Toạ đàm “Đổi mới xây dựng chương trình khung, giáo trình các môn lý luận chính trị theo hướng tăng cường giáo dục lý luận chính trị, lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống, ý thức công dân đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong tình hình mới”

PGS,TS Nguyễn Duy Bắc điều hành Toạ đàm

PGS,TS Nguyễn Duy Bắc, Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh dự và chủ trì Toạ đàm. Cùng chủ trì có các đồng chí: Đoàn Văn Báu, Vụ trưởng Vụ Lý luận Chính trị, Ban Tuyên giáo Trung ương; Nguyễn Anh Dũng, Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo; Nguyễn Hoàng Sơn, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành uỷ Hà Nội.

Tham dự Toạ đàm có đại diện lãnh đạo các đơn vị trực thuộc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Ban Tuyên giáo Trung ương, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Thành uỷ Hà Nội; các chuyên gia, nhà khoa học, các cơ sở giáo dục đại học, cao đẳng ở khu vực phía Bắc.

Yêu cầu cấp thiết đổi mới mạnh mẽ chương trình khung, giáo trình các môn lý luận chính trị

Phát biểu khai mạc, đề dẫn Toạ đàm, đồng chí Nguyễn Anh Dũng, Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết, nhìn lại chặng đường hơn 10 năm qua kể từ khi Ban Bí thư ban hành Kết luận số 94-KL/TW ngày 28/3/2014 về việc "tiếp tục đổi mới việc học tập lý luận chính trị trong hệ thống giáo dục quốc dân", công tác này đã đạt được những thành tích, kết quả tích cực.

Triển khai Kết luận số 94, Ban Tuyên giáo Trung ương đã ban hành Hướng dẫn số 127-HD/BTGTW ngày 30/6/2014 hướng dẫn chi tiết việc giảng dạy và học tập các môn lý luận chính trị trong hệ thống giáo dục quốc dân. Bộ Giáo dục và Đào tạo đã phối hợp với Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh và các cơ quan liên quan tổ chức biên soạn, thẩm định bộ chương trình giáo trình với các môn lý luận chính trị bậc đại học. Trên cơ sở đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành các công văn, hướng dẫn thực hiện chương trình, giáo trình các môn lý luận chính trị chuyển từ ba học phần trước đây sang năm học phần, áp dụng thống nhất từ năm học 2019 - 2020.

Các đại biểu tham dự Toạ đàm

Các đại biểu tham dự Toạ đàm

Các môn lý luận chính trị được xác định là khối lượng kiến thức bắt buộc, thống nhất trong chương trình đào tạo trình độ đại học trên phạm vi cả nước. Hệ thống các khoa, bộ môn tiếp tục được củng cố kiện toàn. Đội ngũ giảng viên tăng về số lượng, chuẩn hóa hơn về trình độ, được tập huấn bồi dưỡng thường xuyên theo chương trình, giáo trình mới cũng như nhiều chỉ đạo cập nhật của Trung ương. Bộ giáo trình năm môn được biên soạn công phu, sử dụng thống nhất. Nhiều cơ sở đào tạo đã chủ động ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số, xây dựng học liệu điện tử, bài giảng trực tuyến, đa dạng hóa hình thức tổ chức dạy và học, kiểm tra và đánh giá. Gắn giảng dạy lý luận chính trị với các hoạt động ngoại khóa về nguồn, nghiên cứu thực tế, sinh hoạt chính trị và công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Tuy nhiên, trong quá trình triển khai những năm vừa qua cũng bộc lộ một số tồn tại, hạn chế như một số nội dung học phần chưa kịp thời cập nhật những vấn đề mới của thực tiễn đất nước và tư duy mới của Đảng, tính liên thông giữa giáo dục phổ thông, giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học chưa thật rõ ràng. Ở nhiều trường việc bố trí học phần, sắp xếp thời khóa biểu còn phụ thuộc vào điều kiện nhân lực, cơ sở vật chất hơn là yêu cầu về chuyên môn. Phương pháp giảng dạy của một bộ phận còn nặng về thuyết trình một chiều, cụ thể là thầy dạy trò chép, chưa có nhiều đối thoại, ít gắn với đặc thù ngành nghề của người học, của môi trường học tập. Hình thức kiểm tra, đánh giá còn thiên về tái hiện kiến thức, chưa đo lường được năng lực vận dụng, thái độ và niềm tin chính trị của người học…

PGS,TS Nguyễn Duy Bắc phát biểu tại Toạ đàm

Đồng chí Nguyễn Anh Dũng phát biểu khai mạc, đề dẫn Toạ đàm

Đồng chí Nguyễn Anh Dũng khẳng định, những kết quả và hạn chế nêu trên đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ, đồng bộ hơn nữa chương trình, khung giáo trình và phương pháp tổ chức dạy học các môn lý luận chính trị đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong tình hình mới. Trước thực tế đó, ngày 20/7/2026, Ban Bí thư đã ban hành Chỉ thị số 10-CT/TW về "tăng cường giáo dục lý luận chính trị, lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống, ý thức công dân trong hệ thống giáo dục quốc dân, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong tình hình mới". Trong đó, một nhiệm vụ quan trọng là rà soát, hoàn thiện chương trình, học phần giáo trình lý luận chính trị bậc đại học, hướng tới mục tiêu đổi mới mạnh mẽ, đồng bộ về nội dung chương trình, phương pháp, hình thức tổ chức dạy và học, bảo đảm chất lượng, hình thành môi trường giáo dục hiện đại, lành mạnh, an toàn, góp phần xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện, có lý tưởng cách mạng, bản lĩnh chính trị, đạo đức, tri thức, kỹ năng, lối sống, văn hóa, ý thức tuân thủ pháp luật, năng lực số và đặc biệt là khát vọng cống hiến.

Tăng cường giáo dục lý luận chính trị, lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống, ý thức công dân đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong tình hình mới

Tại Toạ đàm, các đại biểu tham dự tập trung thảo luận, đánh giá việc sử dụng giáo trình năm môn lý luận chính trị thời gian vừa qua, những điểm được, điểm chưa được, những vấn đề bất cập, tồn tại, hạn chế và giải pháp khắc phục; những vấn đề đặt ra đối với việc biên soạn khung chương trình, giáo trình theo yêu cầu của Chỉ thị số 10-CT/TW; cấu trúc, tỉ lệ, khối kiến thức, nội dung, phương pháp đánh giá, phương pháp dạy và học; những điểm cần lưu ý và đảm bảo về chương trình, giáo trình khi tổ chức triển khai thực hiện trong hệ thống giáo dục đại học bảo đảm hiệu quả, chất lượng, đồng bộ, nhất quán.

Quang cảnh Toạ đàm

Đại biểu tham luận tại Toạ đàm

Trình bày về chủ đề “Tăng cường nội dung vận dụng thực tiễn trong biên soạn giáo trình các môn lý luận chính trị nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới”, giảng viên đến từ Đại học FPT khẳng định, giá trị của giáo dục lý luận chính trị trong bối cảnh thực tiễn và đối tượng giảng dạy (người học) đã có nhiều thay đổi.

Theo đó, giảng dạy lý luận chính trị không chỉ cung cấp thông tin đơn thuần, mà phải tăng cường tình huống thực tế, câu hỏi mở để sinh viên vận dụng và thể hiện kiến thức; tăng cường nội dung thực tiễn trong bài học, gắn kiến thức với sự phát triển mới của đất nước và thời đại, cũng như tăng cường các vấn đề mang tính liên ngành và toàn cầu; mở rộng không gian học tập từ giảng đường đến thực tế: học tập trên lớp, học tập qua hoạt động thực tế, học tập qua các sản phẩm thực hành; đổi mới kiểm tra, đánh giá, chú trọng chuyển từ đo lường “khả năng tái hiện tri thức” sang đo lường “năng lực tư duy và vận dụng thực tiễn”.

Để công tác giáo dục lý luận chính trị đáp ứng các yêu cầu phát triển đất nước trong tình hình mới, tham luận tại Toạ đàm, TS Nguyễn Thị Khuyên, Trưởng Khoa Kinh tế chính trị, Học viện Báo chí và Tuyên truyền nhấn mạnh, cần tập trung vào tám đổi mới sau: i) đổi mới chuẩn đầu ra: chuyển từ ghi nhớ, tái hiện kiến thức sang khả năng vận dụng, phát triển các kỹ năng về khai thác, sử dụng dữ liệu, năng lực tự chủ và chịu trách nhiệm; ii) đổi mới nội dung khung chương trình, giáo trình, trong đó phân định rõ các lớp kiến thức cốt lõi, nội dung vận dụng kiến thức cốt lõi để giải thích, phân tích những vấn đề thực tiễn đang phát sinh; iii) đổi mới phương pháp dạy học: thuyết trình kết hợp với các phương pháp khác như nêu vấn đề, thảo luận, tranh biện; iv) đổi mới hình thức dạy học: xác lập rõ hơn đó là một quá trình liên tục, từ trước, trong và sau buổi học; v) đổi mới hình thức kiểm tra, đánh giá: từ học thuộc sang năng lực phân tích lập luận, thuyết trình, chia sẻ những kiến thức thu nhận được, kiến tạo, lan toả chia sẻ tri thức đó; vi) hệ sinh thái học liệu: đối với từng vấn đề nên có những cụm tài liệu riêng và cả người học và người dạy phải làm chủ được hệ sinh thái học liệu đó; vii) phát triển năng lực đội ngũ giảng dạy học phần lý luận chính trị: cả về số lượng và chất lượng đội ngũ, đào tạo bài bản từ bậc đại học đến sau đại học với những năng lực nền tảng cốt lõi của giảng dạy lý luận chính trị; viii) cơ sở vật chất và kỹ thuật công nghệ: cần đầu tư thích đáng để lưu trữ tài liệu, học liệu số, đảm bảo tính hệ thống, liên thông.

Đại biểu tham luận tại Toạ đàm

Đại biểu tham luận tại Toạ đàm

Chia sẻ một số kinh nghiệm của Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh trong đổi mới đào tạo lý luận chính trị, PGS,TS Nguyễn Duy Bắc, Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh khẳng định, quán triệt chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị tổng kết công tác năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026 ngày 30/12/2025, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh đã đổi mới mạnh mẽ, đồng bộ công tác đào tạo lý luận chính trị, từ cập nhật, sửa đổi bổ sung giáo trình trung cấp, cao cấp lý luận chính trị, bám sát Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, các nội dung, nghị quyết, quyết sách chiến lược của Bộ Chính trị… đến tập huấn chương trình, giáo trình mới, chuyển mạnh từ mô hình truyền thụ một chiều sang mô hình giảng viên – học viên cùng đồng kiến tạo tri thức và giá trị mới trong toàn hệ thống Học viện và các trường chính trị trên toàn quốc.

Ngay từ đầu năm 2025, Học viện đã triển khai việc cập nhật, sửa đổi, bổ sung chương trình, giáo trình trung cấp và cao cấp lý luận và đến nay, vừa hoàn thành khung chương trình đào tạo trung cấp, cao cấp lý luận chính trị và bản thảo giáo trình trung cấp, cao cấp lý luận chính trị. Ngay sau khi được Ban Tuyên giáo Trung ương thẩm định, giáo trình trung cấp, cao cấp lý luận chính trị sửa đổi, bổ sung sẽ được xuất bản, phấn đấu trước 10/9 có giáo trình phục vụ triển khai năm học mới. PGS,TS Nguyễn Duy Bắc cho biết, trong cả hai bộ giáo trình trung cấp và cao cấp lý luận chính trị đều có 5 môn học lý luận chính trị trong hệ thống giáo dục quốc dân.

Đồng chí Phó Giám đốc Học viện tin tưởng, tinh thần đổi mới đào tạo lý luận chính trị theo chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đối với Học viện và hệ thống các trường chính trị trong cả nước cũng sẽ được lan toả rộng rãi đến các thầy, cô giáo giảng dạy lý luận chính trị trong hệ thống giáo dục quốc dân. Đó là: “Tiếp tục đổi mới căn bản công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ theo hướng thiết thực, hiệu quả, hiện đại, gắn chặt với yêu cầu tổ chức thực thi các quyết sách chiến lược của Đảng. Mục tiêu không chỉ là trang bị kiến thức, mà là hình thành tổ hợp năng lực quản trị hiện đại, từ thiết kế chính sách, điều phối liên ngành, quản trị rủi ro, dẫn dắt chuyển đổi số đến tạo đồng thuận xã hội và huy động nguồn lực. Chương trình đào tạo cần có năng lực dự báo, đi trước thực tiễn một bước; chuyển mạnh từ mô hình truyền thụ một chiều sang mô hình giảng viên-học viên cùng đồng kiến tạo tri thức và giá trị mới; bảo đảm đào tạo không chỉ để “biết” mà để “làm", hướng tới các giá trị công và lợi ích của nhân dân”.

----------

Toạ đàm “Đổi mới xây dựng chương trình khung, giáo trình các môn lý luận chính trị theo hướng tăng cường giáo dục lý luận chính trị, lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống, ý thức công dân đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong tình hình mới” nằm trong khuôn khổ Hội nghị toàn quốc bồi dưỡng, tập huấn lý luận chính trị năm 2026 cho đội ngũ cán bộ, giảng viên, giáo viên trong hệ thống giáo dục quốc dân khu vực phía Bắc, diễn ra từ ngày 24 đến 27/8 tại Hà Nội.

Trước đó, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh phối hợp Ban Tuyên giáo Trung ương, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức Hội nghị toàn quốc bồi dưỡng, tập huấn lý luận chính trị năm 2026 cho đội ngũ cán bộ, giảng viên, giáo viên trong hệ thống giáo dục quốc dân khu vực phía Nam tại thành phố Cần Thơ và khu vực Miền Trung, Tây Nguyên tại thành phố Đà Nẵng../