Sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị đóng vai trò quyết định đối với việc nâng cao hiệu quả lãnh đạo, quản lý đất nước. Một bộ máy cồng kềnh, chồng chéo chức năng không chỉ làm tăng gánh nặng ngân sách, mà còn làm trì trệ quá trình ra quyết định, kìm hãm sự phát triển kinh tế - xã hội. Đặc biệt, trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, một tổ chức bộ máy cồng kềnh, thiếu linh hoạt sẽ trở thành rào cản đối với sự phát triển. Tinh gọn bộ máy là yêu cầu cấp thiết của Việt Nam hiện nay và là xu hướng được nhiều quốc gia thực hiện, như Trung Quốc, Hoa Kỳ, các nước thuộc Liên minh châu Âu, Anh, Singapore… Việc giảm tầng nấc trung gian, đơn giản hóa thủ tục hành chính và trao quyền nhiều hơn cho địa phương sẽ giúp hệ thống quản lý vận hành linh hoạt hơn, hiệu quả hơn, đồng thời nâng cao năng lực điều hành của chính quyền cấp cơ sở. Đây chính là nền tảng quan trọng để Việt Nam tiếp tục phát triển bền vững, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và bảo đảm sự minh bạch, hiệu quả trong quản lý nhà nước.
Nhận thức rõ vấn đề, Đảng ta, đứng đầu là đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm, đang tập trung cao lãnh đạo thực hiện cuộc cách mạng về tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị. Một bộ máy tinh gọn, vận hành linh hoạt không chỉ giúp phát triển bền vững, mà còn tăng khả năng thích ứng với biến động toàn cầu. Việc cắt giảm thủ tục hành chính, loại bỏ điểm nghẽn trong hệ thống quản lý tạo thuận lợi hơn cho môi trường đầu tư, kinh doanh, thu hút nhiều hơn nguồn vốn đầu tư nước ngoài. Tinh gọn tổ chức bộ máy không chỉ đáp ứng nhu cầu phát triển nội tại, mà còn giúp Việt Nam nâng cao vị thế trên trường quốc tế. Một bộ máy tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả không chỉ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị là bước đi đúng đắn và cần thiết trong bối cảnh hiện nay. Quyết tâm chính trị mạnh mẽ, sự đồng thuận của toàn dân và sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị là điều kiện quan trọng bảo đảm sự phát triển mạnh mẽ của Việt Nam trong kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
Viện Thông tin khoa học xuất bản Ấn phẩm thông tin chuyên đề số 5 năm 2025 với chủ đề: Xây dựng hệ thống chính trị “tinh - gọn - mạnh - hiệu năng - hiệu lực - hiệu quả” trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Ấn phẩm xuất bản gồm 3 phần chính:
Phần thứ nhất: Lý luận chung: gồm tập hợp 01 bài tổng thuật trình bày về: Tổng quan xây dựng hệ thống chính trị “tinh - gọn - mạnh - hiệu năng - hiệu lực - hiệu quả”, và 04 bài sưu tầm gồm: Hoàn thiện mô hình tổng thể tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị bảo đảm hoạt động hiệu lực, hiệu quả, khơi thông, giải phóng mọi nguồn lực, tận dụng mọi cơ hội, khai thác tối đa các tiềm năng, thế mạnh để phát triển đất nước nhanh và bền vững; Xây dựng, hoàn thiện tổ chức bộ máy hệ thống chính trị Việt Nam “Tinh - Gọn - Mạnh - Hiệu năng - Hiệu lực - Hiệu quả” theo chỉ dẫn của Chủ tịch Hồ Chí Minh; Tinh gọn bộ máy của hệ thống chính trị: Từ chỉ dẫn của Chủ tịch Hồ Chí Minh đến định hướng của Đảng Cộng sản Việt Nam hiện nay; Quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin về hệ thống chính trị và giá trị đối với việc xây dựng hệ thống chính trị tinh, gọn, hiệu lực, hiệu quả ở Việt Nam hiện nay.
Phần thứ hai: Thực trạng và giải pháp, gồm 07 bài sưu tầm, gồm các nội dung sau: Đổi mới tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị “tinh - gọn - mạnh - hiệu năng - hiệu lực - hiệu quả” theo tinh thần định hướng của GS,TS, Tổng Bí thư Tô Lâm; Sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, giảm tầng nấc trung gian, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả lãnh đạo, quản lý; Xây dựng tổ chức bộ máy hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả đáp ứng yêu cầu của kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam; Thực tiễn đổi mới và nâng cao chất lượng tổng thể hệ thống chính trị cơ sở và bài học kinh nghiệm; Thực hiện chủ trương đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị và kiêm nhiệm chức danh; Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh tiếp tục đổi mới và nâng cao chất lượng công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ cho Đảng và hệ thống chính trị trong giai đoạn mới; Cách mạng tinh gọn tổ chức bộ máy đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong kỷ nguyên mới của đất nước.
Phần thứ ba:Chỉ dẫn tài liệu khoa học, giới thiệu 06 cuốn sách như sau: 1- Hệ thống chính trị Việt Nam qua các thời kỳ lịch sử - Lý luận và thực tiễn; 2- Hoàn thiện hệ thống cơ quan hành chính nhà nước trong giai đoạn hiện nay; 3- Kiểm soát quyền lực trong hệ thống chính trị ở Việt Nam hiện nay; 4- Phân cấp, phân quyền trong quản lý nhà nước ở Việt Nam hiện nay; 5- Xây dựng mô hình tổ chức tổng thể hệ thống chính trị ở Việt Nam trong tình hình mới - Lý luận và thực tiễn; 6- Thường thức về các tổ chức trong hệ thống chính trị.
Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc đòi hỏi phải khẩn trương thực hiện cuộc cách mạng về tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, không chỉ phải chủ động, quyết liệt theo tinh thần “vừa chạy vừa xếp hàng” mà còn phải chắc chắn và hiệu quả. Càng đứng trước “vấn đề khó, thậm chí rất khó” càng phải thấm nhuần những bài học sâu sắc trong tư tưởng Hồ Chí Minh, bộ máy phải tinh gọn để “làm được nhiều việc ích lợi cho nhân dân”./.
ThS. BÙI THỊ XUÂN giới thiệu