Báo cáo chỉ số phát triển tài chính quốc tế (2024-2025) - một khung phân tích đa chiều cho nghiên cứu và đánh giá tài chính quốc gia - do nhóm nghiên cứu của Trung tâm Chỉ số tài chính thuộc Đại học Tài chính kinh tế Trung ương Trung Quốc biên soạn, đã được Nhà xuất bản Văn hiến Khoa học Xã hội Trung Quốc phát hành vào tháng 3-2025. Đây là cuốn sách xanh về phát triển tài chính thứ ba của nhóm nghiên cứu này, tiếp nối sau “Báo cáo chỉ số phát triển tài chính quốc tế (2022) và Báo cáo chỉ số phát triển tài chính Trung Quốc (2023-2024)”.
Cuốn sách xanh về phát triển tài chính này là một công trình nghiên cứu công phu và hệ thống, cung cấp cái nhìn toàn diện về năng lực tài chính của các quốc gia trên thế giới. Xuất phát từ luận điểm quan trọng cho rằng, “tài chính là nền tảng và trụ cột trọng yếu của quản trị quốc gia”, Báo cáo chỉ số phát triển tài chính quốc tế (2024-2025). Dựa trên các đặc điểm và quy luật vận hành của hoạt động tài chính, báo cáo đã đề xuất một mô hình phân tích tài chính mới gồm năm trụ cột: “vận hành, ổn định, bình đẳng, quản trị, tiềm năng”. Theo mô hình này, báo cáo xây dựng một khung hệ thống chỉ tiêu đánh giá phát triển tài chính, và vận dụng phương pháp đánh giá định lượng để tiến hành nghiên cứu so sánh tình hình phát triển tài chính của các quốc gia chủ chốt trên thế giới. Công trình này không chỉ cung cấp một thang đo toàn diện về sức khỏe tài chính của các quốc gia mà còn mở ra hướng tiếp cận liên ngành trong phân tích chính sách công và quản trị nhà nước.
Về cấu trúc, báo cáo được chia thành ba phần chính: phần tổng quan, phần chỉ số và phần chuyên đề. Phần tổng quan trình bày các kết luận chính từ việc so sánh quốc tế về chỉ số phát triển tài chính, đồng thời đưa ra giải pháp cải cách liên quan dành cho Trung Quốc. Phần chỉ số bao gồm hai chuyên mục: So sánh quốc tế về chỉ số tổng hợp phát triển tài chính và So sánh quốc tế về chỉ số độc lập tài chính, tiến hành so sánh định lượng các chỉ số phát triển tài chính của các quốc gia chủ chốt. Phần chuyên đề bao gồm hai chuyên khảo: Báo cáo nghiên cứu về cải cách thuế quốc tế ứng phó với chuyển đổi số nền kinh tế và Nghiên cứu về chế độ quản lý tài chính khẩn cấp của Nga.
Trên cơ sở nghiên cứu so sánh quốc tế về chỉ số phát triển tài chính, báo cáo cho rằng, sau khi Trung Quốc cơ bản xác lập được khuôn khổ chế độ tài chính hiện đại, nước này chủ yếu đang đối diện với những vấn đề và thách thức như: tốc độ tăng trưởng quy mô thu - chi tài chính chậm lại, rủi ro gia tăng từ thâm hụt và nợ công, cũng như sự chưa hoàn thiện của chế độ tài chính. Để ứng phó với các thách thức đó, báo cáo kiến nghị, trong tương lai Trung Quốc cần tối ưu hóa cơ cấu thu - chi tài chính nhằm nâng cao hiệu quả, xây dựng cơ chế cảnh báo sớm rủi ro tài chính có cơ sở khoa học và khả năng định lượng, đồng thời hoàn thiện chế độ tài chính để nâng cao năng lực quản trị tài chính quốc gia.
Báo cáo Chỉ số phát triển tài chính quốc tế (2024-2025) là một đóng góp quan trọng trong nghiên cứu so sánh tài chính. Trong tương lai, nhóm tác giả kỳ vọng mở rộng khung chỉ số sang các lĩnh vực như tài chính xanh, kinh tế tuần hoàn, quản trị tài chính trong bối cảnh chuyển đổi số./.
Thanh Hà tóm lược và giới thiệu