Tọa đàm khoa học “Cung ứng dịch vụ xã hội cho trẻ em trong bối cảnh tinh gọn bộ máy, thực hiện chính quyền địa phương hai cấp”

PGS,TS Lê Hải Bình, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Giám đốc thường trực Học viện phát biểu khai mạc và đề dẫn tọa đàm

Đồng chủ trì có các đồng chí: PGS,TS Lê Văn Chiến, Viện trưởng Viện Lãnh đạo học và Hành chính công; PGS,TS Đậu Hương Nam, Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế và GS,TS Nguyễn Hữu Minh, Chủ tịch Hội Xã hội học Việt Nam.

Tham dự tọa đàm có bà Silvia Danailov, Trưởng đại diện UNICEF Việt Nam; bà Pauline Tamesis, Điều phối viên thường trú Liên hợp quốc tại Việt Nam cùng các cộng sự; đại diện lãnh đạo các đơn vị thuộc Ban Tổ chức Trung ương, Ban Chính sách, chiến lược Trung ương, Bộ Y tế, Bộ Nội vụ, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; đại diện lãnh đạo một số tỉnh, trường chính trị tỉnh; cùng đông đảo chuyên gia, nhà khoa học, cán bộ hoạt động thực tiễn trong và ngoài Học viện.

Đoàn chủ trì tọa đàm

Trẻ em là trung tâm của chiến lược phát triển con người

Phát biểu khai mạc và đề dẫn tọa đàm, PGS,TS Lê Hải Bình, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Giám đốc thường trực Học viện khẳng định, chăm sóc, bảo vệ và giáo dục trẻ em luôn là một trong những ưu tiên chiến lược của Đảng và Nhà nước Việt Nam. Quan điểm xuyên suốt được khẳng định nhất quán là: trẻ em là trung tâm của chiến lược phát triển con người, là chủ nhân tương lai của đất nước, và đầu tư cho trẻ em là đầu tư cho phát triển bền vững.

Theo PGS,TS Lê Hải Bình, những năm qua, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách quan trọng về chăm sóc, giáo dục và bảo vệ trẻ em, tiêu biểu như Chỉ thị số 28-CT/TW của Bộ Chính trị, Luật Trẻ em năm 2016 và Chương trình hành động quốc gia vì trẻ em giai đoạn 2021-2030. Việc triển khai đồng bộ các chủ trương, chính sách đã góp phần hoàn thiện hệ thống chính sách, mở rộng các dịch vụ cơ bản về y tế, giáo dục, tiêm chủng, dinh dưỡng; từng bước củng cố cơ chế phối hợp liên ngành và nâng cao nhận thức xã hội về quyền trẻ em.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, công tác cung ứng dịch vụ xã hội cho trẻ em vẫn còn những hạn chế như chênh lệch vùng miền trong tiếp cận dịch vụ, năng lực cung ứng tại cơ sở chưa đồng đều, thiếu nhân lực chuyên trách, cơ sở hạ tầng và nguồn lực tài chính còn hạn chế. Thực tiễn đó đặt ra yêu cầu cấp thiết phải đánh giá toàn diện năng lực cung ứng dịch vụ xã hội cho trẻ em, từ đó có giải pháp phù hợp, đáp ứng yêu cầu trong bối cảnh mới.

Quang cảnh tọa đàm

Chia sẻ về kết quả nghiên cứu, PGS,TS Lê Hải Bình cho biết, trong năm 2026, với sự hỗ trợ kỹ thuật và nguồn lực của UNICEF Việt Nam, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh và Hội Xã hội học Việt Nam đã nghiên cứu năng lực cung ứng dịch vụ xã hội cho trẻ em tại 4 tỉnh, thành phố gồm Điện Biên, Đắk Lắk, Cần Thơ và Đà Nẵng. Đây là những địa phương có điều kiện phát triển, đặc điểm dân cư và trình độ quản trị khác nhau, qua đó cung cấp góc nhìn đa chiều về thực tiễn cung ứng dịch vụ xã hội cho trẻ em. Tọa đàm là dịp để nhóm nghiên cứu trình bày kết quả khảo sát, tiếp thu ý kiến của các chuyên gia, nhà khoa học và cán bộ thực tiễn nhằm hoàn thiện Báo cáo kiến nghị gửi các cơ quan hữu quan.

Với ý nghĩa đó, PGS,TS Lê Hải Bình đề nghị các đại biểu tập trung đánh giá khách quan, toàn diện thực trạng cung ứng dịch vụ xã hội cho trẻ em, nhất là ở cấp cơ sở; làm rõ những khoảng trống, hạn chế, các yếu tố tác động và rào cản trong tiếp cận dịch vụ, đặc biệt đối với nhóm trẻ em dễ bị tổn thương. Trên cơ sở đó, đề xuất các giải pháp thiết thực, khả thi nhằm nâng cao năng lực cung ứng dịch vụ, bảo đảm tiếp cận công bằng, bao trùm và hiệu quả các dịch vụ xã hội cho trẻ em. Đồng chí tin tưởng, những trao đổi tại tọa đàm sẽ góp phần cung cấp thêm cơ sở khoa học và thực tiễn cho việc hoàn thiện chính sách, nâng cao năng lực cung ứng dịch vụ xã hội cho trẻ em trong bối cảnh mới.

Bà Silvia Danailov, Trưởng đại diện UNICEF Việt Nam phát biểu tại tọa đàm

Bà Pauline Tamesis, Điều phối viên thường trú Liên hợp quốc tại Việt Nam phát biểu tại tọa đàm

Đặt trẻ em ở vị trí trung tâm trong cải cách và cung ứng dịch vụ xã hội

Phát biểu tại tọa đàm, bà Silvia Danailov, Trưởng đại diện UNICEF Việt Nam đánh giá cao những bước tiến của Việt Nam và tinh thần chủ động, trách nhiệm của các địa phương trong công tác chăm sóc, bảo vệ trẻ em. Trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh cải cách hành chính, phân cấp, phân quyền cho địa phương, bà nhấn mạnh yêu cầu đặt trẻ em ở vị trí trung tâm trong hoạch định chính sách, lập kế hoạch phát triển và phân bổ nguồn lực, bảo đảm công bằng và nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ, nhất là đối với các nhóm trẻ em dễ bị tổn thương.

Bà Silvia Danailov đề nghị chú trọng ba định hướng: tăng cường phối hợp liên ngành để bảo đảm tính liên tục, chất lượng dịch vụ và quyền được hỗ trợ của trẻ em; nâng cao năng lực cán bộ theo hướng bền vững, chú trọng môi trường an toàn, giáo dục sớm phù hợp với trẻ em dân tộc thiểu số và hỗ trợ toàn diện trẻ em khuyết tật; đồng thời bảo đảm công tác lập kế hoạch, phân bổ và giám sát ngân sách sát với nhu cầu thực tế của trẻ em.

Từ góc độ hệ thống Liên hợp quốc, bà Pauline Tamesis đánh giá Việt Nam đã duy trì nền tảng các dịch vụ thiết yếu trong quá trình cải cách sâu rộng. Trên cơ sở đó, bà nêu ba định hướng: chuyển từ bằng chứng nghiên cứu sang hành động thực tiễn, đánh giá hiệu quả cải cách trên cơ sở kết quả và mức độ người dân được thụ hưởng; tăng cường phối hợp giữa các ngành, các cấp để các dịch vụ vận hành như một hệ sinh thái thống nhất; đồng thời thực hiện cải cách thể chế linh hoạt, có khả năng thích ứng với thực tiễn địa phương. Bà khẳng định, Liên hợp quốc sẵn sàng đồng hành cùng Việt Nam trong kết nối nguồn lực, tri thức chuyên môn và chuyển hóa các khuyến nghị nghiên cứu thành hành động cụ thể, góp phần bảo đảm phát triển bền vững, không để ai bị bỏ lại phía sau.

Đại biểu tham dự Tọa đàm

Đại biểu tham dự Tọa đàm

Hoàn thiện cơ chế, nâng cao năng lực cung ứng dịch vụ xã hội cho trẻ em

Tọa đàm được tổ chức thành hai phiên. Phiên thứ nhất tập trung báo cáo kết quả nghiên cứu và tham luận chuyên sâu về thực trạng cung ứng dịch vụ xã hội cho trẻ em trong bối cảnh tinh gọn bộ máy, thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, qua khảo sát tại 4 địa phương gồm: Điện Biên, Đắk Lắk, Cần Thơ và Đà Nẵng. Phiên thứ hai được tổ chức theo hình thức bàn tròn, tập trung trao đổi, đề xuất cơ chế và giải pháp bảo đảm năng lực cung ứng dịch vụ xã hội cho trẻ em trong bối cảnh tổ chức chính quyền địa phương hai cấp.

Tại phiên thứ nhất, trên cơ sở thực tiễn tại một số địa phương, các đại biểu tập trung phân tích và chỉ ra rằng, trong giai đoạn đầu thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, các dịch vụ dành cho trẻ em cơ bản được duy trì, một số quy trình được rút ngắn, góp phần tăng tính chủ động của cấp xã. Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi cũng bộc lộ những khoảng trống về cơ chế phối hợp, nhân lực, cơ sở vật chất, nguồn lực tài chính và dữ liệu. Đáng chú ý, đội ngũ cán bộ làm công tác trẻ em ở cơ sở còn thiếu, chủ yếu kiêm nhiệm, biến động lớn và hạn chế về chuyên môn sâu; các dịch vụ chuyên biệt như công tác xã hội, hỗ trợ tâm lý, phục hồi chức năng chưa được phân bổ đồng đều; hệ thống dữ liệu còn thiếu liên thông, ảnh hưởng đến khả năng quản lý và cung ứng dịch vụ liên tục cho trẻ em.

Đối với lĩnh vực y tế, các dịch vụ khám, chữa bệnh chuyên khoa và một số chương trình chăm sóc sức khỏe trẻ em cơ bản được duy trì; tuy nhiên, việc tổ chức lại hệ thống y tế cơ sở đặt ra những yêu cầu mới về nhân lực, cơ sở vật chất, trang thiết bị và năng lực quản trị. Tình trạng thiếu nhân lực chuyên khoa nhi, sản tại cơ sở, nhất là ở vùng sâu, vùng xa; dữ liệu chưa được liên thông đồng bộ; cùng với những vấn đề mới như bạo lực, xâm hại trẻ em trên không gian mạng và nhu cầu chăm sóc sức khỏe tâm thần gia tăng là những thách thức cần được quan tâm. Từ thực tiễn khảo sát, các tham luận đề xuất tiếp tục hoàn thiện thể chế, phân định rõ chức năng, nhiệm vụ và trách nhiệm phối hợp; củng cố đội ngũ cán bộ, bảo đảm nguồn lực và mức dịch vụ tối thiểu; đồng thời đẩy mạnh liên thông dữ liệu, qua đó nâng cao năng lực cung ứng và bảo đảm trẻ em, nhất là các nhóm dễ bị tổn thương, được tiếp cận dịch vụ đầy đủ, liên tục và công bằng.

Phiên tọa đàm bàn tròn

Trên cơ sở kết quả nghiên cứu và những vấn đề đặt ra từ thực tiễn, phiên thứ hai được tổ chức theo hình thức bàn tròn, tập trung thảo luận về tác động của quá trình tinh gọn bộ máy và tổ chức chính quyền địa phương hai cấp đối với cung ứng dịch vụ xã hội cho trẻ em. Các đại biểu đi sâu nhận diện những khoảng trống, thách thức về chức năng, nhiệm vụ, nhân lực và cơ chế phối hợp; khả năng tiếp cận dịch vụ của trẻ em, nhất là các nhóm dễ bị tổn thương; đồng thời trao đổi về cơ chế phối hợp liên ngành, liên cấp và những yêu cầu đặt ra đối với việc hoàn thiện chính sách trong thời gian tới.

Thông qua hai phiên thảo luận, các chuyên gia, nhà khoa học và cán bộ thực tiễn đã trao đổi từ nhiều góc độ, làm rõ những kết quả đạt được, hạn chế và các vấn đề cần tiếp tục giải quyết trong cung ứng dịch vụ xã hội cho trẻ em ở cơ sở. Các ý kiến tại tọa đàm là nguồn tư liệu quan trọng để nhóm nghiên cứu tiếp tục hoàn thiện Báo cáo kiến nghị, góp phần cung cấp luận cứ khoa học và thực tiễn cho việc hoàn thiện cơ chế, chính sách, nâng cao năng lực cung ứng dịch vụ xã hội và bảo đảm tốt hơn quyền trẻ em trong bối cảnh tổ chức chính quyền địa phương hai cấp.

---------

Trước đó, tại Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, PGS,TS Lê Hải Bình, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Giám đốc thường trực Học viện và đại diện lãnh đạo một số đơn vị đã có buổi tiếp và làm việc với bà Silvia Danailov, Trưởng đại diện UNICEF Việt Nam cùng các cộng sự. Hai bên trao đổi về kết quả hợp tác trong thời gian qua và những yêu cầu mới đối với công tác chăm sóc, bảo vệ, giáo dục và bảo đảm quyền trẻ em trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh cải cách, hội nhập quốc tế và chuyển đổi số. Các bên thống nhất tiếp tục phát huy thế mạnh, kinh nghiệm của mỗi bên, tăng cường nghiên cứu, trao đổi, nâng cao năng lực và chuyển hóa kết quả nghiên cứu thành luận cứ, khuyến nghị phục vụ hoạch định chính sách; đồng thời nghiên cứu, hướng tới ký kết Bản ghi nhớ hợp tác (MOU) cho giai đoạn 5 năm tới, tạo khuôn khổ thúc đẩy quan hệ hợp tác ngày càng thiết thực, hiệu quả.

Trong thời gian tới, các nội dung hợp tác dự kiến tập trung vào những vấn đề thiết thực như sức khỏe thể chất và tinh thần, giáo dục, dinh dưỡng, bảo vệ trẻ em trong môi trường số, nâng cao năng lực cán bộ, quản trị và tài chính công hướng tới trẻ em. Hai bên cũng thống nhất tăng cường các chương trình nghiên cứu, tập huấn, chia sẻ kinh nghiệm quốc tế, tổ chức các hoạt động trao đổi ở cấp cao và phối hợp trong các sáng kiến liên quan đến quyền trẻ em. Qua đó, tiếp tục khẳng định quan điểm đầu tư cho trẻ em chính là đầu tư cho tương lai, góp phần xây dựng môi trường phát triển an toàn, công bằng và bền vững cho mọi trẻ em.

PGS,TS Lê Hải Bình (phải) tiếp và làm việc với bà Silvia Danailov

Các đại biểu chụp ảnh chung

Các đại biểu tham dự tọa đàm chụp ảnh lưu niệm