xem cỡ chữ
T
Hội thảo tập trung luận giải bối cảnh, thách thức và nghệ thuật đấu tranh ngoại giao của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa trong hai năm đầu sau Cách mạng Tháng Tám, qua đó nhận diện những giá trị lịch sử, lý luận và rút ra các bài học tham chiếu đối với đường lối đối ngoại thời kỳ đổi mới.
Quang cảnh Hội thảo
Trình bày Báo cáo đề dẫn, PGS,TS Trần Trọng Thơ nêu rõ: trong tiến trình lịch sử dân tộc Việt Nam hiện đại, giai đoạn 1945 – 1946 có vị trí đặc biệt quan trọng. Đây là thời kỳ đất nước vừa giành được độc lập sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, song nền độc lập và chính quyền cách mạng lập tức đứng trước những thử thách hết sức nghiêm trọng. Chính quyền Việt Nam Dân chủ Cộng hòa vừa phải khẩn trương xây dựng một nhà nước mới, củng cố nền độc lập, ổn định đời sống nhân dân, vừa phải ứng phó với tình thế “ngàn cân treo sợi tóc”, trong đó hoạt động đối ngoại giữ vai trò đặc biệt quan trọng.
Theo PGS,TS Trần Trọng Thơ: những quyết sách đối ngoại giai đoạn 1945 – 1946 cần được nhìn nhận trong điều kiện lịch sử cụ thể, với những giới hạn và lựa chọn mà một quốc gia mới giành độc lập phải đối mặt. Trong bối cảnh Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa chưa được quốc tế công nhận rộng rãi, đồng thời phải đương đầu với nạn đói, nạn dốt, ngân khố cạn kiệt và sức ép từ các lực lượng chính trị đối lập được bên ngoài hậu thuẫn, yêu cầu cấp bách đặt ra đối với hoạt động đối ngoại là: bảo vệ thành quả Cách mạng Tháng Tám, giữ vững chính quyền, tránh cùng lúc phải đối đầu với nhiều kẻ thù, tranh thủ thời gian hòa bình để xây dựng lực lượng và từng bước đưa Việt Nam thoát khỏi thế bị cô lập.
Từ đó, PGS,TS Trần Trọng Thơ đề dẫn đề nghị các nhà khoa học tập trung làm rõ bốn nhóm vấn đề. Một là, bối cảnh quốc tế và khu vực tác động đến quyết sách đối ngoại của Việt Nam những năm 1945 – 1946, đặc biệt là sự vận động trong quan hệ giữa các nước lớn và tác động của trật tự thế giới sau Chiến tranh thế giới thứ hai. Hai là, quá trình hình thành và phát triển tư duy đối ngoại của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, từ Tuyên ngôn Độc lập ngày 02/9/1945 đến các cuộc đàm phán, thỏa thuận với Pháp, Trung Hoa Dân quốc và các lực lượng quốc tế khác. Ba là, vai trò của Chủ tịch Hồ Chí Minh và các nhà hoạt động ngoại giao tiêu biểu, cùng đóng góp của các cơ quan, tổ chức đối với việc hình thành nền ngoại giao của nước Việt Nam mới. Bốn là, việc chuyển hóa bài học lịch sử thành giá trị tham khảo cho công tác đối ngoại hiện nay – không phải sao chép nguyên trạng phương thức của quá khứ, mà nhận diện những nguyên lý có tính bền vững để vận dụng sáng tạo trong điều kiện mới.
Bối cảnh và đường lối, sách lược đối ngoại của Việt Nam
Tham luận của TS Trần Tuấn Sơn phân tích một cách hệ thống những thách thức đối ngoại trong năm 1945, chỉ rõ tình thế “thù trong, giặc ngoài”. Tác giả đặt vấn đề trong bối cảnh trật tự quốc tế sau Chiến tranh thế giới thứ hai do các cường quốc định hình, khiến cách mạng Việt Nam rơi vào thế bị bao vây, cô lập về ngoại giao. Theo tác giả, thách thức đối ngoại năm 1945 mang tính đa tầng, đa chủ thể: về không gian, chính quyền cách mạng bị bao vây từ cả hai đầu đất nước; về tính chất, các thế lực hiện diện trên lãnh thổ Việt Nam có mục tiêu và mức độ đe dọa khác nhau; về thời gian, các thách thức xuất hiện gần như đồng thời, không cho phép chính quyền cách mạng có đủ điều kiện đối phó tuần tự.
Tham luận của TS Nguyễn Bình luận giải vai trò của ngoại giao trong việc kéo dài thời gian hòa bình để chuẩn bị lực lượng cho kháng chiến. Tác giả cho rằng, đứng trước những thử thách đối ngoại mang tính sinh tử, Đảng Cộng sản Đông Dương và Chính phủ đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đề ra đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ – tinh thần này được thể hiện tập trung trong Chỉ thị “Kháng chiến kiến quốc” ngày 25/11/1945. Điểm cốt lõi là nguyên tắc bất biến về độc lập, chủ quyền và thống nhất quốc gia được giữ vững xuyên suốt; mọi nhân nhượng đều có giới hạn và nhằm đổi lấy thời gian. Khoảng thời gian hòa bình quý báu đó đã được sử dụng để củng cố chính quyền, tổ chức Tổng tuyển cử ngày 06/01/1946 bầu Quốc hội khóa I, thông qua Hiến pháp năm 1946 và phát triển lực lượng vũ trang.
Đi sâu vào thực tiễn đấu tranh ngoại giao, Hội thảo nghe tham luận của TS Dương Thị Huệ về vai trò của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong đàm phán Việt – Pháp và việc ký Tạm ước ngày 14/9/1946, cùng tham luận của TS Đoàn Thị Hương về hoạt động vận động dư luận và tranh thủ sự ủng hộ quốc tế của Việt Nam giai đoạn 1945 – 1946.
Đại biểu tham luận tại Hội thảo
Bài học lịch sử và giá trị đối với đường lối đối ngoại thời kỳ đổi mới
Từ góc độ phương pháp, tham luận của PGS,TS Trần Trọng Thơ đã khái quát những bài học về nghệ thuật đàm phán: chuẩn bị kỹ phương án và đánh giá đúng đối tượng cùng ý đồ chiến lược của đối phương; kết hợp chặt chẽ giữa đấu tranh trên bàn đàm phán với củng cố thực lực trên thực địa; xác định đúng thời điểm và giới hạn nhân nhượng; giữ vững thế chủ động, kiên trì phương châm giành thắng lợi từng bước.
Tiếp cận chiều cạnh phương pháp luận, tham luận của PGS, TS Trần Thị Vui luận giải phương châm “dĩ bất biến, ứng vạn biến”. Tác giả xác định nội hàm của cái “bất biến” là độc lập dân tộc, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ, suy cho cùng là lợi ích quốc gia – dân tộc; “vạn biến” là sự linh hoạt về hình thức, bước đi và đối sách. Tham luận phân tích mối quan hệ biện chứng giữa mục tiêu chiến lược và sách lược cụ thể, đồng thời lưu ý rằng tuyệt đối hóa một trong hai vế đều dẫn tới sai lầm trong tư duy và hành động đối ngoại.
Khép lại nhóm vấn đề này, tham luận của TS Đặng Kim Oanh luận giải giá trị của ngoại giao 1945 – 1946 đối với đường lối đối ngoại thời kỳ đổi mới, chỉ ra sự kế thừa và phát triển những nguyên tắc từ giai đoạn này trong tư duy đối ngoại hiện nay: đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ; kiên định độc lập, tự chủ gắn với chủ động, tích cực hội nhập quốc tế; xử lý hài hòa quan hệ với các nước lớn; phát huy sức mạnh tổng hợp của ba trụ cột đối ngoại đảng, ngoại giao nhà nước và đối ngoại nhân dân. Theo tác giả, những giá trị đó nằm trong mạch phát triển của trường phái đối ngoại, ngoại giao mang đậm bản sắc “cây tre Việt Nam” – “gốc vững, thân chắc, cành uyển chuyển”.
Phát biểu tổng kết, TS Lương Viết Sang đánh giá cao chất lượng khoa học và tinh thần trao đổi thẳng thắn của Hội thảo. Các tham luận đã bao quát tương đối toàn diện những vấn đề đặt ra, kết hợp phục dựng tiến trình lịch sử với khái quát lý luận, nghiên cứu trường hợp Việt Nam với đối chiếu kinh nghiệm khu vực. Hội thảo thống nhất khẳng định: ngoại giao Việt Nam giai đoạn 1945 – 1946 là mẫu mực về nghệ thuật bảo vệ nền độc lập bằng phương thức hòa bình trong tương quan lực lượng bất lợi, để lại hệ thống bài học còn nguyên giá trị.
Theo TS Lương Viết Sang, trong bối cảnh tình hình thế giới diễn biến phức tạp, khó lường; các nước lớn có sự điều chỉnh chiến lược, vừa hợp tác, thỏa hiệp, vừa cạnh tranh, đấu tranh, kiềm chế lẫn nhau, việc nghiên cứu, vận dụng phương pháp ngoại giao “dĩ bất biến, ứng vạn biến” của Chủ tịch Hồ Chí Minh và những bài học kinh nghiệm của ngoại giao Việt Nam 1945-1946, nhằm nâng cao hiệu quả công tác đối ngoại, góp phần giữ vững môi trường hòa bình, ổn định để xây dựng và phát triển đất nước, thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng có ý nghĩa hết sức quan trọng.
BBT
Bế giảng Lớp bồi dưỡng, cập nhật kiến thức và tập huấn nghiệp vụ cấp ủy năm 2025
22:37 06/11/2025
Chiều 06/11/2025, tại Hà Nội, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức Lễ bế giảng lớp bồi dưỡng, cập nhật kiến thức và tập huấn nghiệp vụ cấp ủy năm 2025. PGS,TS Đoàn Minh Huấn, Uỷ viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư thường trực Đảng uỷ, Phó Giám đốc thường trực Học viện dự và chủ trì buổi Lễ.
Đại hội đại biểu Đảng bộ các cơ quan Đảng Trung ương lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 (Phiên chính thức)
15:48 24/09/2025
Thực hiện Chỉ thị số 45-CT/TW, ngày 14/4/2025 của Bộ Chính trị về lãnh đạo đại hội đảng bộ các cấp tiến tới Đại hội XIV của Đảng, được sự đồng ý của Bộ Chính trị, sáng ngày 24/9/2025, tại Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Đảng bộ các cơ quan Đảng Trung ương đã trang trọng khai mạc phiên chính thức Đại hội đại biểu lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030. Đồng chí Tô Lâm, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam dự và phát biểu chỉ đạo Đại hội.
Bế mạc Hội nghị toàn quốc tập huấn về tổ chức và hoạt động của tổ chức Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các đoàn thể chính trị ở cấp xã
16:32 15/06/2025
Sau 1,5 ngày làm việc nghiêm túc, trách nhiệm, sáng 15/6, "Hội nghị toàn quốc tập huấn về tổ chức và hoạt động của tổ chức Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các đoàn thể chính trị ở cấp xã" đã hoàn thành toàn bộ nội dung chương trình đề ra và tiến hành bế mạc. Đồng chí Phạm Minh Chính, Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ dự và phát biểu bế mạc hội nghị.
Hội nghị toàn quốc tập huấn về tổ chức và hoạt động của tổ chức Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể chính trị ở cấp xã (mới).
14:28 14/06/2025
Sáng 14/6, tại Hà Nội, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh được Bộ Chính trị, Ban Bí thư giao chủ trì, phối hợp với các cơ quan Trung ương tổ chức Hội nghị toàn quốc tập huấn về tổ chức và hoạt động của tổ chức Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các đoàn thể chính trị ở cấp xã.
Hành trình ý nghĩa đến Trường Sa: Nối dài tình yêu và trách nhiệm với biển đảo Tổ quốc
15:42 23/05/2025
Vào những ngày đầu tháng 5 năm 2025, trong không khí hào hùng kỷ niệm 50 năm Giải phóng Miền Nam thống nhất đất nước (30/4/1975-30/4/2025), một chuyến công tác đầy ý nghĩa đã được thực hiện, đưa Đoàn công tác số 17 gồm 165 đại biểu từ nhiều cơ quan, ban ngành, trong đó có Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, đến thăm, động viên cán bộ, chiến sĩ và nhân dân đang công tác, sinh sống tại quần đảo Trường Sa và Nhà giàn DK1. Chuyến đi diễn ra đúng dịp kỷ niệm các ngày lễ lớn, càng nhân lên ý nghĩa và để lại những dấu ấn khó phai.
Đoàn kiểm tra, giám sát số 236 của Bộ Chính trị làm việc với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Nghệ An
20:47 12/09/2026
Chiều 12/9, Đoàn kiểm tra, giám sát theo Quyết định số 236 của Bộ Chính trị do đồng chí Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh làm Trưởng đoàn, đã thông qua Dự thảo Báo cáo kết quả kiểm tra, giám sát đợt 3 đối với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Nghệ An.
Đoàn kiểm tra, giám sát số 236 của Bộ Chính trị, Ban Bí thư làm việc với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Quảng Trị
19:16 12/09/2026
Sáng 12/9, đoàn kiểm tra, giám sát (KT, GS) số 236 của Bộ Chính trị, Ban Bí thư do đồng chí Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh làm trưởng đoàn đã chủ trì hội nghị thông qua dự thảo báo cáo kết quả KT, GS đối với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Quảng Trị.
Đoàn công tác của Ban Chỉ đạo Trung ương trao đổi, khảo sát kinh nghiệm tại Trung Quốc
15:37 11/09/2026
Từ ngày 6 đến 11/9/2026, Đoàn công tác của Ban Chỉ đạo Trung ương tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam (1930–2030), định hướng lãnh đạo phát triển đất nước trong 100 năm tiếp theo (2030–2130) và tổng kết 40 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, do GS,TS Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị khóa XIII, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương làm Trưởng đoàn, đã thăm, làm việc và khảo sát thực tế tại Trung Quốc.
Đồng chí Uỷ viên Bộ Chính trị khoá XIII, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương thăm thôn Lương Gia Hà, tỉnh Thiểm Tây
15:52 10/09/2026
Sáng 10/9, trong khuôn khổ chuyến công tác tại Trung Quốc, Đoàn công tác do GS,TS Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị khóa XIII, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo Tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam (1930-2030), định hướng lãnh đạo phát triển đất nước trong 100 năm tiếp theo (2030-2130) và Tổng kết 40 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, làm Trưởng đoàn, đã đến thăm thôn Lương Gia Hà, huyện Diên Xuyên, thành phố Diên An, tỉnh Thiểm Tây.
Đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị khóa XIII, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương thăm, làm việc tại Học viện Cán bộ Diên An, tỉnh Thiểm Tây (Trung Quốc)
10:13 10/09/2026
Trong khuôn khổ chuyến công tác nghiên cứu, trao đổi kinh nghiệm tại Trung Quốc, ngày 9/9/2026, đồng chí Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị khóa XIII, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về Tổng kết 100 năm Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo cách mạng Việt Nam (1930-2030), định hướng lãnh đạo phát triển đất nước trong 100 năm tiếp theo (2030-2130) và Tổng kết 40 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội thăm và làm việc tại Học viện Cán bộ Diên An, tỉnh Thiểm Tây.
Họp trao đổi kế hoạch tổ chức Hội thảo khoa học quốc tế về tự cường chuỗi cung ứng và công nghệ mới
14:16 11/02/2026
Chiều ngày 09/02/2026, tại Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, PGS,TS Hoàng Văn Nghĩa, Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế chủ trì buổi làm việc, trao đổi về kế hoạch tổ chức hội thảo về tự cường chuỗi cung ứng và công nghệ mới với đại diện Đại sứ quán các nước Australia, Ấn Độ, Nhật Bản và Hoa Kỳ.
Hội thảo khoa học cấp Bộ “Nâng cao hiệu quả bồi dưỡng về đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cho đội ngũ giảng viên tại các trường chính trị”
18:26 13/12/2025
Sáng ngày 13/12/2025, tại thành phố Hồ Chí Minh, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức hội thảo khoa học cấp Bộ “Nâng cao hiệu quả bồi dưỡng về đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cho đội ngũ giảng viên tại các trường chính trị” bằng hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến với điểm cầu các trường chính trị tỉnh, thành phố trong toàn quốc.
Toạ đàm khoa học “Góp ý đề cương chi tiết Chương trình bồi dưỡng, cập nhật kiến thức, kỹ năng công tác mặt trận dành cho cán bộ Mặt trận Lào xây dựng đất nước trong bối cảnh mới”
19:12 01/12/2025
Chiều ngày 01/12/2025, tại Hà Nội, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức toạ đàm khoa học “Góp ý đề cương chi tiết Chương trình bồi dưỡng, cập nhật kiến thức, kỹ năng công tác mặt trận dành cho cán bộ Mặt trận Lào xây dựng đất nước trong bối cảnh mới”. PGS,TS Dương Trung Ý, Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh dự và chủ trì Toạ đàm.
Hội thảo khoa học cấp Bộ “Đổi mới sáng tạo trong đào tạo, bồi dưỡng tại các trường chính trị hiện nay”
21:51 25/11/2025
Sáng ngày 25/11/2025, tại Hà Nội, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức hội thảo khoa học cấp Bộ “Đổi mới sáng tạo trong đào tạo, bồi dưỡng tại các trường chính trị hiện nay”. Chủ trì Hội thảo có các đồng chí: PGS,TS Hoàng Phúc Lâm, Phó Giám đốc Học viện; PGS,TS Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Giám đốc Học viện, Phó Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương; TS Nguyễn Thị Thanh Nhàn, Vụ trưởng Vụ Các trường chính trị.
Nghiệm thu Đề tài cấp Nhà nước “Nghiên cứu, vận dụng và phát triển sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh trong xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa thời kỳ đổi mới”
11:10 13/08/2025
Chiều 12/8/2025, tại Hà Nội, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức Hội nghị nghiệm thu đề tài cấp Nhà nước “Nghiên cứu, vận dụng và phát triển sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh trong xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa thời kỳ đổi mới”, mã số KX.02.16/21-25. GS,TS Lê Văn Lợi, Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh là Phó Chủ tịch Hội đồng nghiệm thu.
Đồng chí Uỷ viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện thăm, tặng quà chúc Tết Bính Ngọ 2026 tại tỉnh Điện Biên
Đoàn công tác Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh làm việc tại Séc
Các đơn vị, địa phương hỗ trợ tỉnh Nghệ An khắc phục hậu quả bão số 10
Đại hội Thi đua yêu nước Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh lần thứ VI (2025-2030) [Video]
Phim tổng kết các mặt hoạt động của Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh năm 2024
75 năm truyền thống vẻ vang trường Đảng mang tên Bác
Hội thảo khoa học quốc tế “Chuyển đổi năng lượng hướng tới công bằng và phát triển bền vững”
Chỉ thị của Ban Bí thư triển khai thi hành Hiến pháp
Năm phát hành
Xem
Thống kê lượt truy cập
Lượt truy cập:
Khách online: