Quang cảnh toạ đàm
TS Đào Ngọc Báu, Viện trưởng Viện Chính trị và Quan hệ quốc tế và ông Eric Soulier, Tham tán Hợp tác và Hoạt động văn hóa, Giám đốc Viện Pháp đồng chủ trì tọa đàm. Tham dự tọa đàm có đại diện Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam, lãnh đạo một số đơn vị thuộc Học viện cùng đông đảo các nhà khoa học, chuyên gia trong và ngoài Học viện.
Phát biểu chào mừng và đề dẫn tọa đàm, TS Đào Ngọc Báu, Viện trưởng Viện Chính trị và Quan hệ quốc tế đánh giá cao sự phối hợp chặt chẽ giữa hai bên trong tổ chức các hoạt động học thuật, góp phần làm sâu sắc hơn quan hệ hợp tác Việt Nam – Pháp. Trên cơ sở phân tích bối cảnh quốc tế nhiều biến động nhanh chóng, phức tạp, đồng chí khẳng định ngoại giao văn hóa ngày càng nổi lên như một trong những trụ cột quan trọng của đối ngoại quốc gia, là thành tố cốt lõi của sức mạnh mềm trong tổng thể sức mạnh quốc gia.
TS Đào Ngọc Báu phát biểu chào mừng và đề dẫn toạ đàm
Theo TS Đào Ngọc Báu, ngoại giao văn hóa đã có sự chuyển dịch rõ nét về nội hàm và phương thức triển khai. Nếu trước đây chủ yếu dừng lại ở việc quảng bá hình ảnh quốc gia, thì nay lĩnh vực này đã tham gia trực tiếp vào quá trình định hình nhận thức, xây dựng lòng tin và tạo lập môi trường thuận lợi cho phát triển. Đây chính là cơ sở quan trọng để nâng cao vị thế, uy tín quốc gia trên trường quốc tế.
Bên cạnh những cơ hội, ngoại giao văn hóa cũng đang đối mặt với nhiều thách thức mới. Nổi bật là sự gia tăng cạnh tranh chiến lược trên không gian văn hóa, truyền thông; tác động mạnh mẽ của công nghệ số và truyền thông toàn cầu buộc phải đổi mới phương thức triển khai; cùng với đó là yêu cầu cấp thiết trong việc bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc trong điều kiện hội nhập ngày càng sâu rộng.
Trên cơ sở đó, TS Đào Ngọc Báu nhấn mạnh quan điểm của Việt Nam là phát huy vai trò ngoại giao văn hóa trong tổng thể chiến lược kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại; tôn trọng sự đa dạng văn hóa, thúc đẩy đối thoại và hợp tác bình đẳng; đồng thời phát huy các giá trị truyền thống gắn với tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại nhằm nâng cao hình ảnh đất nước.
Ông Eric Soulier, Tham tán Hợp tác và Hoạt động văn hóa, Giám đốc Viện Pháp phát biểu tại toạ đàm
Phát biểu tại tọa đàm, ông Eric Soulier, Tham tán Hợp tác và Hoạt động văn hóa, Giám đốc Viện Pháp khẳng định, ngoại giao văn hóa cần được nhìn nhận như một hình thức quyền lực mềm, góp phần xây dựng lòng tin, tăng cường hiểu biết và thúc đẩy hợp tác giữa các quốc gia. Chia sẻ kinh nghiệm của Pháp, ông Eric Soulier cho biết, hệ thống ngoại giao văn hóa của Pháp được triển khai thông qua mạng lưới rộng khắp với hơn 830 Alliance Française và 98 Viện Pháp trên toàn thế giới, đóng vai trò quan trọng trong việc lan tỏa văn hóa và ngôn ngữ Pháp.
Nhấn mạnh bản chất của ngoại giao văn hóa, Tham tán Hợp tác và Hoạt động văn hóa, Giám đốc Viện Pháp cho rằng đây không phải là công cụ áp đặt hay gây ảnh hưởng một chiều, mà phải được thực hiện trên cơ sở đối thoại, hợp tác và tôn trọng lẫn nhau. Ngoại giao văn hóa vì vậy không chỉ dừng lại ở việc quảng bá, mà hướng tới việc cùng nhau sáng tạo, cùng nhau triển khai các dự án chung, qua đó tạo ra giá trị bền vững. Các sáng kiến như Photo Hà Nội hay Hanoi Heritage là những minh chứng tiêu biểu cho cách tiếp cận đồng sáng tạo giá trị văn hóa tại Việt Nam.
Bên cạnh đó, Tham tán Hợp tác và Hoạt động văn hóa, Giám đốc Viện Pháp cũng đề cập đến vai trò ngày càng lớn của truyền thông và mạng xã hội trong việc định hình nhận thức xã hội. Trong bối cảnh mỗi cá nhân đều có thể trở thành một “tác nhân truyền thông”, ngoại giao văn hóa cần thích ứng với môi trường số, tận dụng các nền tảng mới để lan tỏa giá trị, đồng thời chú trọng định hướng thông tin một cách tích cực. Điều này gắn liền với sự phát triển của ngoại giao công chúng, trong đó nhấn mạnh tính tương tác hai chiều, đối thoại bình đẳng và sự tham gia rộng rãi của cộng đồng.
Đại biểu tham luận tại toạ đàm
Đại biểu tham luận tại toạ đàm
Tại tọa đàm, các chuyên gia, nhà khoa học đã trình bày tham luận, trao đổi sâu về vai trò, nội hàm và phương thức triển khai ngoại giao văn hóa trong bối cảnh mới. Các ý kiến tập trung làm rõ sự chuyển dịch từ cách tiếp cận ngoại giao văn hóa mang tính quảng bá đơn thuần sang tiếp cận dựa trên đối thoại, hợp tác và đồng sáng tạo giá trị văn hóa.
Trong điều kiện toàn cầu hóa và chuyển đổi số, theo các tham luận, việc phát huy hiệu quả ngoại giao văn hóa cần gắn với chiến lược tổng thể về đối ngoại, đồng thời đặt trong mối quan hệ hài hòa giữa bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc và tiếp thu tinh hoa văn hóa thế giới.
Thông qua các ý kiến trao đổi, tọa đàm đã gợi mở nhiều cách tiếp cận mới trong việc hoạch định và triển khai chính sách ngoại giao văn hóa theo hướng chủ động, linh hoạt và thích ứng với bối cảnh số, qua đó góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động đối ngoại và vị thế của mỗi quốc gia trong môi trường quốc tế đương đại.
Đại biểu chụp ảnh chung tại toạ đàm