hóa, không tôn trọng chuẩn mực, không xây dựng lòng tin, mối quan hệ hợp tác kinh doanh khó có thể đi xa. Vì vậy, phát triển kinh tế Halal cần được đặt trong tổng thể chiến lược đối ngoại và hội nhập quốc tế của Việt Nam. Đây là kênh để mở rộng thị trường, nhưng đồng thời cũng là kênh để tăng cường quan hệ với các nước Islam, các nước Trung Đông, châu Phi và nhiều đối tác quan trọng khác. Đây là không gian để ngoại giao kinh tế gắn với ngoại giao văn hóa, ngoại giao nhân dân và ngoại giao tri thức.

Với ý nghĩa đó, PGS,TS Nguyễn Mạnh Hùng tin rằng, Hội thảo CIISD năm 2026 với chủ đề "Kinh tế Halal – Động lực của phát triển bền vững" sẽ mở ra nhiều hướng suy nghĩ mới, nhiều đề xuất mới và nhiều khả năng hợp tác mới. Từ thực phẩm Halal đến kinh tế Halal là một bước phát triển về nhận thức. Từ nhận thức đến hành động là một bước phát triển về năng lực. Từ thảo luận học thuật đến kiến nghị chính sách là một bước phát triển về trách nhiệm. Và từ hợp tác kinh tế đến hiểu biết văn hóa, từ hiểu biết văn hóa đến niềm tin chính trị là một bước phát triển về tầm nhìn. Qua đó, Hội thảo sẽ đóng góp thiết thực vào quá trình hình thành tư duy, chính sách và hành động mới về phát triển kinh tế Halal ở Việt Nam; góp phần đưa Việt Nam tham gia sâu hơn, hiệu quả hơn và bền vững hơn vào chuỗi giá trị Halal toàn cầu.

“Đưa Việt Nam trở thành một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng sản phẩm, dịch vụ Halal thế giới”

Nền kinh tế Halal, bao gồm các sản phẩm và dịch vụ được chứng nhận Halal, ngày càng được công nhận là động lực thúc đẩy phát triển bền vững, đặc biệt trong các lĩnh vực: thực phẩm và đồ uống, dược liệu, mỹ phẩm, thời trang may mặc, giải trí, du lịch, hậu cần, tài chính… Trong bối cảnh nền kinh tế Halal toàn cầu dự báo đạt quy mô 10.500 tỷ USD vào năm 2030, Hội thảo là diễn đàn có uy tín và có sức lan tỏa lớn, quy tụ hơn 150 đại biểu, bao gồm các nhà hoạch định chính sách, các đại sứ, đại biện của các quốc gia Hồi giáo cùng giới chuyên gia và doanh nghiệp để thảo luận về lộ trình đưa Việt Nam trở thành một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng sản phẩm, dịch vụ Halal thế giới, góp phần vào hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai chữ số của Việt Nam.

Hội thảo CIISD năm 2026 với chủ đề "Kinh tế Halal – Động lực của phát triển bền vững" được tổ chức thành hai phiên, phiên 1: Kinh nghiệm quốc tế và giải pháp phát triển kinh tế Halal bền vững trong bối cảnh mới; phiên 2: Xây dựng thương hiệu Halal và tiếp cận thị trường Halal bền vững: Vai trò của Nhà nước, nhà nghiên cứu và nhà doanh nghiệp.

PGS,TS Nguyễn Xuân Trung và PGS,TS Bùi Văn Huyền đồng chủ trì phiên làm việc thứ nhất

PGS,TS Đinh Thị Nga, Phó Viện trưởng Viện Kinh tế - Xã hội và Môi trường thuộc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh trình bày tham luận tại hội thảo

Các phiên làm việc và thảo luận của hội thảo tập trung giải quyết các bài toán chiến lược từ kinh nghiệm quốc tế đến thực tiễn phát triển kinh tế Halal bền vững, xây dựng thương hiệu và tiếp cận thị trường Halal trên thế giới và Việt Nam. Trên cơ sở đó, các đại biểu tham dự đã đi sâu trao đổi, thảo luận hai trọng tâm lớn: Một là nhận diện rõ những kinh nghiệm quốc tế bao gồm những bài học thành công và không thành công, định vị các rào cản và đề xuất giải pháp phát triển kinh tế Halal bền vững trong bối cảnh mới. Hai là xây dựng thương hiệu và thiết lập con đường tiếp cận thị trường Halal một cách hiệu quả, minh bạch và bền vững.

Phiên thứ nhất bàn về kinh nghiệm quốc tế và giải pháp phát triển kinh tế Halal bền vững trong bối cảnh mới, với sự tham luận trực tuyến của Thứ trưởng Bộ Điều phối Phát triển Nguồn nhân lực và Văn hóa, Cộng hòa Indonesia; và tham luận trực tuyến của các chuyên gia tư vấn từ Malaysia và các học giả uy tín từ Viện Kinh tế - Xã hội và Môi trường thuộc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Viện Nghiên cứu Nam Á, Tây Á và châu Phi thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, và Trường Đại học Thương mại.

Phiên thứ hai tập trung vào việc xây dựng thương hiệu và tiếp cận thị trường Halal bền vững thông qua sự phối hợp giữa ba nhà: Nhà nước, nhà nghiên cứu và nhà doanh nghiệp, với sự góp mặt và chia sẻ thực tế của các diễn giả đến từ Đại học RMIT Hà Nội, và đại diện các doanh nghiệp có sản phẩm Halal và đơn vị cấp nhận Halal như Hợp tác xã Hà Nội Xanh, Halal Việt Nam (HVN)…

Chia sẻ tại hội thảo, ông Korhan Kemik, Đại sứ Cộng hòa Thổ Nhĩ Kỳ tại Việt Nam cho rằng, kinh tế Halal ngày nay không chỉ gắn với yêu cầu tôn giáo mà còn được nhìn nhận như một hệ thống bảo đảm chất lượng và sản xuất có trách nhiệm. Các tiêu chuẩn Halal yêu cầu truy xuất nguồn gốc đầy đủ, bảo đảm vệ sinh và tính toàn vẹn trong toàn bộ chuỗi sản xuất, đồng thời phù hợp với các mục tiêu phát triển bền vững. Tuy nhiên, sự khác biệt về tiêu chuẩn và chứng nhận giữa các quốc gia vẫn là rào cản đối với thương mại, do đó cần thúc đẩy công nhận lẫn nhau để giảm chi phí và tạo thuận lợi cho doanh nghiệp.

Tham luận tại hội thảo, các chuyên gia, nhà khoa học cho rằng, hiện nay kinh tế Halal đã mở rộng sang nhiều lĩnh vực như dược phẩm, mỹ phẩm, du lịch và dịch vụ, hình thành một hệ sinh thái kinh tế tương đối toàn diện. Năm 2025, thị trường Halal toàn cầu đạt khoảng 7,7 nghìn tỷ USD và dự kiến tăng lên gần 10,5 nghìn tỷ USD vào năm 2030. Nhiều ý kiến cho rằng, đối với Việt Nam, thị trường Halal toàn cầu mở ra nhiều cơ hội, nhất là trong các lĩnh vực có thế mạnh như nông sản, thực phẩm và du lịch. Tuy nhiên, để tham gia hiệu quả, cần tiếp tục hoàn thiện thể chế, xây dựng hệ thống tiêu chuẩn và chứng nhận rõ ràng, đồng thời nâng cao năng lực doanh nghiệp và tăng cường kết nối với các đối tác quốc tế, qua đó từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu./.

Các đại biểu tham dự chụp ảnh lưu niệm

---

Hội thảo CIISD là diễn đàn đối thoại học thuật thường niên do Viện Kinh tế - Xã hội và Môi trường thuộc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Viện Nghiên cứu Nam Á, Tây Á và châu Phi thuộc Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam, và Trường Đại học Thương mại đồng tổ chức. Đây là diễn đàn thường niên được sáng lập với mục đích trao đổi khoa học và luận bàn chính sách phát triển bền vững đất nước trong bối cảnh thế giới mới nhiều thay đổi và khó nắm bắt./.