TS Phạm Thị Thành, Viện trưởng Viện Thông tin khoa học phát biểu đề dẫn Tọa đàm
Tham dự Tọa đàm có các nhà khoa học, chuyên gia, cán bộ nghiên cứu trong và ngoài Học viện. Tọa đàm là dịp để các nhà khoa học, nhà quản lý và các chuyên gia trao đổi, chia sẻ kết quả nghiên cứu, kinh nghiệm thực tiễn và những vấn đề đang đặt ra; từ đó đề xuất các giải pháp phù hợp nhằm nghiên cứu, phát triển, quản lý và ứng dụng hiệu quả trí tuệ nhân tạo trong bối cảnh mới.
Phát biểu đề dẫn Tọa đàm, TS Phạm Thị Thành, Viện trưởng Viện Thông tin khoa học nhấn mạnh, những năm gần đây, trí tuệ nhân tạo phát triển với tốc độ nhanh chóng, trở thành một trong những công nghệ có tác động sâu rộng đến đời sống kinh tế - xã hội. AI không chỉ làm thay đổi phương thức sản xuất, quản trị và tổ chức đời sống xã hội mà còn tạo ra những biến đổi căn bản trong nghiên cứu khoa học, giáo dục, truyền thông, quản trị công và nhiều lĩnh vực khác.
Đối với Việt Nam, phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã được xác định là những động lực quan trọng thúc đẩy phát triển nhanh và bền vững. Đặc biệt, Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là đột phá quan trọng hàng đầu, tạo động lực phát triển lực lượng sản xuất hiện đại, đổi mới phương thức quản trị quốc gia và tạo nền tảng cho sự phát triển bứt phá của đất nước.
Đại biểu tham luận tại Tọa đàm
Theo TS Phạm Thị Thành, cùng với những cơ hội lớn, sự phát triển nhanh chóng của AI cũng đặt ra hàng loạt vấn đề mới cần được nhận diện và giải quyết, từ năng lực làm chủ công nghệ, chất lượng nguồn nhân lực, dữ liệu và hạ tầng phục vụ AI đến hoàn thiện thể chế, cơ chế quản lý, bảo đảm an toàn, an ninh, chủ quyền dữ liệu và kiểm soát các rủi ro do AI tạo ra. Quá trình phát triển và ứng dụng AI đồng thời phải đặt trong mối quan hệ chặt chẽ với yêu cầu bảo đảm các giá trị đạo đức, văn hóa và tính nhân văn.
Trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới, vấn đề đặt ra không chỉ là mở rộng quy mô hay gia tăng tốc độ ứng dụng AI, mà quan trọng hơn là nghiên cứu, phát triển và quản lý AI như thế nào để công nghệ thực sự phục vụ con người, phục vụ sự phát triển của đất nước, bảo đảm lợi ích quốc gia - dân tộc và phù hợp với các giá trị văn hóa, đạo đức của xã hội Việt Nam. Đây cũng là yêu cầu xuyên suốt đặt ra đối với các nội dung trao đổi tại Tọa đàm.
Đại biểu tham luận tại Tọa đàm
Tham luận tại Tọa đàm, các diễn giả đã tiếp cận vấn đề trí tuệ nhân tạo từ những góc độ khác nhau nhưng có mối liên hệ chặt chẽ, tập trung vào quản trị AI trong hoạt động thông tin khoa học lý luận chính trị, báo chí, xuất bản, trách nhiệm xã hội của báo chí khi ứng dụng AI và vai trò của dữ liệu báo chí tiếng Việt đối với phát triển AI quốc gia.
Các tham luận đã tạo lập các hướng tiếp cận có tính liên thông giữa quản trị công nghệ - trách nhiệm xã hội - hạ tầng dữ liệu, qua đó gợi mở nhiều vấn đề có ý nghĩa đối với quá trình nghiên cứu, ứng dụng và quản lý AI trong các lĩnh vực thông tin khoa học, lý luận chính trị và báo chí. Theo các tham luận, AI là thành tựu quan trọng của khoa học và công nghệ hiện đại, song bản thân công nghệ không tự động tạo ra sự phát triển. Giá trị và hiệu quả mà AI mang lại phụ thuộc trước hết vào năng lực làm chủ công nghệ, chất lượng thể chế, năng lực quản trị và đặc biệt là khả năng của con người trong định hướng, kiểm soát và sử dụng công nghệ. Vì vậy, nghiên cứu, phát triển và quản lý AI cần được đặt trong tư duy tổng thể, bảo đảm hài hòa giữa thúc đẩy đổi mới sáng tạo với quản lý, kiểm soát rủi ro; giữa khai thác những lợi ích của công nghệ với bảo vệ con người, các giá trị đạo đức, văn hóa và lợi ích quốc gia - dân tộc.
Các nội dung được đặt ra tại Tọa đàm cho thấy, phát triển AI không thể chỉ được tiếp cận từ phương diện công nghệ, mà cần gắn với thể chế, quản trị, dữ liệu, nguồn nhân lực và hệ giá trị xã hội. Trong đó, con người phải giữ vai trò trung tâm trong định hướng, kiểm soát và quyết định cách thức sử dụng công nghệ; đổi mới sáng tạo phải đồng thời gắn với trách nhiệm xã hội, đạo đức và yêu cầu bảo vệ lợi ích quốc gia - dân tộc.
Đại biểu chụp ảnh chung tại Tọa đàm
Thông qua các tham luận và ý kiến trao đổi, Tọa đàm góp phần cung cấp thêm những luận cứ khoa học và thực tiễn phục vụ công tác nghiên cứu, tham mưu; đồng thời giúp nhận diện đầy đủ hơn những vấn đề đang đặt ra đối với quá trình nghiên cứu, phát triển, quản lý và ứng dụng trí tuệ nhân tạo ở Việt Nam hiện nay. Qua đó, góp phần thúc đẩy việc khai thác hiệu quả những thành tựu của AI phục vụ nghiên cứu khoa học, thông tin lý luận chính trị và báo chí, phù hợp với yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.