Thực hiện Kế hoạch đào tạo và chương trình hợp tác giữa Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh và Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA), sáng ngày 12/11/2025, Học viện và JICA đã phối hợp tổ chức buổi chia sẻ tri thức dành cho học viên các lớp cao cấp lý luận chính trị hệ tập trung K76 với chủ đề: “Tăng trưởng hai con số và đạt thu nhập cao năm 2045: Sự cần thiết áp dụng phương pháp luận chính sách mới tại Việt Nam” do GS Ohno Kenichi, Viên Nghiên cứu chính sách quốc gia (GRIPS), chuyên gia hàng đầu về Việt Nam của Nhật Bản trình bày.
GS Kenichi Ohno trình bày chuyên đề tại buổi chia sẻ
Tham dự buổi chia sẻ có ông Kobayashi Yosuke, Trưởng đại diện JICA Việt Nam; PGS,TS Hoàng Văn Nghĩa, Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế; đại diện lãnh đạo các đơn vị trực thuộc Học viện và toàn thể học viên các lớp cao cấp lý luận chính trị hệ tập trung K76.
Trình bày chuyên đề “Việt Nam: Cần áp dụng phương pháp chính sách mới – Hướng tới tăng trưởng hai chữ số và thu nhập cao vào năm 2045” tại chương trình, GS Ohno Kenichi nhấn mạnh, mặc dù Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng trong quá khứ, song năng lực công nghiệp hiện nay vẫn chưa đủ mạnh để đưa đất nước bước vào nhóm quốc gia có thu nhập cao và trình độ công nghệ tiên tiến.
Để đạt được mục tiêu này, GS Ohno Kenichi khẳng định, Việt Nam cần thực hiện một cuộc cải cách toàn diện về phương pháp hoạch định chính sách. Việc chỉ xác định các lĩnh vực và vấn đề ưu tiên là chưa đủ, điều cốt lõi là phải thay đổi quy trình chính sách với tư duy năng động, linh hoạt và định hướng kết quả. Theo ông dẫn chứng, các nền kinh tế Đông Á như Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan và Singapore đều thành công nhờ áp dụng chính sách công nghiệp hiệu quả, có tầm nhìn dài hạn và cơ chế điều hành thực tiễn, qua đó tạo dựng được nền tảng vững chắc cho khu vực tư nhân phát triển mạnh mẽ. Việt Nam cần học hỏi kinh nghiệm của các quốc gia này để xây dựng mô hình chính sách riêng, phù hợp với điều kiện phát triển trong nước, lấy năng lực sáng tạo và giá trị nội sinh của con người, doanh nghiệp Việt Nam làm động lực then chốt cho tăng trưởng.
Các đại biểu và học viên tham dự buổi chia sẻ
GS Ohno Kenichi cho rằng, bẫy thu nhập trung bình là tình huống mà nền kinh tế bị mắc kẹt ở mức thu nhập được quyết định bởi các nguồn lực và lợi thế ban đầu như lao động giá rẻ, tài nguyên thiên nhiên, FDI hay ODA và không thể vượt qua mức đó. Khi các lợi thế ban đầu mất dần, tăng trưởng không còn là điều hiển nhiên mà phải được tạo ra bằng đổi mới và giá trị gia tăng. Ông phân tích, các quốc gia có thể đạt được mức thu nhập trung bình thông qua tự do hóa, tư nhân hóa và hội nhập toàn cầu, nhưng để đạt mức thu nhập cao hơn đòi hỏi chính sách có chất lượng, hỗ trợ khu vực tư nhân phát triển năng suất, công nghệ và năng lực đổi mới.
GS Ohno Kenichi nhấn mạnh, sự năng động của khu vực tư nhân là yếu tố cơ bản nhất quyết định hiệu quả kinh tế của một quốc gia, trong khi chính sách giữ vai trò kép – vừa tăng cường năng lực nội sinh, vừa giúp nền kinh tế ứng phó với các cú sốc bên ngoài như khủng hoảng tài chính, suy thoái kinh tế hay biến động chính trị. Từ đó, ông đưa ra giả thuyết rằng, việc thiếu các chính sách có chất lượng chính là nguyên nhân sâu xa dẫn đến những vấn đề tăng trưởng dài hạn, bao gồm cả bẫy thu nhập trung bình và tình trạng trì trệ ở nhóm thu nhập cao.
Quang cảnh buổi chia sẻ
-------------
GS Ohno Kenichi tốt nghiệp Tiến sĩ Kinh tế phát triển tại Đại học Stanford, chuyên nghiên cứu so sánh chính sách công nghiệp tại châu Á và châu Phi, kinh nghiệm phát triển của Đông Á, đối thoại về chính sách công nghiệp với chính phủ Việt Nam và Ethiopia. Ông đã có hơn 40 năm nghiên cứu chuyên sâu về Việt Nam và tư vấn chính sách cho nhiều bộ, ngành của Nhật Bản và Việt Nam. Hiện ông là giáo sư Viện Sau đại học Quốc gia về Nghiên cứu Chính sách (GRIPS); trước đó ông từng là chuyên gia kinh tế của Ban Nghiên cứu và Ban Trung Đông, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (1987), Giáo sư Trường Sau đại học về Khoa học Chính sách (GSPS), Đại học Saitama (1996). Với hàng trăm công trình nghiên cứu và những đóng góp tiêu biểu cho Nhật Bản và Việt Nam, ông đã vinh dự được trao tặng nhiều danh hiệu cao quý như Huân chương Hữu nghị do Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam trao tặng và Giải thưởng của Bộ trưởng Ngoại giao Nhật Bản vì Đóng góp vào hợp tác kinh tế Nhật Bản – Việt Nam...
HG & Đức Mạnh