Tọa đàm do PGS,TS Nguyễn Ngọc Toàn, Viện trưởng Viện Kinh tế chính trị học và PGS,TS Nguyễn Thị Tuyết Mai, Phó Giám đốc Học viện Chính trị khu vực II đồng chủ trì. Tham dự có đồng chí Phạm Huỳnh Quang Hiếu, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh; các nhà khoa học đến từ Trường Đại học Tôn Đức Thắng, Trường Đại học Sài Gòn và các cơ quan, đơn vị trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh; cùng các chuyên gia, nhà quản lý và đại biểu của hai đơn vị phối hợp tổ chức.
Các đồng chí chủ trì Toạ đàm
Phát biểu khai mạc và trình bày báo cáo đề dẫn Toạ đàm, PGS,TS Nguyễn Thị Tuyết Mai, Phó Giám đốc Học viện Chính trị khu vực II nhấn mạnh yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng không chỉ là bổ sung công nghệ vào phương thức phát triển hiện hữu mà là thay đổi căn bản phương thức tạo ra tăng trưởng: chuyển từ dựa nhiều vào mở rộng các yếu tố đầu vào sang dựa trên năng suất, chất lượng, hiệu quả, giá trị gia tăng và sức cạnh tranh. Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số chỉ thực sự trở thành động lực chính khi có thể chế phù hợp, nguồn nhân lực đủ năng lực, doanh nghiệp chủ động đổi mới và hệ sinh thái kết nối được tri thức với thị trường.
Từ thực tiễn Thành phố Hồ Chí Minh, Báo cáo đề dẫn làm rõ những lợi thế của không gian phát triển mới về công nghiệp, dịch vụ, tài chính, logistics, cảng biển, nhân lực và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo; đồng thời đặt ra yêu cầu chuyển hóa lợi thế về quy mô và nguồn lực thành năng suất, công nghệ và năng lực cạnh tranh. Tọa đàm được định hướng tập trung nhận diện giới hạn của các động lực tăng trưởng hiện hữu; làm rõ vai trò của thể chế, doanh nghiệp, nhân lực chất lượng cao, dữ liệu và hạ tầng số; đề xuất những đột phá chính sách về nghiên cứu và phát triển, thương mại hóa kết quả nghiên cứu, thị trường công nghệ, liên kết các cực tăng trưởng và phát huy vai trò của Trung tâm tài chính quốc tế.
Đồng chí Phạm Huỳnh Quang Hiếu, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu tại Toạ đàm
Tại Tọa đàm, các tham luận và ý kiến trao đổi tiếp cận vấn đề từ góc độ lý luận, thực tiễn và chính sách, tập trung phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến việc xác lập mô hình tăng trưởng mới. Nội dung thảo luận nhấn mạnh yêu cầu hoàn thiện thể chế khuyến khích đổi mới sáng tạo và chấp nhận rủi ro có kiểm soát; đổi mới cơ chế huy động, phân bổ và sử dụng nguồn lực; nâng cao chất lượng nhân lực, năng lực công nghệ, hạ tầng số và khả năng khai thác dữ liệu. Một vấn đề xuyên suốt là xây dựng liên kết thực chất giữa Nhà nước, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học, đưa kết quả nghiên cứu vào sản xuất, thương mại hóa và hình thành các giá trị kinh tế mới.
Các ý kiến cũng gợi mở việc tổ chức lại không gian phát triển và chuỗi liên kết của Thành phố theo hướng tích hợp, cộng hưởng các lợi thế về công nghiệp, dịch vụ, tài chính và đổi mới sáng tạo. Trong đó, doanh nghiệp cần trở thành trung tâm của quá trình hấp thụ, làm chủ và ứng dụng công nghệ; các cơ chế, chính sách phải hướng tới kết quả có thể đo lường bằng năng suất, giá trị gia tăng và sức cạnh tranh, thay vì chỉ dừng ở gia tăng đầu tư hay số lượng hoạt động khoa học, công nghệ.
Đại biểu tham dự Toạ đàm chụp ảnh lưu niệm
Phát biểu kết luận Tọa đàm, PGS,TS Nguyễn Ngọc Toàn khái quát năm nhận thức trọng tâm: xác lập mô hình tăng trưởng mới trước hết là đổi mới tư duy và chất lượng phát triển; thể chế là điều kiện tiên quyết và khâu đột phá; doanh nghiệp phải là trung tâm chuyển hóa tri thức thành năng lực sản xuất và giá trị kinh tế; Thành phố Hồ Chí Minh cần chuyển từ lợi thế về quy mô sang lợi thế về chất lượng và năng lực kiến tạo giá trị mới; và đổi mới mô hình tăng trưởng phải là quá trình chuyển đổi hệ thống, đồng bộ, có khả năng đo lường. Đồng chí nhấn mạnh, thể chế đóng vai trò kiến tạo, nhân lực là nền tảng, doanh nghiệp là trung tâm, công nghệ và dữ liệu là công cụ đột phá, còn năng suất và giá trị gia tăng là thước đo cuối cùng.
Kết quả Tọa đàm cung cấp các luận cứ khoa học, phát hiện thực tiễn và gợi mở chính sách để Ban Chủ nhiệm Đề tài tiếp tục hoàn thiện khung phân tích, nhận diện những yếu tố quyết định và các điểm nghẽn chủ yếu trong quá trình xác lập mô hình tăng trưởng mới. Đồng thời, hoạt động góp phần tăng cường phối hợp nghiên cứu giữa Viện Kinh tế chính trị học, Học viện Chính trị khu vực II và các cơ quan, trường đại học, nhà khoa học tại Thành phố Hồ Chí Minh, phục vụ đề xuất các giải pháp phát triển phù hợp với thực tiễn địa phương và đất nước.