Hội thảo khoa học “Công tác dư luận xã hội trong triển khai, thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng”

Hội thảo do đồng chí Phạm Tất Thắng, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban thường trực Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương; PGS,TS Lê Hải Bình, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Giám đốc thường trực Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; GS,TS Lê Văn Lợi, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Phó Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương, Phó Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương đồng chủ trì Hội thảo. Tham dự Hội thảo có các nhà khoa học trong và ngoài Học viện.

Các đồng chí chủ trì Hội thảo

Đại biểu tham dự Hội thảo

Phát biểu tại Hội thảo, PGS,TS Lê Hải Bình, Uỷ viên Trung ương Đảng, Phó Giám đốc thường trực Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh nhấn mạnh, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng là sự kiện chính trị trọng đại của dân tộc, đánh dấu bước ngoặt mang tính lịch sử, đưa Việt Nam chính thức bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Là Đại hội mở đầu cho kỷ nguyên mới, Đại hội XIV có trọng trách lịch sử xác lập những quyết sách mang tính “bệ phóng” để thực hiện thành công hai mục tiêu chiến lược 100 năm của đất nước.

Theo PGS,TS Lê Hải Bình, để những quyết sách chiến lược của Đảng thực sự đi vào cuộc sống, trở thành hành động cách mạng của toàn dân tộc, sự đồng thuận xã hội và niềm tin của Nhân dân là yếu tố có ý nghĩa quyết định. Trong tiến trình đó, công tác điều tra, nắm bắt và định hướng dư luận xã hội giữ vai trò là “cầu nối” quan trọng, tạo nên sự hòa quyện giữa “ý Đảng” và “lòng dân”.

PGS,TS Lê Hải Bình khẳng định, việc nắm bắt, nghiên cứu dư luận xã hội là công việc rất cần thiết nhằm sát thực tâm tư, tình cảm, ý chí, nguyện vọng của Nhân dân đối với các chủ trương, quyết sách chiến lược của Đảng; đồng thời giúp các cơ quan lãnh đạo có thêm thông tin tham chiếu để hoàn thiện và đánh giá kết quả thực hiện các chủ trương, chính sách. Trong bối cảnh hiện nay, triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng không chỉ dừng lại ở tuyên truyền, quán triệt, mà phải gắn kết chặt chẽ với nắm bắt, phân tích và định hướng dư luận xã hội.

Đề cập bối cảnh truyền thông số bùng nổ, PGS,TS Lê Hải Bình cho rằng không gian mạng đã trở thành mặt trận phức tạp, nơi các thế lực thù địch, phản động ráo riết tiến hành các hoạt động tuyên truyền xuyên tạc, chống phá. Trước tình hình đó, công tác dư luận xã hội không thể chỉ dừng ở việc ứng phó với các luồng thông tin xấu độc trên không gian mạng, mà phải chuyển mạnh sang tư duy chủ động kiến tạo, dự báo và định hướng dư luận xã hội.

PGS,TS Lê Hải Bình, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Giám đốc thường trực Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh phát biểu khai mạc và đề dẫn Hội thảo

GS,TS Lê Văn Lợi, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Phó Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương, Phó Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương phát biểu tại Hội thảo

Định hướng thảo luận tại Hội thảo, PGS,TS Lê Hải Bình đề nghị các đại biểu, chuyên gia, nhà khoa học tập trung làm rõ những vấn đề lý luận về dư luận xã hội; cơ sở lý luận và thực tiễn của việc gắn kết công tác nắm bắt, định hướng dư luận xã hội với triển khai, thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng. Đồng chí nhấn mạnh, dư luận xã hội không chỉ là tập hợp các ý kiến phân tán, mà là sự phản ánh chân thực tâm tư, tình cảm, ý chí và nguyện vọng của các tầng lớp nhân dân đối với những vấn đề, sự kiện có tính thời sự, nhất là các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước.

Cùng với đó, Hội thảo cần tập trung đánh giá thực trạng công tác dư luận xã hội trong triển khai, thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; làm rõ kết quả đạt được, hạn chế, nguyên nhân và bài học kinh nghiệm trong nắm bắt, phản ánh, định hướng dư luận xã hội. Trong đó, cần chú trọng phân tích kết quả nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, sự quan tâm của cán bộ, đảng viên và Nhân dân đối với các nội dung cốt lõi, các khâu đột phá chiến lược của Nghị quyết; đồng thời nhận diện những bất cập về tính kịp thời, độ sâu của thông tin, sự phối hợp giữa các cơ quan, lực lượng và năng lực của đội ngũ cộng tác viên dư luận xã hội trong bối cảnh bùng nổ thông tin.

Đồng chí Phạm Tất Thắng, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương phát biểu tại Hội thảo

Quang cảnh Hội thảo

Tại Hội thảo, các đại biểu tập trung thảo luận, làm rõ nhiều vấn đề lý luận và thực tiễn về công tác dư luận xã hội trong kỷ nguyên mới, nhất là yêu cầu đề xuất các giải pháp mang tính đột phá nhằm phát huy vai trò của công tác dư luận xã hội trong triển khai, thực hiện hiệu quả Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng. Các ý kiến nhấn mạnh giá trị bền vững của tư tưởng Hồ Chí Minh về “Dân là gốc”, yêu cầu nắm bắt tâm trạng, nguyện vọng của Nhân dân để làm cơ sở cho việc hoạch định và triển khai chủ trương, chính sách; đồng thời tiếp thu chọn lọc các lý thuyết hiện đại về tác động của trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, phân tầng xã hội và tâm lý cộng đồng mạng.

Từ thực tiễn hiện nay, nhiều ý kiến cho rằng dư luận xã hội đã dịch chuyển mạnh sang không gian số, nhất là các nền tảng mạng xã hội; mang tính đa chiều, đan xen giữa thực và giả, tích cực và tiêu cực. Dư luận xã hội được nhìn nhận là cầu nối chiến lược giữa ý Đảng và lòng dân, là kênh tham mưu quan trọng, công cụ quản trị quốc gia, giám sát, phản biện và phát hiện sớm các rủi ro, mâu thuẫn xã hội, góp phần không để các vấn đề phát sinh trở thành “điểm nóng”. Vì vậy, công tác dư luận xã hội không thể dừng ở phản ánh hiện tượng, mà cần chuyển mạnh sang phân tích dữ liệu, dự báo xu hướng và cảnh báo sớm.

Các đại biểu thống nhất cho rằng, trong bối cảnh truyền thông số và cạnh tranh thông tin diễn ra ngày càng gay gắt, công tác dư luận xã hội cần chuyển đổi phương thức từ “phản ánh” sang “dự báo và chủ động định hướng”, từ “phản ứng bị động” sang “chủ động kiến tạo”. Cùng với đó, cần đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn trong xây dựng “Hệ thống lắng nghe xã hội số”; số hóa quy trình điều tra, thăm dò dư luận xã hội; thiết lập quy trình xử lý khủng hoảng dư luận gắn với cơ chế phối hợp giữa cơ quan Tuyên giáo và Dân vận, cơ quan quản lý nhà nước và lực lượng an ninh mạng. Đồng thời, cần “mềm hóa, trẻ hóa” nội dung truyền thông, mở rộng lực lượng tham gia lan tỏa thông tin chính thống, góp phần tạo đồng thuận xã hội và nâng cao hiệu quả triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.

Đại biểu tham luận tại Hội thảo

Đại biểu tham luận tại Hội thảo

Phát biểu kết luận Hội thảo, đồng chí Phạm Tất Thắng, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban thường trực Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương khẳng định, sau một buổi làm việc nghiêm túc, dân chủ, khoa học và trách nhiệm, Hội thảo khoa học quốc gia “Công tác dư luận xã hội trong triển khai, thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng” đã hoàn thành toàn bộ nội dung chương trình và thành công tốt đẹp. Hội thảo diễn ra trong thời điểm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, khi toàn Đảng, toàn dân, toàn quân đang quyết tâm đưa Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng vào cuộc sống, chuẩn bị cho giai đoạn phát triển mới với yêu cầu cao hơn về chất lượng tăng trưởng, năng lực quản trị quốc gia và sự đồng thuận xã hội.

Đồng chí Phạm Tất Thắng nhấn mạnh, sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và truyền thông số đang làm thay đổi sâu sắc phương thức hình thành, lan tỏa và tác động của dư luận xã hội. Trong bối cảnh thông tin đa chiều, tốc độ lan truyền nhanh trên không gian mạng tác động trực tiếp đến tư tưởng, tâm trạng xã hội và niềm tin của Nhân dân, công tác dư luận xã hội không thể chỉ dừng lại ở việc nắm bắt, phản ánh, mà phải trở thành công cụ quan trọng trong phân tích, dự báo, cảnh báo sớm và tham mưu chiến lược cho Đảng, Nhà nước.

Khái quát các ý kiến tham luận, trao đổi tại Hội thảo, đồng chí Phạm Tất Thắng cho rằng, các đại biểu đã thống nhất làm rõ vai trò ngày càng quan trọng của công tác dư luận xã hội trong công tác xây dựng Đảng, trong lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện các chủ trương, đường lối của Đảng. Công tác dư luận xã hội là cầu nối giữa “ý Đảng” với “lòng dân”, giúp kiểm nghiệm tính đúng đắn, phù hợp của chính sách, đồng thời góp phần củng cố niềm tin, tạo sự thống nhất trong nhận thức và hành động. Thực tiễn thời gian qua cho thấy, công tác này đã phát huy vai trò tích cực trong triển khai nhiều chủ trương lớn như tinh gọn bộ máy, phòng, chống tham nhũng, chuyển đổi số, phát triển văn hóa và các nhiệm vụ chính trị trọng tâm của đất nước.

Đại biểu tham luận tại Hội thảo

Đại biểu tham luận tại Hội thảo

Đại biểu tham luận tại Hội thảo

Từ kết quả Hội thảo, đồng chí Phạm Tất Thắng đề nghị trong thời gian tới cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy và phương thức tiến hành công tác dư luận xã hội, chuyển từ “nắm bắt” sang “phân tích dữ liệu”, từ “phản ánh hiện tượng” sang “dự báo xu hướng” và “cảnh báo sớm”. Công tác dư luận xã hội phải bám sát thực tiễn triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của cán bộ, đảng viên và Nhân dân; chủ động tham mưu các giải pháp xử lý những vấn đề phát sinh, tháo gỡ vướng mắc, tạo sự thống nhất cao trong nhận thức, đồng thuận trong xã hội và quyết tâm trong hành động.

Đồng chí yêu cầu công tác dư luận xã hội cần thực hiện tốt phương châm “chủ động, sắc bén, thuyết phục, hiệu quả”; các báo cáo dư luận xã hội phải phân tích trúng vấn đề, dự báo được những tình huống có thể phát sinh và đề xuất giải pháp khả thi. Cùng với đó, cần đẩy mạnh chuyển đổi số trong toàn bộ quy trình từ thu thập, xử lý đến phân tích, tổng hợp và tham mưu; từng bước xây dựng hệ sinh thái dữ liệu dư luận xã hội liên thông, hiện đại; nghiên cứu hình thành các bộ chỉ số đánh giá tâm trạng xã hội, niềm tin xã hội và hiệu quả truyền thông chính sách, phục vụ tốt hơn công tác lãnh đạo, chỉ đạo.

Nhấn mạnh vai trò quyết định của đội ngũ cán bộ làm công tác dư luận xã hội, đồng chí Phạm Tất Thắng đề nghị quan tâm đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ có bản lĩnh chính trị vững vàng, tư duy khoa học, năng lực phân tích, dự báo và kỹ năng công nghệ phù hợp với yêu cầu mới. Đồng thời, cần củng cố, mở rộng mạng lưới cộng tác viên dư luận xã hội theo hướng rộng khắp, đa dạng, có sự tham gia của các chuyên gia, nhà khoa học, văn nghệ sĩ, người có uy tín và các lực lượng có khả năng lan tỏa tích cực trong xã hội.

Để kết quả Hội thảo đi vào thực tiễn, đồng chí Phạm Tất Thắng đề nghị Ban Tổ chức tiếp thu đầy đủ các ý kiến tham luận, trao đổi, thảo luận để hoàn thiện báo cáo kết quả Hội thảo; đồng thời xây dựng các báo cáo chuyên đề tham mưu Bộ Chính trị, Ban Bí thư về những vấn đề đặt ra đối với công tác dư luận xã hội trong triển khai, thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng. Đồng chí cũng gợi mở việc nghiên cứu xây dựng bộ chỉ số về tâm trạng xã hội, niềm tin xã hội và hiệu quả truyền thông chính sách, đáp ứng yêu cầu đổi mới công tác dư luận xã hội trong kỷ nguyên mới.

Đại biểu tham dự Hội thảo chụp ảnh chung