Tham dự tọa đàm có đại diện lãnh đạo, thành viên Hội đồng Lý luận Trung ương; các chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý, đại diện một số tổ chức tư vấn chiến lược, kinh tế và cộng đồng doanh nghiệp trong nước, quốc tế. Một số chuyên gia, trí thức người Việt Nam ở nước ngoài tham dự và đóng góp ý kiến theo hình thức trực tuyến.
Tọa đàm được tổ chức nhằm tạo không gian trao đổi khoa học cởi mở, dân chủ, tập hợp những góc nhìn mới, những tư duy chiến lược và các đề xuất có giá trị đối với việc nghiên cứu, hoàn thiện mô hình phát triển Việt Nam trong giai đoạn mới. Đây cũng là dịp tăng cường kết nối đội ngũ chuyên gia, trí thức người Việt Nam trong và ngoài nước, phát huy nguồn lực trí tuệ phục vụ công tác nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn và tư vấn chính sách của Hội đồng Lý luận Trung ương.
GS,TS Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị khoá XIII, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương dự và chủ trì tọa đàm.
Những vấn đề trọng tâm được trao đổi tại tọa đàm
Trao đổi tại tọa đàm, các chuyên gia tập trung phân tích những biến đổi sâu sắc của tình hình thế giới; tác động của cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn, sự phát triển nhanh chóng của khoa học, công nghệ, trí tuệ nhân tạo và kinh tế số đối với tiến trình phát triển của Việt Nam. Các ý kiến cũng trao đổi về yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng lực tự chủ của nền kinh tế, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, hoàn thiện thể chế, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát huy vai trò của khu vực kinh tế tư nhân.
Trên cơ sở kinh nghiệm nghiên cứu, quản lý và tư vấn quốc tế, các chuyên gia đề xuất nhiều cách tiếp cận nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế của Việt Nam; kết hợp sức mạnh nội sinh với nguồn lực bên ngoài; chủ động tham gia các chuỗi giá trị, chuỗi cung ứng và mạng lưới đổi mới sáng tạo toàn cầu. Các đại biểu thống nhất cho rằng, mô hình phát triển trong giai đoạn mới cần bảo đảm sự hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế với tiến bộ, công bằng xã hội; giữa hiện đại hóa đất nước với gìn giữ bản sắc văn hóa và bảo vệ môi trường.
PGS,TS Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Giám đốc Học viện, Phó Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương phát biểu tại toạ đàm
Bối cảnh quốc tế và yêu cầu hoàn thiện mô hình phát triển
Phát biểu tại tọa đàm, GS,TS Nguyễn Xuân Thắng, Uỷ viên Bộ Chính trị khoá XIII, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương trân trọng cảm ơn các chuyên gia, trí thức người Việt Nam trong và ngoài nước đã dành thời gian, tâm huyết đóng góp cho sự phát triển của đất nước. Đồng chí mong muốn từng bước kết nối, hình thành mạng lưới chuyên gia và đổi mới sáng tạo, qua đó tập hợp những ý tưởng mới, những tư duy mang tầm chiến lược, phục vụ việc hoạch định đường lối, chủ trương phát triển Việt Nam trong giai đoạn mới.
Phân tích bối cảnh quốc tế, GS,TS Nguyễn Xuân Thắng nhấn mạnh, thế giới đang chứng kiến những biến đổi nhanh chóng, sâu sắc và khó dự báo. Những đột phá về trí tuệ nhân tạo, công nghệ lượng tử và các công nghệ chiến lược đang làm thay đổi phương thức sản xuất, quản trị và đời sống xã hội. Cùng với đó, cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn, sự phân mảnh của trật tự quốc tế, những biến động về an ninh, chuỗi cung ứng và năng lượng đang đặt ra nhiều vấn đề mới đối với sự phát triển của mỗi quốc gia. Trong bối cảnh đó, Việt Nam đã và đang chủ động điều chỉnh, bổ sung, hoàn thiện đường lối phát triển nhằm thích ứng với những biến đổi mang tính thời đại.
Đại biểu tham luận tại toạ đàm
Quang cảnh toạ đàm
Theo GS,TS Nguyễn Xuân Thắng, mô hình phát triển của Việt Nam trong thời gian tới phải là một mô hình vừa tiếp thu có chọn lọc những thành tựu tiến bộ của thế giới, vừa phản ánh rõ đặc điểm, điều kiện và bản sắc của Việt Nam. Đó phải là mô hình phát triển nhanh và bền vững, lấy con người làm trung tâm, bảo đảm tính bao trùm và không để ai bị bỏ lại phía sau. Quá trình phát triển không chỉ hướng tới tăng trưởng kinh tế mà còn phải nâng cao chất lượng cuộc sống, bảo đảm tiến bộ, công bằng xã hội, gìn giữ bản sắc văn hóa, bảo vệ môi trường và củng cố niềm tin của Nhân dân.
Một nội dung quan trọng được GS,TS Nguyễn Xuân Thắng đề cập là yêu cầu kết hợp chặt chẽ giữa tự chủ chiến lược và kết nối chiến lược. Tự chủ không có nghĩa là khép kín, biệt lập mà là nâng cao năng lực nội sinh, khả năng chống chịu và năng lực làm chủ những vấn đề có ý nghĩa quyết định đối với sự phát triển đất nước. Kết nối chiến lược nhằm mở rộng quan hệ hợp tác, tranh thủ các nguồn lực, thành tựu khoa học, công nghệ và tri thức quản trị tiên tiến của thế giới trên cơ sở giữ vững độc lập, tự chủ và lợi ích quốc gia - dân tộc.
Động lực và định hướng phát triển
Về các động lực phát triển, GS,TS Nguyễn Xuân Thắng khẳng định, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực mang tính thời đại; không một quốc gia nào có thể phát triển nhanh, bền vững nếu không dựa trên nền tảng khoa học, công nghệ và năng lực đổi mới sáng tạo. Cùng với đó, cần xác định rõ và phát huy đầy đủ vai trò của các khu vực kinh tế. Kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo, dẫn dắt, định hướng, bảo đảm các cân đối lớn và thực hiện những nhiệm vụ, cung ứng những dịch vụ công thiết yếu mà khu vực tư nhân không hoặc chưa sẵn sàng đảm nhận. Kinh tế tư nhân cần được tạo điều kiện phát triển thực sự trở thành một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế, tham gia sâu hơn vào các ngành, lĩnh vực có giá trị gia tăng cao và những dự án lớn của đất nước.
Đại biểu tham dự toạ đàm
Đại biểu tham dự toạ đàm
GS,TS Nguyễn Xuân Thắng cho rằng, trong công tác đối ngoại, bên cạnh ngoại giao chính trị, ngoại giao kinh tế và ngoại giao văn hóa, cần coi trọng ngoại giao công nghệ - lĩnh vực cần trở thành một mũi nhọn tiên phong để kết nối tri thức, thu hút công nghệ, phát triển nhân lực và tham gia sâu hơn vào các mạng lưới đổi mới sáng tạo toàn cầu. Quan hệ với các nước, nhất là các đối tác và cường quốc, cần được xây dựng trên tinh thần độc lập, tự chủ, tự cường, bình đẳng, hợp tác và cùng phát triển.
Để hiện thực hóa các mục tiêu phát triển cao trong những năm tới, GS,TS Nguyễn Xuân Thắng nhấn mạnh yêu cầu triển khai những chương trình, dự án lớn, có sức lan tỏa và khả năng xoay chuyển tình thế. Trọng tâm là phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại; đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa; phát triển công nghiệp bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và các ngành công nghệ chiến lược. Đồng thời, cần đổi mới tư duy về văn hóa và quản trị, phát huy giá trị con người Việt Nam, nâng cao sức mạnh mềm và vị thế quốc gia.
GS,TS Nguyễn Xuân Thắng khẳng định, Hội đồng Lý luận Trung ương sẽ tiếp thu những ý kiến tâm huyết, trách nhiệm của các chuyên gia, nhà khoa học. Các kết quả trao đổi tại Tọa đàm là nguồn tư liệu tham khảo quan trọng, góp phần làm rõ hơn những vấn đề lý luận và thực tiễn về mô hình phát triển Việt Nam, phục vụ công tác nghiên cứu, tham mưu, tư vấn hoạch định đường lối, chủ trương phát triển đất nước trong giai đoạn mới.