Đây là định hướng quan trọng nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động giám sát của cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất trong giai đoạn phát triển mới của đất nước. Hoạt động giám sát nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI góp phần thúc đẩy phát triển, nâng cao hiệu lực quản trị và kiểm soát quyền lực, tập trung tháo gỡ "điểm nghẽn", "nút thắt" về thể chế, pháp luật và tổ chức thi hành pháp luật, phòng ngừa, cảnh báo sớm các rủi ro; bảo đảm đường lối, chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước được thực hiện đồng bộ, thống nhất, minh bạch, hiệu quả, gắn với việc thực hiện các định hướng phát triển đất nước, các nhiệm vụ trọng tâm, chiến lược đã được đề ra tại Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, các nghị quyết chiến lược, trụ cột của Trung ương, Bộ Chính trị và các chủ trương khác của Đảng có liên quan, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới. Nâng tầm giám sát tối cao của Quốc hội theo hướng thực chất, sắc bén, đi đến cùng trách nhiệm và kết quả.
Các định hướng lớn của hoạt động giám sát nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI: 08 định hướng
Thứ nhất: Giám sát việc hoàn thiện thể chế, pháp luật, góp phần bảo đảm thể chế hoá đầy đủ, kịp thời đường lối, chủ trương của Đảng, các yêu cầu phát triển đất nước và những vấn đề phát sinh từ thực tiễn; nội luật hoá các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên; nâng cao chất lượng, tính thống nhất, đồng bộ, minh bạch, khả thi của hệ thống pháp luật.
Thứ hai: Giám sát tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước, việc phân cấp, phân quyền gắn với kiểm soát quyền lực nhà nước, góp phần hoàn thiện và vận hành hiệu quả chính quyền Trung ương và địa phương, nâng cao công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.
Thứ ba: Giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật, góp phần tăng cường hiệu lực quản lý, sử dụng hiệu quả các nguồn lực phát triển, thực hiện mục tiêu phát triển nhanh và bền vững đất nước trong giai đoạn mới.
Thứ tư: Giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật, góp phần thực hiện mục tiêu phát triển đột phá về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Thứ năm: Giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật, góp phần phát triển mạnh mẽ, toàn diện văn hoá, con người Việt Nam; xây dựng nền giáo dục quốc dân hiện đại, ngang tầm khu vực và trên thế giới.
Thứ sáu: Giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật, góp phần bảo đảm phát triển xã hội bền vững, bảo vệ quyền con người, quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, tổ chức và bảo đảm tiến bộ, công bằng xã hội.
Thứ bảy: Giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật, góp phần bảo đảm quản lý, khai thác và sử dụng hiệu quả tài nguyên thiên nhiên, bảo vệ môi trường, phòng, chống thiên tai và chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu.
Thứ tám: Giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật, góp phần bảo đảm quốc phòng, an ninh; xây dựng Quân đội nhân dân, Công an nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; mở rộng đối ngoại và hội nhập quốc tế sâu rộng, toàn diện, hiệu quả.
Trong những năm đầu nhiệm kỳ khoá XVI, Quốc hội tập trung rà soát kết quả hoạt động giám sát của nhiệm kỳ khoá XV, xác định các nội dung cần tiếp tục theo dõi, đôn đốc hoặc giám sát lại; đồng thời tập trung giám sát việc thể chế hoá và triển khai các chủ trương, chính sách lớn của Đảng, Nhà nước, có tính chiến lược, liên ngành, có tác động trực tiếp đến sự phát triển của đất nước và đời sống của Nhân dân; việc tổ chức và vận hành chính quyền địa phương 2 cấp; việc phân cấp, phân quyền gắn với phân bổ nguồn lực và kiểm soát quyền lực nhà nước; việc quản lý, sử dụng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, trọng tâm là cơ chế thu hút, trọng dụng nhân tài gắn với năng lực thực thi của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, nhất là ở cấp xã; việc quản lý, sử dụng tài sản công sau sắp xếp; việc triển khai các chính sách về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, phát triển kinh tế và thực hiện các công trình, dự án quan trọng quốc gia...
Những năm tiếp theo của nhiệm kỳ, căn cứ định hướng trọng tâm giám sát và yêu cầu thực tiễn, tập trung giám sát những vấn đề lớn, có tác động sâu rộng; những vấn đề nổi lên, mới phát sinh trong thực tiễn; những lĩnh vực còn nhiều hạn chế, vướng mắc, bất cập trong tổ chức thi hành chính sách, pháp luật; tăng cường theo dõi, đôn đốc việc thực hiện các nghị quyết, kết luận, kiến nghị giám sát.
Cuối nhiệm kỳ, tập trung giám sát việc thực hiện nghị quyết, kết luận, kiến nghị giám sát, nhất là những nội dung có chuyển biến chậm, chưa thực hiện hoặc thực hiện chưa đầy đủ; tổng kết, đánh giá kết quả, tác động của hoạt động giám sát đối với việc hoàn thiện chính sách, pháp luật; quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, địa phương, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, để phục vụ xây dựng định hướng giám sát cho nhiệm kỳ tiếp theo.